Mentionsy
Podcasty Teologii Politycznej
Podcasty Teologii Politycznej
25.06.2025 16:00

9. TALAROWSKI // AVRAMCHUK // Rzeczpospolita uczonych. Ukraina, Polska, dialog, historia i mury

Jakie napięcia towarzyszyły tworzeniu się w XIX wieku ukraińskiej tożsamości historycznej na tle polskiej i rosyjskiej narracji o przeszłości? Dlaczego to na emigracji powojennej powstała przestrzeń dla nowego typu kontaktów intelektualnych między przedstawicielami polskiej, ukraińskiej i zachodniej myśli historycznej? Jaką wizję Europy Środkowo-Wschodniej odnaleźć można w myśli i działaniach papieża Jana Pawła II? I co z tych doświadczeń wynika dziś – dla nas, dla dialogu narodów, i dla przyszłości naszej części Europy?

O tych i wielu innych kwestiach w najnowszym odcinku Dialogów epok rozmawiamy z dr. Oleksandrem Avramchukiem – historykiem, absolwentem Akademii Kijowsko-Mohylańskiej i Uniwersytetu Warszawskiego, badaczem historii myśli politycznej Europy Środkowo-Wschodniej oraz relacji polsko-ukraińskich. Punktem wyjścia rozmowy jest jego książka Rzeczpospolita uczonych, poświęcona powstaniu studiów ukraińskich i dialogowi historyków polskich i ukraińskich na emigracji w Stanach Zjednoczonych.

____________

Historia to nie tylko przytłaczający datami i nazwiskami gąszcz dawnych wydarzeń, badanie „niegdysiejszych śniegów”, które znuży nawet najwytrwalszych fascynatów przeszłości, czy przestrzeń manipulowania faktami dla doraźnych celów. To też próba zrozumienia, jak rodziły się idee, które formują dzisiejszy świat, jak kształtowały się granice – nie tylko te geograficzne, ale duchowe czy mentalne, jak ludzie w różnych epokach myśleli o relacji jednostki, wspólnoty i Boga. Jakie wydarzenia, postaci, dzieła – zmieniały sposób postrzegania władzy, religii czy wojny? W podcaście „Dialogi epok” wybierzemy się na poszukiwania momentów przełomu w dziejach Europy i Polski, przyjrzymy się ciągłości i przeobrażeniom idei o ponadepokowym znaczeniu, miejscu religii w porządku politycznym i kulturowym.  Jak cesarz Konstantyn zmienił historię chrześcijaństwa i imperium rzymskiego? Na czym polegało wielkie starcie idei – uniwersalizmu i suwerenności – uosabianych przez średniowiecznych papieży, cesarzy i królów? Z jakich źródeł możemy poznać XVII wiek, stulecie wojen, srebrny wiek Rzeczypospolitej, odmalowany w fascynujący sposób na kartach Trylogii Henryka Sienkiewicza i w ekranizacjach jego powieści? Tym tematom już w pierwszych odcinkach Dialogów epok Adam Talarowski przyjrzy się z zaproszonymi gośćmi, wybitnymi specjalistami w swych dziedzinach.

Obserwuj nas na: ⁠YouTube⁠, ⁠Spotify⁠ i na wielu innych ⁠platformach⁠.

Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej?⁠Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań.

Michała Hruszewskiego Związku Sowieckiego II Rzeczypospolitej Harvardu Jan Paweł II Oskar Halecki Omelian Pritzak Uniwersytetu Warszawskiego Rzeczpospolita Harwarda Rosją Rzeczpospolita Pritzak Omelian Pritsak Jerzy Giedroyc

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 15 wyników dla "II Rzeczypospolitej"

Spór, który będzie kontynuowany również w II Rzeczypospolitej.

Jako element osłabiający podstawowego przeciwnika II Rzeczypospolitej, jakim był Związek Sowiecki.

Ważnym innym aspektem jest oczywiście też funkcjonowanie w II Rzeczypospolitej całej grupy osób, których po II wojnie światowej wybitny ukraiński publicysta Iwan Kiedryn Rudnicki nazwał białymi krukami.

Odnosząc się jednak do tego, że nie była to postawa cechująca większość polskich elit II Rzeczypospolitej, natomiast tacy ludzie jak Piotr Dunin-Borkowski, czyli wojewoda lwowski, czy Tadeusz Hołówko, jeden z bardzo blisko zaprzyjaźnionych z ukraińskim środowiskiem petlurowskim w II Rzeczypospolitej Polaków,

Realizujący po części ten program z pierwszego aspektu, czyli program bardziej polityczny, czasami wywiadowczy wobec Związku Sowieckiego, a jednocześnie próbujący znaleźć porozumienie, czy pozytywny program integracji mniejszości ukraińskiej w skład II Rzeczypospolitej.

Grupa ukraińskich historyków z II Rzeczypospolitej mogła brać udział w tych europejskich dyskusjach jako część szerszej polskiej delegacji.

Jest to historyk, który mimo, że jego nauczyciel, jego mistrz, Michał Hruszewski jest nastawiony wobec Polski bardzo wrogo, to Myron Korduba należy do tej Grupy Ukraińskiej Inteligencji II Rzeczypospolitej,

Tak samo dobrze pasuje do ówczesnych nastawienia większości ukraińskiej inteligencji II Rzeczypospolitej, jak i wobec tej nielicznej grupy polskich Ukrainofilów, gdyż większość ukraińskich historyków właśnie ze Lwowa, związana z Naukowym Towarzystwem im.

Pokazanie, że próbujemy jakoś dojść do porozumienia z historiografią ukraińską jest argumentem przeciwko propagandzie skierowanej wobec II Rzeczypospolitej.

W związku z czym spora część inteligencji, środowisk opiniotwórczych II Rzeczypospolitej

W szczególności mieszkali w II Rzeczypospolitej, chodzili do szkół w II Rzeczypospolitej.

Który miał wytyczać kierunki rozwoju powstającej Ukrainistyki, odbywały się w języku polskim, gdyż większość z tych ludzi naprawdę wywodziła się z kręgu II Rzeczypospolitej.

Efektem tego spotkania jest pomysł napisania nowych syntez historii dawnych państw czy narodów sukcesyjnych wobec dawnej Rzeczypospolitej.

Natomiast ciekawą też propozycją napisania historii Rzeczypospolitej wielu narodów jest książka, monografia prof. Andrzeja Sulimy-Kamińskiego, która też wtedy pod koniec lat 90. się ukazuje i jest rzeczywiście próbą napisania w nowy sposób zinterpretowania tego, czym było państwo polsko-litewskie.

I tego jak też zmienia się nastawienie na przykład historyków ukraińskich wobec miejsca Ukrainy w historii dawnej Rzeczypospolitej i miejsca Rzeczypospolitej w historii Ukrainy.

Ostatnie odcinki