Mentionsy

Dzisiaj przy mikrofonie siedzę sama, nie ma ze mną gościa, a tematyką tego podcastu będzie neuroprzekaźnik GABA.

Myślę, że GABA możemy zdefiniować sobie w taki sposób, dosyć obrazowo, że jeśli glutaminian, o którym też z pewnością pojawi się tutaj odcinek, bo zdecydowanie warto poświęcić mu więcej uwagi, jeśli glutaminian jest takim jakby swoistym pedałem gazu, czy pobudzenia ekscytacji naszego układu nerwowego, to GABA jest takim swoistym hamulcem, jest neuroprzekaźnikiem, który...

w ścisłym porozumieniu z glutaminianem działa i to właśnie dzięki, jak za chwilkę się okaże, regulacji GABA-glutaminian, dzięki tej chronicznie postępującej komunikacji pomiędzy tymi dwiema cząsteczkami, tymi dwoma aminokwasami, możliwe jest właśnie osiąganie stanu równowagi, która niestety w niektórych przypadkach, kiedy tego neuroprzekaźnika GABA nam brakuje, bądź kiedy glutaminian działa w zbyt wysokim stężeniu,

Więc GABA tą równowagę utrzymuje, GABA stabilizuje pobudzenie komórek nerwowych i co ważne chroni mózg właśnie przed, można powiedzieć w cudzysłowie, takim przegrzaniem, które jest związane z nadmiarem ekscytacji i nadmiarem sygnałów nerwowych.

Więc GABA jest jakby takim, powiedzmy jak BDNF jest takim bodyguardem neuronów i czynnikiem bardzo mocno sprawczym, jeżeli chodzi o neuroplastyczność i ślady pamięciowe i regenerację komórek nerwowych, to myślę, że taką ikonką dla GABA byłby właśnie spokój, ta harmonizacja i takie poszanowanie wyłączenia chronicznej ekscytacji, to znaczy takim momentem zatrzymania.

Z perspektywy biochemicznej, z perspektywy neurochemicznej GABA to neuroprzekaźnik, który ma strukturę aminokwasową i co bardzo ważne, i myślę, że to jest właśnie kwintesencja tej pięknej równowagi, że pobudzenie wytwarza się niejako

Do syntezy GABA, właśnie ze wspomnianego glutaminianu, absolutnie niezbędna jest witamina B6.

Zachodzi taka bardzo ważna regulacja metaboliczna GABA i niejako przekształcanie tego neuroprzekaźnika w glutaminian i glutaminianu w GABA, więc to jest super ważna reakcja, dzięki której właśnie ta wspomniana homeostaza może zachodzić.

Jeżeli chodzi o tą rolę astrocytów, to oprócz tego właśnie, że ta konwersja może mieć miejsce i dochodzi do tego przekształcenia, można sobie to zobrazować w taki sposób, jakby astrocyty po prostu sprzątały, czy niejako usuwały nadmiar właśnie glutaminianu i GABA z synaps.

Tę konwersję GABA do glutaminy.

I ten cykl glutaminian, GABA, glutamina między neuronami a astrocytami utrzymuje właśnie taką stałą, jakby biologicznie zakonserwowaną podaż materiału później do produkcji GABA i właśnie tą równowagę pobudzenia, czyli ekscytacja i hamowanie, czyli jakby relaksacja i zatrzymanie.

Za co GABA odpowiada w naszym mózgu?

Ja nad GABA troszeczkę szerzej, no zdecydowanie szerzej niż tutaj w odcinku rozwodzę się w mojej książce w rozdziale o neuroprzekaźnikach.

Ale tak jak wspomniałam, biorąc na tapet jakby tą podstawę i ten absolutnie fundamentalny punkt numer jeden, w którym GABA bierze udział, taki powiedzmy arcyznaczący,

Więc obniżony poziom GABA zdecydowanie też sprzyja powstawaniu reakcji lękowej.

No i też GABA jest związane z tym, jego prawidłowo wytwarzana ilość, jego powiedzmy prawidłowa ta gra neurochemiczna związana jest z tym, abyśmy nie czuli nadmiernego przebodźcowania, czyli nadmiernej ekscytacji, która właśnie związana jest z tym chociażby, że glutaminian działa w nadmiarze w korzy przedczołowej i daje nam takie poczucie bardzo dużej...

jest właśnie to, że tego neuroprzekaźnika GABA może brakować, bo jest on super ważny, podobnie jak i melatonina oczywiście, jako hormon snu, ale GABA jest bardzo ważny, żeby właśnie sen zapaść i ten sen zdrowy, odżywczy utrzymać.

No i też właśnie samo zasypianie jest możliwe wtedy, kiedy poziom GABA mamy wyregulowany, czyli znowu myślę, że to tak z własnego życia możemy sobie dosyć...

Na pewno bardzo ważną kwestią jest to, że GABA oprócz tej typowej, może kojarzonej funkcji uspokojenie, takie troszeczkę podobnie jak serotonina, ukontentowanie, zmniejszenie lęku, jest funkcja GABA w kontekście filtrowania bodźców.

Gdzie właśnie niedobór GABA, a widzimy to w badaniach, że w tych stanach, w tych konkretnych modelach niejako funkcjonowania naszego układu nerwowego GABA może być w deficycie.

definiować jakoby mózg osoby dotkniętej, czy może dotknięty to może złe sformułowanie, bo bardzo nie lubię mówić w ten sposób o neuroatypowości, co mózg neuroatypowy związany z autyzmem, gdzie gaba może być albo niedoborowe, albo może być coś z sygnalizacją, jeżeli chodzi o kwestie synaps, czy samym po prostu sygnałem nerwowym.

To też może być odmienne wykształcenie się właśnie drzewek dendrytycznych, czy samej synaptogenezy związanej też z przekaźnictwem gabaergicznym, na przykład w okresie prenatalnym, w okresie ciąży.

Ale tutaj to, co chcę powiedzieć, to jest właśnie ta kwestia funkcji gaba w utrzymaniu uwagi i koncentracji.

jak mówimy o ADHD, niedobór czy nieprawidłowe działanie układu dopaminergicznego, niedobór dopaminy, wiemy, że dla łapania fokusu, właśnie tej uwagi, koncentracji, też takiego tunelu myślowego bardzo ważny jest neuroprzekaźnik GABA.

Kolejnym elementem jest to, że gaba reguluje napięcie mięśniowe, też pracę kory ruchowej, pracę muszczku, bardzo ważne funkcje jeżeli chodzi o koordynację, też o wzorce ruchowe, więc znowu uspokojenie, relaksacja, zapadanie w sen, utrzymanie ciągłości tego snu, koncentracja i fokus, ale też znowu niejako taki tonus mięśniowy i znowu koordynacja muszczku.