Mentionsy
Rozumieć Ukrainę
Rozumieć Ukrainę
11.12.2025 11:00

Czy Europa Środkowa istnieje? Polska i ukraińska ucieczka od "Wschodu" | Rozumieć Ukrainę 4.4

Ukraina w ciągu 11 lat trwania konfliktu straciła aż 10 milionów mieszkańców, wliczając w to emigrację, ofiary śmiertelne oraz nienarodzone dzieci. W sferze geopolitycznej nowa strategia USA, określana przez autorów mianem „abdykacji przez siłę”, budzi niepokój o wycofanie się Stanów z roli strażnika światowego bezpieczeństwa


Dlaczego Polska jest nieobecna przy kluczowych stołach negocjacyjnych? Jak ogromna jest skala katastrofy demograficznej Ukrainy? Co oznacza nowa strategia bezpieczeństwa USA i dlaczego budzi lęk?


Zapraszamy na odcinek w którym łączymy analizę bieżących wstrząsów geopolitycznych z naszą relacją z wyprawy na Zakarpacie – regionu, który staje się soczewką przemian wojennej Ukrainy. Zastanawiamy się, dlaczego mimo wydawania 5% PKB na zbrojenia Polska jest nieobecna przy kluczowych stołach negocjacyjnych, co budzi zdziwienie w Kijowie. Następnie przenosimy się na Zakarpacie, by opowiedzieć o fenomenie „wielkiej relokacji” – przenoszeniu całych fabryk i szkół z zagrożonego wschodu do małych miasteczek jak Pereczyn, co rodzi zarówno szanse gospodarcze, jak i napięcia kulturowe czy płacowe między „miejscowymi” a przybyszami. Całość klamrujemy refleksją Witalija Portnikowa o tym, że wojna ta może nie mieć klasycznego finału, więc najważniejszym wyzwaniem staje się to, by w cieniu stałego zagrożenia nieuczciwość nie stała się normą społeczną, oraz polecamy poruszające filmy dokumentujące tę nową rzeczywistość.

- Wstęp

- Nowa strategia bezpieczeństwa USA i jej konsekwencje dla Europy

- Rola społeczeństwa obywatelskiego w obliczu niepewności geopolitycznej

- Zakarpacie jako bezpieczna przystań i specyfika regionu

- Relokacja przemysłu ze wschodu na zachód Ukrainy

- Napięcia społeczne i kulturowe między miejscowymi a przesiedleńcami

- Wnioski Witalija Portnikowa: Życie w cieniu niekończącej się wojny

- Katastrofa demograficzna Ukrainy

- Tożsamość środkowoeuropejska a ukraińska

- Kącik filmowy: Obraz wojny w kinie dokumentalnym i fabularnym


Filmy: „2000m od Andrijwki”, „Miesiąc Miodowy”, „Listy do Theo”, „Dowżenko”, „Malewicz”, „Jesteś Wszechświatem”, „Obiekt Kachowski”


Is Trump’s Ukraine Peace Deal a Faustian Bargain? - https://www.cfr.org/expert-brief/trumps-ukraine-peace-deal-faustian-bargain?utm_sourceBeyond Trump’s flip-flops on Putin, what might an Ukraine peace settlement look like? - https://www.chathamhouse.org/2025/10/beyond-trumps-flip-flops-putin-what-might-ukraine-peace-settlement-look?utm_sourceA carve-up in gift wrapping: Trump’s peace plan puts the sacrifice on Ukraine - https://www.theguardian.com/world/2025/apr/25/a-carve-up-in-gift-wrapping-trumps-peace-plan-puts-the-sacrifice-on-ukraine?utm_sourceZakarpacie - https://www.ukrainer.net/regions/zakarpattya/„Korupcja, zabawa w chowanego i uklady. Jak miliony „uchylających się” unikają odpowiedzialności w Ukrainie" - https://www.pravda.com.ua/articles/2025/11/05/8005881/?utm_source„Dlaczego mobilizacja poniosła klęskę i jak to naprawić" - https://bukvy.org/prychyny-provalu-mobilizacziyi-ta-yak-yih-vypravyty/?utm_source


Za produkcję odpowiadają:

Mikołaj Maluchnik | Oko press

Kamil Wrona | Oko press

Anna Fedas | Fundacja Batorego

Katarzyna Groblewska | Fundacja Batorego

Kinga Pękalska | Fundacja Batorego

Zoriana Samotiy | Fundacja Batorego


Jesteśmy też tutaj:


FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatorego

IG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/

www: https://www.batory.org.pl/


Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

Donalda Trumpa Putin Kundera Edwin Bendyk Europa Fundacji Batorego Agnieszka Lichnerowicz Portnikov Rosja Kołoczawy Derkacz Zakarpacie Zachodu Trump Krzysztofa Stanowskiego

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 9 wyników dla "Trump"

Rozumianie przemocy jest oczywiście niezwykle ważne, ale wydaje mi się, że już w Polsce też zaczynamy lepiej rozumieć tę perspektywę, że nie ma sensu tak bardzo za każdym razem, kiedy Trump coś powie albo jakaś bitwa się toczy, ustawiać się w myślenie, czy to już koniec.

No i już ostatecznie jakby rozbija, pozostawia oczywiście wiele niejednoznaczności, ale niemniej jednak definiuje rolę Stanów Zjednoczonych takiej jak do jakiej się przygotowywały już od wielu lat jeszcze przed Donaldem Trumpem.

Ale Donald Trump ustawił kropkę na D, powiedział, że Stany Zjednoczone kończą.

Powiedział, że to jest taka definicja... Donald Trump mówi o pokoju przez siłę, a tę strategię nazwał abdykacją przez siłę.

Jest ta motywacja geopolityczna silniejsza, o której mówiłeś, czy motywacja kolegów i sponsorów Donalda Trumpa, żeby jak najszybciej znormalizować relacje handlowe wszelkie z Rosją, dorabiać się na odbudowie Ukrainy?

Mnóstwo czasu poświęcamy na krytykowaniu Donalda Trumpa za to, co robi, chociaż nie myśmy go wybierali na prezydenta.

Po prostu Trumpa i Stany Zjednoczone trzeba traktować jako fakt, który jest i niezależnie od tego, jak go będziemy krytykować, nie zmienimy tego elementu rzeczywistości, bo nie mamy na niego wpływu.

Ale wydaje mi się, że już w Polsce też zaczynamy lepiej rozumieć tę perspektywę, że nie ma sensu tak bardzo za każdym razem, kiedy Trump coś powie albo jakaś bitwa się toczy, ustawiać się w myślenie, czy to już koniec, czy to już w końcu koniec.

No, która mimo tych wszystkich, no przecież, natężenia ataków w ciągu ostatniego pół roku, od dojścia Donalda Trumpa do władzy, więcej dwukrotnie się zwiększyło.

Ostatnie odcinki