Mentionsy
Szafa Melomana
Szafa Melomana
09.05.2025 18:34

#153 Muzyka czasu wojny. Jak brzmiał koniec wojny?

80 lat temu, 8 maja ok. godz. w dawnym kasynie oficerskim w dzielnicy Karlshorst w Berlinie delegacja niemiecka, której przewodniczył feldmarszałek Wilhelm Keitel, podpisała akt bezwarunkowej kapitulacji III Rzeszy. Zakończyła się II wojna w Europie. W kolejnych dniach stopniowo milkły wystrzały z karabinów i eksplozje pocisków artyleryjskich oraz bomb.


Nie milkła za to muzyka, która w wielu momentach tej wojny była nie tylko głosem nadziei i pokrzepienia, ale także (może nawet częściej) przedłużeniem walki zbrojnej, narzędziem propagandy i opresji. Uwielbiana przez czerwonoarmistów Lidija Rusłanowa wyśpiewująca na stopniach Reichstagu „Katiuszę” tworzyła ścieżkę dźwiękową brutalnego rozrachunku ze stolicą Tysiącletniej Rzeszy, przez którą przetaczała się fala sowieckiej przemocy. Po drugiej stronie amerykańskim (i niemieckim) żołnierzom na otarcie łez „Lili Marlen” śpiewała Marlene Dietrich.


W szwajcarskim radiu rozbrzmiewała nieco naiwna, zawczasu przygotowana kompozycja „In terra pax” Franka Martin, rozgłośnie angielskie i amerykańskie nadawały hymny państwowe i grały… Beethovena. Jak brzmiał koniec wojny?


II Sonata fortepianowa P. Bouleza w wykonaniu Tamary Stefanovich.


Podcast powstał dzięki ⁠⁠Mecenasom⁠⁠ Szafy Melomana. Jeśli chcesz stać się jednym z nich i wspierać pierwszy polski podcast o muzyce klasycznej, odwiedź mój profil w serwisie ⁠⁠Patronite.pl⁠⁠.
Szafa Melomana to pierwszy polski podcast o muzyce klasycznej, tworzony przez dziennikarza Mateusza Ciupkę. To fascynujące historie kompozytorów, wykonawców i utworów, zawsze wzbogacone o liczne konteksty historyczne i kulturowe. Nowe odcinki w co drugi piątek na popularnych platformach podcastowych.
Mateusz Ciupka – publicysta muzyczny, autor Szafy Melomana, pierwszego polskiego niezależnego podcastu o muzyce klasycznej, redaktor w magazynie ⁠⁠Ruch Muzyczny⁠⁠. Pracował w Operze Krakowskiej, współpracował m.in. z Krakowskim Biurem Festiwalowym, Filharmonią Narodową i Filharmonią Śląską, publikował w „Ruchu Muzycznym”, „Dwutygodniku” i magazynie „Glissando”. Przeprowadził rozmowy m.in. z Garrickiem Ohlssonem, Masaakim Suzukim, Ermonelą Jaho i Giovannim Antoninim. Jest autorem Małej Monografii Romualda Twardowskiego, wydanej nakładem Polskiego Wydawnictwa Muzycznego w 2023 roku. Mieszka i pracuje w Pradze, w Czechach.

Strauss Hitlera Goebbelsem Beethovena Furtwänglera Żukowowi Boulez SS Reichstagu Borchardt Ryszard Strauss Szostakowicz Volkssturmu Metamorfos Rusłanowa

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 12 wyników dla "Beethovena"

Rozgłośni angielskie i amerykańskie nadawały hymny państwowe i grały Beethovena.

O tym w jakich warunkach działali muzycy świadczy dziennik jednego z nich, w którym pod datą 30 stycznia 1944 roku czytamy, że zagrano koncert skrzypcowy Beethovena o godzinie 16, a między 20 a 21 budynek filharmonii został doszczętnie zniszczony.

w 1943 roku IX Symfonią Beethovena z okazji urodzin Hitlera.

W sąsiadującej z dawnym gmachem filharmonii sali Beethovena, oczywiście pozbawionej ogrzewania, zabrzmiały najpierw finał zmierzchu bogów Wagnera, niezwykle symboliczny moment, gdy płomień stosu Zygfryda niszczy Walhalle, siedzibę bogów, tak jak wkrótce

Następnie koncert skrzypcowy Beethovena, a na koniec ukochana symfonia Furtwänglera, czyli czwarta symfonia Antona Brucknera, romantyczna.

Który w koncercie Beethovena grał partię solową.

14 kwietnia zagrali rzekomo niemieckie rekwiem Brahmsa w sali Beethovena.

A to do symfoniki Mahlera i Czajkowskiego, a to do Marsza Żałobnego z Eroiki Beethovena, a to do Symfonii Jowiszowej Mozarta oraz tematu Fugis Sonat Gmol Bacha.

Dokładnie 8 maja grano V Beethovena, dzień później muzykę Cezara Franka, zatem francuską.

Były koncerty wyłącznie z muzyką amerykańską lub rosyjską, a całą serię koncertów wieńczyła IX Symfonia Beethovena.

Pierwszą operą, która zabrzmiała w Berlinie po kapitulacji, był Fidelio Beethovena.

Dzieło wychodziło od Hammerklavier Beethovena, od uświęconej tradycją formy fortepianowej sonaty, po to, by całą tę tradycję zmieść z powierzchni partytury, by pokazać, że to wszystko jest już niemożliwe, podobnie jak niemożliwa była literatura po Auschwitz.

Ostatnie odcinki