Mentionsy

Raport z Literatury
Raport z Literatury
23.11.2025 20:13

Kim jest czarownica? Kultura kiedyś, dziś i za jakiś czas

Kim jest czarownica? Kultura kiedyś, dziś i za jakiś czas – w tym solowym odcinku przyglądam się figurze czarownicy jako jednemu z najbardziej pojemnych, ale też najbardziej nadużywanych obrazów kobiecości.

Zaczynam od Kirke i Medei, biblijnych demonów i Lilith, przechodzę przez średniowieczną teologię, medycynę humoralną i antysemickie fantazje, żeby w końcu zatrzymać się przy wczesnonowożytnych procesach o czary – momencie, w którym Europa zabija dziesiątki tysięcy osób, głównie kobiet, w imię lęku przed „złą” kobiecą sprawczością.

W rozmowie z historią idą obok siebie literatura i teoria: "Kaliban i czarownica" Silvii Federici, która czyta polowania na czarownice jako fundament narodzin kapitalizmu, "Opowieść podręcznej " Margaret Atwood z jej przestrogą, że w tej powieści nie ma niczego, co nie wydarzyło się „gdzieś, kiedyś”, a także feministyczne zawłaszczenia figury czarownicy – od W.I.T.C.H., czyli Women’s International Terrorist Conspiracy from Hell, po współczesny WitchTok i kapitalizm wellness.

To odcinek o tym, jak czarownica staje się ekranem dla lęków przed starością, seksualnością, „dziwnością” kobiecego ciała – ale też narzędziem opowieści o oporze, siostrzeństwie i odzyskiwaniu narracji.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 5 wyników dla "SS"

Szerzej, kiedy sobie o tym pomyślimy, w 1935 właśnie Reichsführer SS, czyli Heinrich Himmler, który był straszliwie zafascynowany okultyzmem w ogóle, germańską mitologią, spiskowymi teoriami, powołuje tą jednostkę badawczą, jeszcze raz Hexen Sonderkommando.

I powołał też taki projekt Kartoteki Czarownic, tak zwane H, no od Hexen, Sonderauftrag i on działa w strukturach Służb Bezpieczeństwa SS, równolegle do bardziej znanego Instytutu

Annenerbe, pseudonaukowej takiej instytucji SS, mającej dowodzić wyższości klasy nordyckiej.

Bo ona była też uważana za jedną z pierwszych feministek, taką duchową przywodczynię kobiet z kolonialnego Massachusetts, bo ona też pośrednio występowała przeciwko akceptowanym rolom płciowym.

No i cały ten taki trend właśnie wellnessowy, który też się trochę z tego bierze, z tych wszystkich rytuałów i performowania właśnie tej postaci.