Mentionsy

O wiele gorsze wieści nadeszły dla Europy z USA, gdzie wojna z Iranem wywołała gwałtowne nasilenie krytyki NATO ze strony prezydenta Donalda Trumpa i jego najbliższych współpracowników.

Sam Trump rozważa wyjście USA z NATO.

Do rozmowy o NATO i USA zaprosiłem Sławomira Dębskiego, doktora Sławomira Dębskiego, byłego dyrektora Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych, obecnie wykładowcę w Kolegium Europejskim w Natolinie.

Ostatnią ich wersją to jest to, że NATO jest rozczarowujące.

Nie tak dawno, jeszcze parę miesięcy temu, prezydent Trump twierdził, że NATO jest jego największym sukcesem, że uratował NATO, doprowadził do tego, że sojusznicy przestają jeździć na gapę, ale też zaczynają więcej ułożyć na bezpieczeństwo.

Czyli to ma w sumie niewiele wspólnego z tym, co u nas w Europie dominuje w tej dyskusji, czyli definiowaniem roli NATO, prawda?

Więc skoro dla sojuszników europejskich NATO jest ważne, żeby ciśnina Ormus była żeglowna, w prawnym sensie i w sensie bezpieczeństwa, no to powinni się zaangażować.

Druga rzecz jest natomiast taka.

Ta ścieżka od tej hagi, która była sukcesem, przez Grenlandię, która była kryzysem i jak się w tej chwili okazuje źródłowym, prawda, takim zaczynem tego całego zamieszania, przez Iran, no bo mamy na horyzoncie zbliżający się szczyt NATO i kto wie, czy do niego w ogóle dojdzie?

Natomiast narasta takie przekonanie, że Amerykanie utrzymywaniem ładu międzynarodowego nie powinni być tak zaangażowani w utrzymywaniu ładu, że to nie jest misja Ameryki.

To jest bardzo uproszczona wizja, natomiast ja bym jej całkiem nie lekceważył, bo pod tą powierzchnią, która jest niepoważna, którą się śmiejemy, no nie wynika z niej, żeby to była podbudowana jakąś refleksją na temat w ogóle teorii sojuszy.

Miałem okazję w Monachium obserwować i nawet przesłuchiwać się frontrunnerowi demokratów, czyli to jest gubernator Kalifornii, Newsom.

Opuszczenia, wyjścia Stanów Zjednoczonych z NATO jest dla nas czymś kompletnie niewyobrażalnym i kreującym takiego rodzaju ryzyka, no z którymi jeszcze się nie zetknęliśmy.

A my niestety jesteśmy w dalszym ciągu w takim trybie wakacyjnym, czyli sojusz nas obroni, NATO jest od tego, to nie jest nasza sprawa, to jest NATO.

Co NATO-NATO?

No to jest generalnie a NATO-NATO nic, nie?

Kupiliśmy nasze członkostwo w NATO, wydajemy tam coś na zbrojenia, w związku z tym Amerykanie są od tego, żeby nas odbronić.

A my natomiast możemy sobie zrezygnować z zasadniczej służby wojskowej, bo tak, bo komfort naszego życia jest ważniejszy niż bezpieczeństwo.

Kilka lat temu, wydaje mi się, gdzieś ten raport jest chyba nawet publiczny, ale nie sprawdzałem, powstał raport o dostosowywaniu się państw wschodniej franki NATO do nowych zagrożeń geopolitycznych, gdzie w takim ogólnym opisie wśród pozytywów stwierdzano, że wszystkie państwa wschodniej franki NATO mają zasadniczą służbę wojskową.

Ale jak się ktoś tam dowie, że my chcemy, żeby więcej Amerykanów stacjowano u nas, natomiast nie mamy zasadniczej służby wojskowej, to możemy się bardzo zdziwić.

Natomiast jeśli się Amerykanie zorientują, że my mamy jakieś oczekiwania wobec Amerykanów, a swojej pracy domowej nie wykonujemy, no to możemy się po prostu prosić o kłopoty, czyli inviting troubles, jak mówią w anglosasie.

Czyli jeżeli prawdą jest, że każdy kryzys trzeba wykorzystać, to ten powinniśmy spędzić nie na lamentowaniu nad rozpadem NATO, a nad namysłem strategicznym.

Lamentowanie nad rozpadem NATO nigdzie nas do niczego nie posuwa.

Z mniejszą ilością instytucji oczywiście i dlatego to jest ważne NATO, o którym rozmawiamy, bo wyrok na ONZ został wydany.

Ja uważam, że NATO z tej perspektywy nie jest w najgorszej sytuacji, bo nie jest instytucją pustą.