Mentionsy

Prawda czasu i prawda ekranu
Prawda czasu i prawda ekranu
05.04.2026 10:00

Kim naprawdę był Judasz? Ewangelia Judasza i "Wersja Judasza" I dr Sławomir Poloczek

Czy Judasz Iskariota był zdrajcą z wyboru, czy pionkiem w Boskim planie zbawienia? Takie pytanie zadaje widzom Giulio Base, włoski reżyser i scenarzysta, w swoim najnowszym filmie "Wersja Judasza", w którym wystąpił Tomasz Kot (Szymon Gorliwy), a głosu Judaszowi udzielił Wojciech Mecwaldowski. Jak historia przedstawiona w filmie ma się do pism chrześcijańskich i tego, co wiemy o historycznym Judaszu? Oraz czy on w ogóle istniał? Gościem podcastu jest dr Sławomir Poloczek, historyk, badacz wczesnego chrześcijaństwa, współautor "Podcastu historyków".

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 19 wyników dla "Judasza Jezus"

Ale to, o czym mówisz, rzeczywiście Ewangelia Judasza przedstawia rolę Judasza jako rolę kogoś specjalnie wybranego przez Jezusa po to, by wziął udział w tym boskim planie zbawienia.

Ponieważ Ewangelia Judasza zasadniczo jest zapisem kilku rozmów, które Jezus przeprowadza z Judaszem w tygodniu poprzedzającym jego aresztowanie, czyli Jezusa i wydanie na śmierć.

I to jest pozornie punkt styczny z Ewangelią Judasza, bo tam rzeczywiście mamy sugestię, że Jezus wtajnicza Judasza w ten plan i że nakazuje mu wydać swoją ziemską powłokę, ale w Ewangelii Judasza właśnie.

I one rozciągają się nawet na moment śmierci Jezusa, ponieważ samobójcza śmierć Judasza jest w filmie motywowana tym,

że zdaniem Judasza Jezus poniósł klęskę, chciał coś zrobić, chciał pozostawić powiedzmy sławnym swoje imię, tymczasem nikt nie będzie o nim pamiętał, no i domyślnie nikt też nie będzie pamiętał o mnie.

To prawda, tylko właśnie w przekazie gnostyckim wyglądało to tak i to nie tylko w przypadku postaci Judasza, bo mamy różne te Ewangelii gnostyckie i tam są różni wybrani apostołowie, że właśnie Jezus wyróżnia jednego z tych apostołów albo czasem kogoś innego.

To znaczy widzę inspirację, ale nie widzę wprost zaadaptowania myśli samej Ewangelii Judasza, poza tym motywem, że Judasz jest świadomym elementem planu tak naprawdę ułożonego w głowie Jezusa albo pochodzącego od Boga, od Jego Ojca.

Ok, skoro w momencie, gdy Judasz decyduje się wydać Jezusa, to już jest w nim szatan, czy to znosi odpowiedzialność z samego Judasza?

I widzimy, że ta ortodoksyjna, wczesnochrześcijańska egzegeza postaci Judasza, jeżeli chodzi o pytanie o granicę jego wolnej woli wobec właśnie wcześniejszej wiedzy Jezusa, tak jak jest na kartach Ewangelii Janowej, zazwyczaj odpowiada w taki sposób.

Bo w jego wizji to Jezus całuje Judasza, a nie Judasz Jezusa.

I tutaj jest to, o czym mówiłem, czyli przeciwstawienie Jezusa z dzieciństwem Judasza, który wychował się w domu publicznym, już jako dziecko doświadczał też molestowania.

Stwierdzenia związane z imieniem Judasza, że to jest imię, które ma personifikować cały naród żydowski i zrzucać na Żydów odpowiedzialność za śmierć Jezusa, więc jest to jakieś takie nowe wspomnienie o antysemityzmie, który od zarania miał tkwić w chrześcijaństwie.

To znaczy w tej Mesjadzie Klopsztok przedstawia postać Judasza tak, że on początkowo darzył pewną miłością Jezusa, tak?

I Chajam Makobi w tej perspektywie postrzegał Jezusa jako działacza politycznego, ale jednak powstrzymującego się od gwałtownych wystąpień, Judasza zaś właśnie bardziej jako tego przekonanego do idei gwałtownego rewolucyjnego buntu.

Jest też w cyriackiej wersji jednej z Ewangelii Dzieciństwa taki epizod, że właśnie młody Jezus miał spotkać młodego Judasza i już wtedy było z nim coś nie tak.

Ale mamy też sugestie, że za dzieciaka Jezus i Judasz się kumplowali, więc ta zdrada Judasza była tym boleśniejsza dla... Tym bardziej dramatyczna.

Albo Jezus objawił się zdrajcy Judaszowi, co jest dziwne, albo w gronie XII jeszcze zdrajcy nie było, a postać Judasza została wykreowana gdzieś pomiędzy listami Pawłowymi a Ewangelią Markową.

Pojawia się ten Chaim Maccabi, pojawia się książka Galilea w czasach Jezusa, ale dużo więcej jest pozycji, które podchodzą w sposób albo literacki, albo refleksyjny do postaci Judasza i są to pozycje wywodzące się z bardzo określonego

I drugi element, jak tam w pewnym momencie Jezus zwraca się do Judasza i mówi coś, co Tłumacz nam tłumaczy.