Mentionsy

Wszystko się zaczyna, w ogóle bardzo ciężko się zaczyna, bo się zaczyna od Hegla, którego jeden z moich wykładowców nazwał dramatem filozofii, absolutnym dramatem filozofii.

Post Hegla, post heglizmu.

Trzeba zacząć chyba od tego, że filozofia Hegla, z perspektywy polskich uczniów Hegla, niektórzy z nich na przykład, taki jak Karol Liebel, to bronili doktoratu Hegla.

Więc to są autorzy inni, jak na przykład August Cieszkowski, nie poznali Hegla, bo Hegel zmarł w 1861 roku, gdy August Cieszkowski był jeszcze uczniem, jeszcze nie studiował w Berlinie.

Ale tak czy inaczej, polscy uczniowie Hegla konfrontują się z pewnym systemem filozoficznym, który jest faktycznie systemem bardzo dopracowanym, który jest systemem, który zarazem z ich perspektywy

I Polacy po powstaniu listopadowym, to też jest bardzo istotny kontekst, o którym tutaj mówimy, bo rok śmierci Hegla jest tym samym rokiem co rok upadku powstania listopadowego.

I tacy uczniowie Hegla, jak Cieszkowski, Liebelt, mierzą się z tym, że filozofia heglowska, oczywiście w przypadku Górowskiego to nie jest tylko filozofia heglowska, ale filozofia heglowska tak bardzo jeden do jeden zastosowana do materii dziejów, pozbawiałaby właściwie nasze nadzieje na odzyskanie własnego państwa racji.

I oni starają się tę filozofię Hegla tak zrewidować, aby miejsce innymi znaleźć w jej ramach przestrzeń dla polskiego doświadczenia.

No ale za to mieliśmy taki geniusz jak Adam Mickiewicz, który zakwestionował Hegla bardzo.

I nagle tu się pojawiła ta interpretacja Hegla, która...

Ja powiem tylko tak, że Juliusz Słowacki w tytule jednego jego dzieła zawarł całą filozofię Hegla.