Mentionsy
Znak na głos
Znak na głos
27.02.2026 12:05

Osobista Szapocznikow, wielki "Solenoid" i Rebecca Solnit w teatrze | Przed premierą | Amelia Sarnowska

„Przed premierą” to podcast o kulturze, która dopiero powstaje – i rozmowy o tytułach, o których będzie głośno. Amelia Sarnowska zagląda za kulisy teatrów i wystaw, przysiada się do biurek pisarek i tłumaczy, pytając, jak i nad czym pracują. Bo wierzymy w proces.

Wiosną przypada setna rocznica urodzin Aliny Szapocznikow. Jedną z form upamiętnienia twórczości wybitnej rzeźbiarki będzie przygotowywana w Krakowie wystawa „Szapocznikow. Osobista”. Dlaczego warto dziś wracać do tej twórczości i czy sztuka jest najlepszym językiem do wyrażenia tego, co niewysławiane?

Na gruncie literatury przenosimy się do Rumunii. W dziwnym domu w kształcie parowca niedoszły pisarz spędza życie na tworzeniu w swojej głowie alternatywnych rzeczywistości, zapisywaniu snów i koszmarów w szalonym dzienniku. Blisko 10 lat po rumuńskiej premierze polscy czytelnicy otrzymują w 2026 roku do rąk tłumaczenie książki „Solenoid”, powieści uchodzącej za opus magnum Mircei Cărtărescu. O wyjątkowości tej prozy rozmawiamy z tłumaczką, Joanną Kornaś-Warwas.  Książkę wydał ArtRage.

Książka znajduje się także w centrum trzeciej premiery. Pod koniec marca w Teatrze Narodowym w Warszawie odbędzie się premiera sztuki „Mężczyźni objaśniają mi świat”. Czy głośne teksty Rebeki Solnit – autorki, za sprawą której przez świat przeszła fala ruchu #metoo, a do języka weszło określenie „mansplainingu” – mają dziś wciąż coś do zaoferowania na gruncie feminizmu? O sztuce rozmawiamy z reżyserką, Klaudią Gębską oraz z dramaturgiem, Patrykiem Kozłowskim.


W odcinku:

() Kuratorka Agata Małodobry o wystawie „Szapocznikow. Osobista”

() „Solenoid” i Mircea Cărtărescu. Czy Rumun dostanie Nobla?

() „Mężczyźni objaśniają mi świat” w Teatrze Narodowym. Czego uczy Rebecca Solnit?


Dźwięk i realizacja: Tomasz Kruk

Mircea Cărtărescu Alina Szapocznikow Rebecca Solnit Solenoid Solnit Solenoid Cărtărescu Kawki ArtRage Joanną Kornaś-Warwas Szapocznikow Osobista Mircei Cărtărescu Rebece Muzeum Narodowe w Krakowie Krzysztofa Warlikowskiego

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 17 wyników dla "Solenoid"

Blisko 10 lat po rumuńskiej premierze polscy czytelnicy otrzymają do rąk tłumaczenie książki Solenoid.

Rozmawiamy z okazji premiery tłumaczenia ostatniej książki tego autora, książki Solenoid, rozmawiamy z Joanną Kornaś-Warwas, czyli

Może zanim wejdziemy jeszcze głębiej w twórczość Cărtărescu, chciałabym zapytać, jak przebiegała praca nad tłumaczeniem Solenoid.

Natomiast Solenoid w jakiś sposób nawiązuje do wcześniejszych dzieł, czyli znajdziemy w nich echa tych wcześniejszych książek.

No i Solenoid, jeżeli chodzi o pracę nad nim, jest podzielony na cztery części, co myślę, że jest też dobrą informacją dla czytelników, że można sobie ten wielki... Uporządkować lekturę.

Może na samym początku, żebyśmy wyjaśniły do czego nosi tytuł Solenoid.

Solenoid to jest, tak przekładając na bardziej zrozumiały język, elektromagnez i Mircea Cărtărescu wyobraził sobie, że w Bukareszcie, który jest jednym z bohaterów tej książki, bo Bukaresz jest dla niego

Też bardzo ważnym miastem i uważam, że mieszkańcy Bukaresztu odczuwają to miasto w zupełnie inny sposób i jest bardzo wiele odniesień do tego, jak ono zostało skonstruowane i wyobrażam sobie, że w Bukareszcie zostało umieszczonych siedem takich solenoidów.

I jeden z głównych bohaterów powieści kupuje dom, który mieści się, został skonstruowany na takim solenoidzie i odkrywa pewnego dnia, że dzięki takiej konstrukcji może lewitować.

Również, no i jest tutaj metaforyczne również, myślę, wymiar, że ten solenoid jakby ściąga wszystkie takie tematy literackie, tematy filozoficzne, które fascynują pisarza, Mircea Cărtărescu jako pisarza.

I ten moment jakby rozdzielenia pisarza Mircea Cărtărescu od bohatera powieści Solenoid następuje właśnie w chwili porażki

Jest zafascynowany twórczością Kawki, której ta fascynacja również przebija w powieści i również w solenoidzie.

Ten bohater solenoidu to jest również taki bohater kawkowski, czy że to jest taki jakby alter ego Kawki, czy on tak sobie to wyobrażał, czyli jakby postać, która również pisze swój dziennik.

I jeśli dobrze pamiętam, sam Solenoid powstał od razu w pierwszym draftzie.

Natomiast rzeczywiście Solenoid powstał w rękopisie i Mircea Cărtărescu szczyci się tym, że

Premiera Solenoid, książka się ukazuje pod koniec lutego, jak już się rzekło, nakładem wydawnictwa ArtRage.

Styl Mircea Cărtărescu się tak bardzo nie zmienił, natomiast Solenoid jest zupełnie też innym dziełem.

Ostatnie odcinki