Mentionsy
Walka o nową Polskę. Stanisław Miłkowski i jego agraryzm. I Mateusz Ratyński
W aktualnym odcinku Rozmawiamy" Adam Leszczyński rozmawia z dr. Mateuszem Ratyńskim – autorem książki „Walka o nową Polskę. Stanisław Miłkowski i jego agraryzm” – o Stanisławie Miłkowskim (1905–1945), jednym z najbardziej oryginalnych i zapomnianych polskich myślicieli politycznych XX wieku.
Czym był jego nowoczesny agraryzm: „trzecią drogą” między kapitalizmem a komunizmem, opartą na demokracji, samorządności i spółdzielczości? Skąd brała się jego krytyka „pańskiej Polski” II RP, spory w ruchu ludowym oraz zaskakująco aktualne wątki bliskości natury, które dziś brzmią jak zapowiedź myślenia ekologicznego?
Dr Mateusz Ratyński - historyk, kierownik Działu Naukowo-Badawczego Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, dyrektor Instytutu Pamięci Wszechnicy Świętokrzyskiej w Kielcach, zajmuje się historią XX wieku ze szczególnym uwzględnieniem ruchu ludowego i biografistyki, autor kilkunastu monografii naukowych i źródłowych.Publikacja odcinka towarzyszy premierze książki: https://instytutnarutowicza.bigcartel.com/product/mateusz-raty%C5%84ski-walka-o-now%C4%85-polsk%C4%99-stanis%C5%82aw-mi%C5%82kowski-i-jego-agraryzm
Szukaj w treści odcinka
To jest bardzo ciekawy wątek, także w pismach Miłkowskiego.
Także stanowi jakąś źródło inspiracji dla Stanisława Miłkowskiego.
Ale no nic, wracając do Miłkowskiego.
Ta koncepcja przedstawiona przez Miłkowskiego będzie koncepcją, która w gruncie rzeczy będzie najbardziej uporządkowana, opisana przez niego w jego wydawnictwach.
I to zresztą widać bardzo dobrze w pismach Miłkowskiego, o tym jeszcze powiemy, prawda?
Na przykład nazywa tych działaczy ZMW, w tym Miłkowskiego, dumaczami.
To jest jedno z hasł postulowanych przez Miłkowskiego i Kuncewicza.
Tak, no i tu właśnie jest ta spółdzielczość właśnie przez Miłkowskiego wyjątkowo promowana i forsowana.
Swoją drogą walka o nową Polskę, tą jedną z broszur Miłkowskiego.
Czasami ludowcy nie traktowali dorobku intelektualnego agraryzmu zbyt dosłownie i poważnie, bo ja w tej książce obok kwestie ideologiczne są opisane bardzo dobrze przez już wspomnianego Wiesława Piątkowskiego w dwóch jego książkach, który bardziej się skupia na ideologii agraryzmu i Miłkowskiego.
Ja w tej książce starałem się troszeczkę bardziej pokazać tą drogę życiową Miłkowskiego oraz jakby ten agraryzm jaki miał wpływ jak był komentowany przez inne osoby.
Opcja bardziej na lewo mówiła, że ten agraryzm Miłkowskiego to jest kułactwo.
Na fundamenty ideologii Miłkowskiego była wizja gospodarstwa chłopskiego jako takiego dostatniego gospodarstwa.
Że to jest, no na przykład prasandyska się śmiała, że to jest tam koran, wiciowy koran, taki na przykład jakiś taki, że w ogóle, że krytyka, że to jest wiejski martwisz, że to jest jakiś, właśnie tu Wito z dumaniem, że nazywał też Miłkowskiego w swoich wspomnieniach bałamutnym.
Żona Miłkowskiego też była nauczycielką i też była środowiska Związku Młodzieży Wiejskiej.
Inną sprawą ciekawą jest to, że mimo takiego bardziej wydawałoby się lewicowego podejścia u Miłkowskiego, to on na przykład był przeciwnikiem strajków chłopskich w 37 roku.
Tam są takie fragmenty u tego Miłkowskiego, w którym on pisze właśnie, że prawdziwym patriotą to jest chłop, nie żadni endecy, nie ci, co mają tyle frazesów patriotycznych.
Polskie Stronnictwo Ludowe, kierowane przez Stanisława Mikołajczyka, nawiązuje do agraryzmu wiciowego Miłkowskiego.
Mimo, tak jak już wspomniałem, że Mikołajczyk był przeciwnikiem Miłkowskiego i go krytykował.
Który w gruncie rzeczy jest ideologią, która nawiązywała do myśli Miłkowskiego i do innych twórców tego nurtu.
Więc w jakiś tam sposób pytanie oczywiście, czy oni znali te myśli programu Miłkowskiego.
Państwu chciałem książkę Miłkowskiego polecić.
Ostatnie odcinki
-
Walka o nową Polskę. Stanisław Miłkowski i jego...
16.02.2026 17:00
-
Skrajna prawica: Żydzi, szczepionki i spiski? |...
11.02.2026 17:00
-
Konserwatyzm. Wyobrażone wartości czy spójna wi...
12.01.2026 17:00
-
"Jak rządzą nami cyberkorporacje?" | Sylwia Czu...
15.12.2025 17:00
-
Czy istniał narodowy komunizm? | Paweł Machcewicz
08.12.2025 16:58
-
Polacy i Żydzi w pierwszym nowoczesnym zrywie p...
17.11.2025 17:00
-
Gender. Bestia w lekarskim kitlu czy prawicowe ...
10.11.2025 17:00
-
Strachy na lachy, czyli jak rozmawiać o wojnie?...
13.10.2025 16:00
-
Cyfryzacja demokracji, regulacja Big Tech i inn...
29.09.2025 15:51
-
Dyskusja wokół książki "Strach o suwerenność" |...
16.09.2025 06:34