Mentionsy
Czarnogóra to już nie Bałkany?
Czarnogóra nie mieści się w prostych kategoriach. To kraj, w którym czarnogórska tożsamość nie jest większościowa, gdzie niemal jedna trzecia obywateli uważa się za Serbów, a podziały przebiegają nie tylko przez odmęty historii, lecz także przez geografię, religię i pamięć. To państwo, które na mapie pojawiło się dopiero w 2006 roku, ale jego historia wyrasta z rozpadu Jugosławii i napiętych relacji z Serbią – oraz z trwającego do dziś sporu o tożsamość jego obywateli.
A jednocześnie to kraj wybitnie nowoczesny. W wielu obszarach – choćby praw kobiet czy osób LGBT+ – prawo jest bardziej progresywne niż w Polsce. I to napięcie między nowoczesnością a tradycją, między wspólnotowością a państwowością, czyni Czarnogórę ciekawym laboratorium współczesnej Europy.
W rozmowie za Aleksandrą Wojtaszek przyglądamy się temu, co naprawdę oznacza możliwe rozszerzenie Unii. To nie tylko kwestia procedur i negocjacji, lecz także geopolityki: wpływów Rosji, inwestycji Chin, osłabionej obecności Stanów Zjednoczonych. Czarnogóra – mała, górzysta, często pomijana – okazuje się miejscem, w którym te wszystkie napięcia są widoczne jak na dłoni.
Ale jest też drugi poziom tej opowieści. To pytanie o stereotypy. „Bałkany” w europejskim języku długo były synonimem chaosu, rozdrobnienia, niedojrzałości. Tymczasem rzeczywistość jest znacznie bardziej złożona. Czarnogóra nie jest „mniej europejska” – jest po prostu inna. I może właśnie dlatego tak trudno ją zrozumieć.
Podkast Tygodnika Powszechnego jest otwartym dla wszystkich formatem dziennikarskim, który współfinansowany jest przez naszych Patronów. Nasza działalność podkastowa jest w 100% działalnością non-profit i wszystkie datki przeznaczane są na tworzenie i rozwijanie treści. Dołącz do grona Patronów https://patronite.pl/TygodnikPowszechny
Jeśli podobają Ci się nasze tematy, zapraszamy po więcej na serwis www.tygodnikpowszechny.pl. Dostęp do serwisu online „Tygodnika Powszechnego” to wartościowe artykuły tworzone przez najlepsze i nagradzane autorki i autorów, a nie przez algorytmy. To bieżące i ponadczasowe treści o społeczeństwie, kulturze, świecie i duchowości, opisujące rzeczywistość z wielu perspektyw, unikające uproszczeń i krzykliwych narracji. Wierzymy, że w ten sposób świat można zrozumieć – i naprawić. Dlatego piszemy odpowiedzialnie, z szacunkiem i nadzieją. TygodnikPowszechny.pl to miejsce w sieci, które Cię szanuje.
Rozdziały (10)
Rozmowa o Czarnogórze, jej ambicjach do dołączenia do Unii Europejskiej i zmianach w ciągu ostatnich 20 lat.
Analiza historii Czarnogóry, od referendum o odłączeniu od Serbii w 2006 roku do obecnej sytuacji.
Diskussja nad złożonością tożsamości czarnogórskiej, w tym języka, etnicznych mniejszości i geograficznych zróżnicowań.
Analiza bałkanizacji i jej konsekwencji dla Czarnogóry, w tym wpływów geopolitycznych i ekonomicznych.
Rozmowa skupia się na relacjach Czarnogóry z Serbią, historycznych konfliktach i perspektywach wstąpienia do Unii Europejskiej.
Analiza historii i mitologii Kosowa w kontekście relacji Serbii i Czarnogóry, a także jej znaczenia dla nacjonalizmu serbskiego.
Porównanie znanej Chorwacji z Czarnogórą, jej nieznane aspekty i stereotypy związane z krajem.
Analiza czarnogórskiego nacjonalizmu i jego różnice z serbskim, a także proces europeizacji kraju i jego konsekwencje.
Rozmowa o klanskie społeczeństwo i tożsamości czarnogórskiej, w tym znaczenie nazwisk i klanów, a także problemy związane z tradycjonalnym traktowaniem kobiet.
Rekomendacje dla Polaków chętnych do odwiedzin w Czarnogórze, w tym informacje o transportie, atrakcjach i gościnności lokalnej.
Szukaj w treści odcinka
Zresztą Czarnogóra w swojej historii miała oczywiście tradycyjne związki z Serbią i ciążyła ku Belgradowi.
Teraz one są bardziej takie miękkie, czyli jednak są też przez agendę Belgradu i serbski wpływ w Czarnogórze widoczne w takim bardziej soft powerze.
I mają na nią duży wpływ, choćby dlatego, że mamy część ludzi, którzy bardzo wpatrują się w Belgrad.
To, że ktoś się deklaruje jako Serb, to nie znaczy, że uważa, że np. Belgrad powinien dyktować jakąkolwiek politykę Czarnogórze, bo to choćby widać po tym, że ponad 70% Czarnogórców popiera wstąpienie Czarnogóry do Unii Europejskiej, a więc ta liczba tu się nie zgadza.
No Czarnogóra wtedy przechodzi na zupełnie inny poziom i Belgrad nie może zupełnie mieszać w tamtejszej polityce, więc nie jest im to zupełnie na rękę.
Ostatnie odcinki
-
Pochówki kotów, pierwsi ludzie i instrukcja obs...
28.05.2026 16:00
-
Czarnogóra to już nie Bałkany?
30.04.2026 15:32
-
„Archiwum wahań”: w świecie jedynych słusznych ...
29.04.2026 12:00
-
Czy w Polsce dziś da się wyżyć z muzyki? [PODKAST]
23.04.2026 15:33
-
Wracamy na Księżyc – ale po co?
16.04.2026 14:58
-
Robi to 4 miliony Polaków. Czym naprawdę są dzi...
09.04.2026 15:29
-
Polska zaczyna się poza Warszawą [Podkast Tygod...
02.04.2026 15:35
-
W Polsce zniknęły całe wsie. Tak wyglądał „post...
26.03.2026 16:54
-
Czy Oscary mają jeszcze sens? [Podkast Tygodnik...
19.03.2026 16:31
-
„Nie chcę mieć dzieci”. Skąd bierze się ta dec...
12.03.2026 16:32