Mentionsy
Śląska Opinia
Śląska Opinia
09.06.2026 09:32

Być albo nie być Funduszu Sprawiedliwej Transformacji? Gościnie: Katarzyna Smętek i Zuzanna Sasiak

Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji to jeden z najważniejszych instrumentów wspierających regiony odchodzące od węgla i paliw kopalnych w Unii Europejskiej. W najnowszym odcinku Patryk Białas rozmawia z Katarzyną Smętek z Forum Energii oraz Zuzanną Sasiak z CEE Bankwatch Network, autorkami raportu „Być albo nie być? Analiza wdrażania Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji w sześciu krajach UE”.


W rozmowie przyglądamy się doświadczeniom Polski, Czech, Niemiec, Grecji, Rumunii i Hiszpanii. Analizujemy, jak różne modele zarządzania wpływają na tempo wydatkowania środków, dlaczego niektóre kraje skuteczniej wykorzystują dostępne fundusze oraz jakie bariery instytucjonalne utrudniają realizację projektów wspierających transformację regionów węglowych.


Rozmawiamy także o społecznym wymiarze transformacji energetycznej. Zastanawiamy się, czy Europa zachowuje właściwą równowagę między inwestycjami infrastrukturalnymi a wsparciem dla pracowników i lokalnych społeczności oraz jakie znaczenie ma budowanie społecznego zaufania do procesu odchodzenia od paliw kopalnych.


Punktem wyjścia do dyskusji jest również propozycja nowego budżetu Unii Europejskiej po 2027 roku, w której nie przewidziano kontynuacji Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji. To rozmowa o tym, czy europejskie regiony węglowe są gotowe na dalsze zmiany bez dedykowanego wsparcia oraz jakie konsekwencje dla tempa i społecznej akceptacji transformacji może mieć wygaszenie jednego z najważniejszych instrumentów wspierających ten proces.

Fundusz Sprawiedliwej Transformacji Funduszu Sprawiedliwej Transformacji Kasiu Funduszu Sprawiedliwej Transformacji FST unijnych Komisję Europejską europejskich Unii Europejskiej NGO Parlamentu Europejskiego Funduszu na Rzecz Sprawiedliwej Transformacji Funduszu Funduszu Sprawiedliwej Transformacji Patryk Białas

Rozdziały (12)

1. Wprowadzenie i cel funduszu

Patryk Białas przedstawia gościa i cel funduszu Sprawiedliwej Transformacji.

2. Realizacja celu funduszu w sześciu krajach

Katarzyna Smętek opisuje, jak fundusz wpływa na proces transformacji w sześciu krajach.

3. Różnice w poziomie wdrażania środków

Zuzanna Sasiak analizuje powodów dużych różnic w poziomie wdrażania środków w różnych krajach.

4. Model zarządzania funduszem w Czechach

Katarzyna Smętek omawia model zarządzania funduszem w Czechach i jego zalety i wady.

5. Fundusz Sprawiedliwej Transformacji w Niemczech

Katarzyna Smętek porusza temat funduszu w Niemczech i jego wartość dodaną.

6. Grecka transformacja energetyczna i wsparcie społeczne

Katarzyna Smętek omawia ryzyko zbyt szybkiej transformacji w Grecji i konsekwencje dla społeczeństwa.

7. Problemy w Rumunii i Dolinie Dżiu

Zuzanna Sasiak analizuje problemy w Rumunii i opisuje sytuację w Dolinie Dżiu.

8. Hiszpańska sytuacja i paradoksalna sytuacja Polski

Zuzanna Sasiak omawia sytuację Hiszpanii i opisuje, dlaczego Polska jest liderem wydatkowania środków.

9. Podsumowanie i pytania o Polskę

Katarzyna Smętek podsumowuje i odpowiada na pytania o Polskę.

10. Polska jako największy beneficjent FST

Katarzyna Smętek omawia, dlaczemu Polska jest największym beneficjentem Funduszu Sprawiedliwej Transformacji i jak Urzędy Marszałkowskie zarządzają tym funduszem.

11. Równowaga między gospodarczym a społecznym wymiarem transformacji

Zuzanna Sasiak analizuje problem równowagi między inwestycjami gospodarczymi a społecznymi w ramach Funduszu Sprawiedliwej Transformacji.

12. Perspektywa kontynuacji FST

Katarzyna Smętek i Zuzanna Sasiak omawiają przyszłość Funduszu Sprawiedliwej Transformacji, jego kontynuację i wpływ na regiony węglowe.

Ostatnie odcinki