Mentionsy

Rozmawiamy
Rozmawiamy
16.02.2026 17:00

Walka o nową Polskę. Stanisław Miłkowski i jego agraryzm. I Mateusz Ratyński

W aktualnym odcinku Rozmawiamy" Adam Leszczyński rozmawia z dr. Mateuszem Ratyńskim – autorem książki „Walka o nową Polskę. Stanisław Miłkowski i jego agraryzm” – o Stanisławie Miłkowskim (1905–1945), jednym z najbardziej oryginalnych i zapomnianych polskich myślicieli politycznych XX wieku.

Czym był jego nowoczesny agraryzm: „trzecią drogą” między kapitalizmem a komunizmem, opartą na demokracji, samorządności i spółdzielczości? Skąd brała się jego krytyka „pańskiej Polski” II RP, spory w ruchu ludowym oraz zaskakująco aktualne wątki bliskości natury, które dziś brzmią jak zapowiedź myślenia ekologicznego?

Dr Mateusz Ratyński - historyk, kierownik Działu Naukowo-Badawczego Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, dyrektor Instytutu Pamięci Wszechnicy Świętokrzyskiej w Kielcach, zajmuje się historią XX wieku ze szczególnym uwzględnieniem ruchu ludowego i biografistyki, autor kilkunastu monografii naukowych i źródłowych.Publikacja odcinka towarzyszy premierze książki: https://instytutnarutowicza.bigcartel.com/product/mateusz-raty%C5%84ski-walka-o-now%C4%85-polsk%C4%99-stanis%C5%82aw-mi%C5%82kowski-i-jego-agraryzm

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 10 wyników dla "Ruchu Ludowego"

Może ze względu właśnie na to, że dorobku ideowego Ruchu Ludowego nikt nie traktował z takim wymaszczeniem i szacunkiem jak socjaliści swojej tradycji, a endecy swojej.

No to wokół tego agraryzmu były same dyskusje i były słowa pochwalne w stronie Ruchu Ludowego, ale także krytyka.

Nie podobał się to konserwatyzmom, również w odrębie ruchu ludowego, tak?

Ten strajk chłopski w 1937 roku był sprawdzianem organizacyjnym, mitem założycielskim ruchu ludowego, ale jednak nie był to

Też ciekawe, były podstawą programową ruchu ludowego, a on został trochę z tego ruchu ludowego, jako organizator, polityk został troszeczkę z niego, jego rola została ograniczona, więc to jest też ciekawe.

Socjalistami, bo on zawsze podkreślał, że największym współpracownikiem Ruchu Ludowego powinni być socjaliści i robotnicy.

On też pisze, pracuje, jest szefem takiej komisji programowej Ruchu Ludowego, ale jego wpływy są znowu ograniczone politycznie, jest wyłącznie ideologiem, twórcą programu.

Tak, z resztkami PSL-u, tego po ucieczce Mikołajczyka, jego wyjeździe, tych resztek, które przejmują władzę i chcą jakoś zachować tą tożsamość Ruchu Ludowego.

W rocznikach dziejów ruchu ludowego jest dyskusja naukowców o agraryzmie, o Miłkowskim.

W 1989 roku, jak dochodzi do transformacji ustrojowej, dochodzi też do transformacji wewnątrz ruchu ludowego.