Mentionsy

Podkast O Języku "Językowe kontrowersje"
Podkast O Języku "Językowe kontrowersje"
24.09.2025 16:01

Nie tylko język gruziński: języki i polityczne rozdroża Gruzji | z dr Klaudią Kosicińską

Czy wiecie, jak po gruzińsku nazywa się Gruzja i dlaczego ta nazwa tak wiele mówi o tożsamości jej mieszkańców? W dzisiejszym odcinku zabieramy Was w podróż do Sakartwelo – kraju o niezwykle bogatej kulturze, skomplikowanej historii i fascynującym krajobrazie językowym.

Naszą przewodniczką jest dr Klaudia Kosicińska – antropolożka i kartwelistka z Uniwersytetu Adama Mickiewicza, która spędziła w Gruzji ponad pięć lat, badając życie na pograniczu gruzińsko-azerbejdżańskim i sytuację najliczniejszej mniejszości w kraju.

W rozmowie poruszamy nietypowe i rzadko omawiane tematy, które pozwolą Wam zrozumieć współczesną Gruzję daleko poza turystycznymi stereotypami o winie i chaczapuri.

W tym odcinku dowiecie się:

Jak wygląda językowy tygiel Gruzji – od oficjalnego gruzińskiego, przez języki mniejszości, po wciąż obecny rosyjski i coraz popularniejszy angielski.Na czym polega fenomen gruzińskiej gościnności i tradycyjnej biesiady, czyli supry, prowadzonej przez mistrza ceremonii – tamadę.Jakie są relacje polsko-gruzińskie i dlaczego Lech Kaczyński jest w Gruzji upamiętniony pomnikiem za wsparcie podczas wojny w 2008 roku.Z jakimi wyzwaniami mierzą się mniejszości etniczne, w tym najliczniejsza mniejszość azerbejdżańska, i jak państwo próbuje włączyć je w życie społeczne.Jak historyczne napięcia z Rosją i obecna, niestabilna sytuacja polityczna kształtują przyszłość kraju i jego młodych obywateli.

Materiały i linki polecane przez naszą gościnię:

https://www.cebam.pl/dr-klaudia-kosici%C5%84ska

Festiwal Kina Gruzińskiego Gamardżoba Kino https://www.facebook.com/gamardzoba.kino

https://chaikhana.media/en

https://oc-media.org/

https://jam-news.net/

https://jezykikaukazu.pl/

https://www.dwutygodnik.com/artykul/11461-za-wariatke.html

https://www.polakogruzin.pl/polecane-ksiazki-o-gruzji/v

https://jezykikaukazu.pl/kaukazomaniacy-30/

https://www.rferl.org/Georgia

https://crrc.ge/

O gościni:

Klaudia Kosicińska jest pracowniczką Centrum Badań Migracyjnych Instytutu Antropologii i Etnologii na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jest związana z Gruzją od 2014 roku, gdzie studiowała i prowadziła badania nad migracjami i mobilnością mniejszości azerbejdżańskiej oraz gruzińską literaturą i językiem, była też zaangażowana w projekty NGO'sowe. Od 2017 roku współorganizuje Festiwal Kina Gruzińskiego Gamardżoba Kino w Warszawie.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 34 wyników dla "Azerbejdżan"

Tak, więc to był główny temat moich badań w Gruzji, czyli sytuacja ludności na pograniczu, życie pomiędzy dwoma krajami, pomiędzy Gruzją a Azerbejdżanem i również to, jak pandemia i zamknięcie granicy lądowej pomiędzy Gruzją a Azerbejdżanem.

To nie jest decyzja Gruzji, tylko decyzja Azerbejdżanu, że ta granica jest trzymana od 2020 roku, zamknięta.

Osoby, które identyfikują się jako Azerbejdżanie, chociaż to też jest skomplikowane, bo niektórzy uważają siebie za Turków, niektórzy uważają siebie za...

Odpowiednio do Azerbejdżanu, to jest 20 km do Armenii, to jest 16 km do granicy.

Czyli na przykład na Azerbejdżanie z Gruzinami między sobą często komunikują się w języku rosyjskim, nie gruzińskim.

Azerbejdżanie to muzułmanie, głównie szyici, ale są też sunnici tam.

No i Armenia to przyjęła, Azerbejdżan to przyjął, ale Gruzja nie.

Czyli już niekoniecznie musi to być oparte na... Coraz więcej oczywiście Azerbejdżan i Ormian zna gruziński.

młody Ormianin czy młoda Ormianka albo Azerbejdżanie wybierali uniwersytety w Baku albo w Erywaniu, a niekoniecznie w Tbilisi.

