Mentionsy
From Podwawelskie with love. O najbardziej krakowskim osiedlu
From Podwawelskie with Love. Najbardziej krakowskie z osiedli
Rozmawiają: Dorota Leśniak-Rychlak i Wojciech Artur Pietrucha
Wśród osiedli Krakowa Podwawelskie wyróżnia się bodaj najbardziej jednoznacznie “krakoską” nazwą, choć pierwotnie miało zostać nazwane zupełnie inaczej. Osiedle, dzieło architektów z zespołu kierowanego przez Witolda Cęckiewicza, zrealizowane w latach 1965–1976, złożone z około trzydziestu bloków w technice wielkopłytowej (proj. między innymi Marii i Jerzego Chronowskich), ma jednak wiele więcej interesujących cech niż malownicze, nadwiślańskie położenie. Omawiamy najważniejsze z nich, skupiając się szczególnie na miejscach służących kultywowaniu społecznych więzi - by wspólnie odkryć, dlaczego Podwawelskie cieszy się takim uznaniem.
Wojciech Pietrucha – absolwent historii sztuki na UJ i UW, uprzednio SP nr 25 i Gimnazjum nr 21 na osiedlu Podwawelskim, obecnie doktorant UW, nieprzerwanie zaś: osiedlowy autochton
Dorota Leśniak-Rychlak – redaktorka naczelna kwartalnika „Autoportret. Pismo o dobrej przestrzeni” wydawanego przez Małopolski Instytut Kultury w Krakowie. Założycielka i prezeska Fundacji Instytut Architektury. Kuratorka i współkuratorka wielu wystaw architektonicznych. W 2019 roku opublikowała książkę “Jesteśmy wreszcie we własnym domu” (Kraków: Instytut Architektury, 2019) poświęconą przemianom mieszkaniowym w Polsce w okresie transformacji.
Linki: https://szlakmodernizmu.pl/wydawnictwa/witold-ceckiewicz-monografia/
Odcinek podcastu powstał w ramach projektu
ARCHITEKTURA WIĘZI SPOŁECZNYCH. PAWILONY, DOMY KULTURY, SZKOŁY, PRZEDSZKOLA I ŻŁOBKI W OSIEDLACH MIESZKANIOWYCH KRAKOWA
Projekt jest organizowany i sfinansowany w ramach programu wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju, realizowany w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).
Krakowski Szlak Modernizmu tworzą ludzie, których fascynuje architektura nie tylko jako forma, ale przede wszystkim jako odbicie procesów politycznych, ekonomicznych i społecznych zachodzących w XX i XXI wieku. Na co dzień zajmujemy się badaniem architektury nowoczesnego Krakowa, ze świadomością, w jak ogromnym stopniu lokalność jest kształtowana przez wydarzenia globalne.
Tytułem podcastu Przecież to nie jest modernizm chcieliśmy uhonorować komentarz często pojawiający się pod postami IG Krakowskiego Szlaku Modernizmu. W podcaście przyglądamy się przełomowym momentom architektonicznej nowoczesności, dekonstruujemy jej mity, penetrujemy ślepe uliczki i podziwiamy trwałe osiągnięcia.
Kto tworzy podcast?: dr Dorota Jędruch, Marta Karpińska, dr Dorota Leśniak-Rychlak, dr Michał Wiśniewski – czyli zespół Fundacji Instytut Architektury
Nagrania, montaż: Jan Chołoniewski
Dżingiel: Justyna Stasiowska
Oprawa graficzna: Damian Nowak, Parastudio
Szukaj w treści odcinka
Chodziło o przygotowania i tutaj stąd to moje odwołanie na początku do podcastu Kościół kontra tysiąclatka do jubileuszu tysiąclecia państwa polskiego przypadającego w 1966 roku.
I to święto właśnie promowane przez ekipę Gomułki miało z kolei przyćmieć, tutaj w tym tle toczyła się ta walka, organizowane przez Kościół Obchody Milenium Chrztu Polski.
W miejscu, gdzie jest dzisiaj kościół Matki Boskiej Fatimskiej, zbudowany między 1982 a 1998.
I też nie powiedzieliśmy, teraz zupełnie coś innego otacza Kościół jak się tak bardzo umieja.
O zagospodarowanie czy w jakiś sposób aranżację tego terenu wokół Kościółka Świętego Bartłomieja, który no był takim z punktu widzenia też no jakby społecznej historii osiedla pierwszym bardzo ważnym punktem, bo to myślę, że też na marginesie w tym odcinku podcastu Kościół vs. Tysiąclatka myślę, że to też jest bardzo
Józefa w Podgórzu i tam ten kościółek został objęty przez księdza Adama Gacka, który jest do dziś wspominany.
Na przykład jeżeli chodzi najpierw o renowację tego mało malutkiego kościółka.
I ten kościół też dosyć długo był budowany.
W każdym razie to jest bardzo ważne miejsce, ten kościół św.
Miał z jednej strony dopełniać jakby te w jakimś stopniu czy czyimś zdaniem wybrakowane usługi, ale z drugiej strony właśnie miał organizować tę przestrzeń chociażby wokół kościółka i tworzyć pewne pasażowe przejście do miejsca, w którym dzisiaj jest kościół Matki Boskiej Fatimskiej, który jest po drugiej stronie tego terenu boiska, które jest takie dosyć duże, rozległe.
Boisko z drugiej strony, ale także był takim projektem ten pawilem wraz z przyległościami uwzględniającym jakąś potrzebę zaaranżowania, wyakcentowania tego kościółka jako bardzo ważnego miejsca dla osiedla podwawelskiego.
I również przekładającym się na to, że ta działka, o której teraz mowa, na której miał powstać ten pamiąt bezpośrednio w sąsiedztwie kościółka została zabudowana.
O jakiś widok tam chodzi, tylko że te widoki mogą być różne i właśnie kiedy weźmie się ten widok z dzisiejszej perspektywy na kościół św.
Nawet żeby nie operować tym dużym słowem architektura, ale faktycznie tutaj te przykłady, już nie mówiąc o tym, które jest przy kościółku Bartłomieja, bo tam nawet chociażby to przejście, które było wcześniej uwzględnione, wydawało mi się banalna rzecz, że da się przejść dookoła, a teraz już się nie da, bo jest wygrodzone, a oprócz tego, że jest wygrodzone, to powstał budynek, który skutecznie to przejście blokuje.
Ostatnie odcinki
-
From Podwawelskie with love. O najbardziej krak...
20.02.2026 20:00
-
Siedem dekad kultury w Nowej Hucie. Rozmowa z J...
17.02.2026 20:00
-
Żłobki, przedszkola, Watykany. O architekturze ...
09.02.2026 21:34
-
Podobne bloki, różne historie. Opowieść o osied...
09.12.2025 12:35
-
Historie bloków. Część 6: Wielki Mur Chiński – ...
31.12.2024 19:00
-
Historie bloków. Część 5: Osiedle Robotnicze pr...
31.12.2024 11:00
-
Historie bloków. Część 4: Bloki, bloki, szałowa...
26.07.2024 17:00
-
Historie bloków. Część 3: Nowe Huty bloku wscho...
12.07.2024 17:00
-
Historie bloków. Część 2: Zimna wojna w blokach
28.06.2024 17:00
-
Historie bloków. Część 1: Skąd się wzięły bloki...
14.06.2024 17:00