Mentionsy

Rozmawiamy
Rozmawiamy
16.02.2026 17:00

Walka o nową Polskę. Stanisław Miłkowski i jego agraryzm. I Mateusz Ratyński

W aktualnym odcinku Rozmawiamy" Adam Leszczyński rozmawia z dr. Mateuszem Ratyńskim – autorem książki „Walka o nową Polskę. Stanisław Miłkowski i jego agraryzm” – o Stanisławie Miłkowskim (1905–1945), jednym z najbardziej oryginalnych i zapomnianych polskich myślicieli politycznych XX wieku.

Czym był jego nowoczesny agraryzm: „trzecią drogą” między kapitalizmem a komunizmem, opartą na demokracji, samorządności i spółdzielczości? Skąd brała się jego krytyka „pańskiej Polski” II RP, spory w ruchu ludowym oraz zaskakująco aktualne wątki bliskości natury, które dziś brzmią jak zapowiedź myślenia ekologicznego?

Dr Mateusz Ratyński - historyk, kierownik Działu Naukowo-Badawczego Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, dyrektor Instytutu Pamięci Wszechnicy Świętokrzyskiej w Kielcach, zajmuje się historią XX wieku ze szczególnym uwzględnieniem ruchu ludowego i biografistyki, autor kilkunastu monografii naukowych i źródłowych.Publikacja odcinka towarzyszy premierze książki: https://instytutnarutowicza.bigcartel.com/product/mateusz-raty%C5%84ski-walka-o-now%C4%85-polsk%C4%99-stanis%C5%82aw-mi%C5%82kowski-i-jego-agraryzm

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 13 wyników dla "WITOS"

Swoją drogą, to też tutaj w jego wypadku jest ciekawe pokazanie, on się w ogóle wywodzi z Sikorzyc, to jest 20 km od Wierzchosławic, rodzina chłopska, też biedna, chociaż nie tak biedna, jak możemy wspomnieć chociażby o Witosie, który w końcu się w Wierzchosławicach urodził, tam jego rodzina miała trzy morgi ziemi.

Ostatecznie no wiadomo, że wygrywa ta opcja związana z WITOS-em, tą rywalizację w stronnictwie ludowym, no ale.

Konserwatywna, która jednak nie jest konserwatywną, bo to jest dosyć zabawne dla mnie, że WITOS jest uważany za polityka, który, ludowca o bardziej prawicowych poglądach.

Wielu na przykład, ostatnio jak byłem w Wierzchosławicach, gdzie miałem przyjemność promować tutaj zresztą książkę i też uczestniczyć w debacie o Witosie, to bardzo mnie rozbawiły opinie, że Witos w ogóle czerpał inspiracje z chrześcijańskiej demokracji.

No Witos był pragmatykiem, więc no chociażby o tych jego podejściu, to jeżeli partia w latach trzydziestych, w trzydziestym piątym roku przyjmuje program, w którym mówi, że trzeba przeprowadzić reformę rolną bez odszkodowania dla, dla większych posiadaczy ziemskich, tak?

Więc ten radykalizm Witosa jest właśnie bardziej pragmatyczny.

No może za wyjątkiem tego rządu obrony narodowej, który faktycznie był wielkim sukcesem Witosa.

WITOS też jest wobec nich krytyczny.

Witos był jaki był.

Witos jest na emigracji, pamiętajmy o tym, po procesie brzeskim.

Na przykład wielkim zwolennikiem strajku chłopskiego był Wincenty Witos, który przebywał na emigracji.

Tak, Mikołajczyk w święcie wierzył, że oni obalą i Witos dzięki temu będzie mógł wrócić do kraju.

Witos przebywał na tej emigracji, tęsknił za krajem, więc to też... W ogóle o Witosie warto wspomnieć jedną ważną rzecz, że on