Mentionsy

Podkast Tygodnika Powszechnego
Podkast Tygodnika Powszechnego
30.04.2026 15:32

Czarnogóra to już nie Bałkany?

Czarnogóra nie mieści się w prostych kategoriach. To kraj, w którym czarnogórska tożsamość nie jest większościowa, gdzie niemal jedna trzecia obywateli uważa się za Serbów, a podziały przebiegają nie tylko przez odmęty historii, lecz także przez geografię, religię i pamięć. To państwo, które na mapie pojawiło się dopiero w 2006 roku, ale jego historia wyrasta z rozpadu Jugosławii i napiętych relacji z Serbią – oraz z trwającego do dziś sporu o tożsamość jego obywateli.

A jednocześnie to kraj wybitnie nowoczesny. W wielu obszarach – choćby praw kobiet czy osób LGBT+ – prawo jest bardziej progresywne niż w Polsce. I to napięcie między nowoczesnością a tradycją, między wspólnotowością a państwowością, czyni Czarnogórę ciekawym laboratorium współczesnej Europy.

W rozmowie za Aleksandrą Wojtaszek przyglądamy się temu, co naprawdę oznacza możliwe rozszerzenie Unii. To nie tylko kwestia procedur i negocjacji, lecz także geopolityki: wpływów Rosji, inwestycji Chin, osłabionej obecności Stanów Zjednoczonych. Czarnogóra – mała, górzysta, często pomijana – okazuje się miejscem, w którym te wszystkie napięcia są widoczne jak na dłoni.

Ale jest też drugi poziom tej opowieści. To pytanie o stereotypy. „Bałkany” w europejskim języku długo były synonimem chaosu, rozdrobnienia, niedojrzałości. Tymczasem rzeczywistość jest znacznie bardziej złożona. Czarnogóra nie jest „mniej europejska” – jest po prostu inna. I może właśnie dlatego tak trudno ją zrozumieć.

Podkast Tygodnika Powszechnego jest otwartym dla wszystkich formatem dziennikarskim, który współfinansowany jest przez naszych Patronów. Nasza działalność podkastowa jest w 100% działalnością non-profit i wszystkie datki przeznaczane są na tworzenie i rozwijanie treści. Dołącz do grona Patronów https://patronite.pl/TygodnikPowszechny

Jeśli podobają Ci się nasze tematy, zapraszamy po więcej na serwis  www.tygodnikpowszechny.pl.  Dostęp do serwisu online „Tygodnika Powszechnego” to wartościowe artykuły tworzone przez najlepsze i nagradzane autorki i autorów, a nie przez algorytmy. To bieżące i ponadczasowe treści o społeczeństwie, kulturze, świecie i duchowości, opisujące rzeczywistość z wielu perspektyw, unikające uproszczeń i krzykliwych narracji. Wierzymy, że w ten sposób świat można zrozumieć – i naprawić. Dlatego piszemy odpowiedzialnie, z szacunkiem i nadzieją. TygodnikPowszechny.pl to miejsce w sieci, które Cię szanuje.

Rozdziały (10)

1. Czarnogóra i jej droga do UE

Rozmowa o Czarnogórze, jej ambicjach do dołączenia do Unii Europejskiej i zmianach w ciągu ostatnich 20 lat.

2. Historia i tożsamość Czarnogóry

Analiza historii Czarnogóry, od referendum o odłączeniu od Serbii w 2006 roku do obecnej sytuacji.

3. Kompleksowość tożsamości czarnogórskiej

Diskussja nad złożonością tożsamości czarnogórskiej, w tym języka, etnicznych mniejszości i geograficznych zróżnicowań.

4. Bałkanizacja i geopolityka

Analiza bałkanizacji i jej konsekwencji dla Czarnogóry, w tym wpływów geopolitycznych i ekonomicznych.

5. Relacje z Serbią i perspektywy rozszerzenia UE

Rozmowa skupia się na relacjach Czarnogóry z Serbią, historycznych konfliktach i perspektywach wstąpienia do Unii Europejskiej.

6. Historia i mitologia Kosowa

Analiza historii i mitologii Kosowa w kontekście relacji Serbii i Czarnogóry, a także jej znaczenia dla nacjonalizmu serbskiego.

7. Znane i nieznane Czarnogóra

Porównanie znanej Chorwacji z Czarnogórą, jej nieznane aspekty i stereotypy związane z krajem.

8. Czarnogórscy nacjonalizm i europeizacja

Analiza czarnogórskiego nacjonalizmu i jego różnice z serbskim, a także proces europeizacji kraju i jego konsekwencje.

9. Klany i tożsamość czarnogórskie

Rozmowa o klanskie społeczeństwo i tożsamości czarnogórskiej, w tym znaczenie nazwisk i klanów, a także problemy związane z tradycjonalnym traktowaniem kobiet.

10. Wyzwanie Czarnogóry

Rekomendacje dla Polaków chętnych do odwiedzin w Czarnogórze, w tym informacje o transportie, atrakcjach i gościnności lokalnej.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 3 wyniki dla "Dziukanowicz"

On był chyba od 1990 równego roku do swojej śmierci w 2020 roku główną postacią kościelną na tych terenach i on rozgrywał bardzo sprawnie i Dziukanowicz myśląc, że ma już tak dużą władzę i tak długo rządzi, że już nikt nie może mu nic zrobić, zadarł z cerkwią mianowicie

Faktycznie Dziukanowicz stracił władzę, czego się zupełnie nie spodziewał.

Narzekają, że to miało sprawić, było dużo ludzi, którzy nie popiera jakby opcji proserbskich, nacjonalistycznych, procerkiewnych, ale głosowało za tą zmianą, bo uważali, że to jest niezbędne, że nie możemy mieć jakiejś stabilokraty przy władzy, zresztą Dziukanowicz się nieprawdopodobnie wzbogacił na tym rządzeniu Czarnogórą.