Od 2005 roku mają taki status jako Azerbejdżanie i Ormianie jako mniejszość etniczna.

No i tutaj właśnie to mamy, być może z tego też wychodzi to, co teraz jest, że Azerbejdżanie to powinni mówić w swoim języku, Gruzjanie to w swoim.

No i tak, z jednej strony jest ta zmiana, bo Azerbejdżanie mogą studiować i też niektórzy nawet często mieszkają w Tbilisi, bo nie chcą dojeżdżać, bo to też nie jest tak blisko, ale dużo osób dojeżdża.

No ale wracając do tego właśnie, do języka, no to tak, z jednej strony ludzie się cieszą i jakby to jest takie, że o tak, my jesteśmy tacy tolerancyjni w Gruzji, u nas to zawsze byli ci i Azerbejdżanie,

No ale z drugiej strony dużo właśnie ludzi, chyba głównie Azerbejdżan, jeśli chodzi o mniejszość, wspierała Sekaszwilego, bo uważa się, że Sekaszwil to im dał światło, nie wiem, poprowadził drogi.

Więc Saakaszwili był uważany za takiego lidera, taka silna ręka, co potrafiła Azerbejdżan wreszcie się tymi Azerbejdżanami zająć, żeby oni się poczuli jako część tego kraju.

Tatari to określenie Azerbejdżan takie bardzo obraźliwe.

No i ludzie sobie to chwalą, sobie się Azerbejdżanie, że wow, że wtedy nawet była taka, że tak musieli się pilnować, tak, Gruzini.

I też są takie uwagi czasami kierowane do Azerbejdżan, które mnie doprowadzają do dużej irytacji.

Na przykład jak jakiś Azerbejdżanin, Azerbejdżanka zna świetnie gruziński, bo się nauczył w szkole, bo nie wiem, miał korepetytora świetnego, bo czasami w szkole takiej zwykłej się nie da po prostu.

Być Azerbejdżaninem w gruzińskiej szkole, przesiąknięty jednak taką narodową ideą.

Z racji tego, że te granice są ustalane, przesuwane i też sąsiedztwo, to nie zawsze idealnie się dzieli wzdłuż narodu, więc też są właśnie z tych, tak jak jest Armenia, to też są Ormianie, jak jest Azerbejdżan, też Azerbejdżanie.

Azerbejdżanie to 233 tysiące.

Po prostu tak do Azerbejdżanu czy później do Rosji, więc dużo tych Azerbejdżan po prostu już nie wróciło.

Takim najbardziej zamieszkanym terenem przez Azerbejdżan.

Do historii tego miejsca, że tutaj mieszkali tacy i tacy Azerbejdżanie, przedstawiciele tej i tej grupy.

typu Sarvan, zmiana na Marneuli, czy nazwy regionu zamieszkiwanych przez Azerbejdżan.

Poza tym często to samo właśnie dotyczy też megrelskiego, że częstym argumentem, chociaż Azerbejdżan nikt nie traktuje tak poważnie, ale już megrelów tak.

No i wracając do tych nazw, czy się też, do tych nazw języka, czy łatwo się uczyć Azerbejdżanom, Armianom.

Ormianie ze względu na to, że w ich języku występują takie twardsze spółgłoski, potencjalnie mają większą lekkość w nauce gruzińskiego niż Azerbejdżanie, gdzie ich język jest trochę bardziej powiedzmy miękki.

Być może statystyki na to wskazują, że więcej jest Ormian studentów niż Azerbejdżan, ale może też wynikać z innych rzeczy typu właśnie, nie wiem, no... Ormian jest trochę mniej, ale po prostu jakieś może też właśnie kwestie uprzedzeń religijnych czy jakiegoś tam stylu życia i tak dalej, więc na pewno dużo różnych rzeczy jest, no ale wśród azerbejdżańskiej społeczności być może

Czasami się boję tych stereotypów dotyczących Azerbejdżana, ale z drugiej strony jest ten problem, że jednak są wczesne za mąż pójścia.

A jeśli chodzi o Azerbejdżan, to często są jakieś łopówki policji dawane, żeby policja spuściła oko,

W sensie za granicę mówię głównie o Zachodzie, bo oczywiście byli też ludzie, którzy jeździli do Azerbejdżanu, do Armenii na studia, jak wspomniałam, ale jednak jakaś tam mniejszość.

I nie tylko o Gruzji, tylko też Azerbejdżanu i Armenii, chyba również Północny Kaukas też.