Szczepan Twardoch - Null (2025) 🎙️ w rozmowie Olaf Kühl

Rok 2005 nagroda za całą kształt twórczości, a teraz nagroda za przekład książki Szczepana Twardocha Nullu.

Książki Twardocha, te, które są bardziej niemieckie, bardziej śląskie, czy one są bliższe Niemczyźnie pod względem pewnej formy, sposobu mówienia niż na przykład te wschodnie, chociażby Hołod, czy chociażby, o czym pewnie zaraz będziemy rozmawiać, Null?

No, ale ta przerwa mi dobrze zrobiła, bo ten Null zachwycił mnie całkowicie.

Jednak pan czytał Nulla, tak?

Powiedział pan, że nie czytał Null.

I tak mnie ten Null zachwycił jak no te najwcześniejsze, te najwcześniejsze Twardochy konstrukcją, ale także tym spadnięciem w ten świat, znaczy tym jak szybko się tam człowiek w tym świecie osadza i jak szybko ten bohater staje się jego bohaterem, ale wydaje mi się, że umknęła nam odpowiedź pana na pytanie, które

I Null oczywiście.

Ale Null jest tak inna, że trochę wypada z tego, z tej serii.

I Null, chyba osobliwość Null polega na tym, że to na początku miała być faktografia, to znaczy książka o tej wojnie, bo on napisał dwa eseje dla Neue Züricher Zeitung i wydawnictwo mu zaproponowało, żeby napisać całą książkę.

I to znaczy ale, że Null też niekoniecznie żyje tylko z tego, co Twardoch konkretnie przeżył, tylko tam też jest jego wyobraźnia, jego dopowiedzenia,

Jeżeli czytam sobie takiego nulla, no to w naturalny sposób słyszę tam cały język, konstrukcje, które są z języka rosyjskiego, tutaj z ukraińskiego, ale jednak to brzmi wschodnio i nie potrzebuję niczego więcej, tylko po prostu słyszę brzmienie wschodnie.

I też ciekaw jestem bardzo pana opinii, do jakiego stopnia pana znajomość języka rosyjskiego i innych języków słowiańskich w przypadku Nulla ułatwia, czy umożliwia wręcz, powiedziałbym, nawet chyba umożliwia takie dogłębne zrozumienie tej książki i próby oddania tego na niemiecki, do czego zaraz przejdziemy, jak to zrobić.

Ale przyznam, że kiedy czytałem właśnie Nulla, to zastanawiałem się, skąd są te pidary,

No i rozmowa o Nullu stała się rozmową o świecie współczesnym, ale chciałem jeszcze wrócić do języka, bo z tego co wiem od mojej przyjaciółki tłumaczki, w języku niemieckim, kiedy książka dostaje tytuł, to zawsze musi być ten określnik, który mówi jaki to jest gatunek, że to jest na przykład powieść.

I w przypadku nula, w ogóle tytuł brzmi Die Nulllein czy Die Nullline, ale potem ma pan dopisek Roman aus dem Krieg.

I dlaczego Nullline?

I ja podejrzewam, że null linie jest tak wieloznaczne albo nic nieznaczące, że musieli dopisać, że chodzi o wojnę.

Nullienie mi się nie podoba, bo to są trzy L, to jest nowa ortografia, okropna, bo kiedyś w starej ortografii były dwa L. To widzę rzeczywiście, są trzy L, tak.