Mentionsy

Podcasty Teologii Politycznej
Podcasty Teologii Politycznej
25.06.2025 16:00

9. TALAROWSKI // AVRAMCHUK // Rzeczpospolita uczonych. Ukraina, Polska, dialog, historia i mury

Jakie napięcia towarzyszyły tworzeniu się w XIX wieku ukraińskiej tożsamości historycznej na tle polskiej i rosyjskiej narracji o przeszłości? Dlaczego to na emigracji powojennej powstała przestrzeń dla nowego typu kontaktów intelektualnych między przedstawicielami polskiej, ukraińskiej i zachodniej myśli historycznej? Jaką wizję Europy Środkowo-Wschodniej odnaleźć można w myśli i działaniach papieża Jana Pawła II? I co z tych doświadczeń wynika dziś – dla nas, dla dialogu narodów, i dla przyszłości naszej części Europy?

O tych i wielu innych kwestiach w najnowszym odcinku Dialogów epok rozmawiamy z dr. Oleksandrem Avramchukiem – historykiem, absolwentem Akademii Kijowsko-Mohylańskiej i Uniwersytetu Warszawskiego, badaczem historii myśli politycznej Europy Środkowo-Wschodniej oraz relacji polsko-ukraińskich. Punktem wyjścia rozmowy jest jego książka Rzeczpospolita uczonych, poświęcona powstaniu studiów ukraińskich i dialogowi historyków polskich i ukraińskich na emigracji w Stanach Zjednoczonych.

____________

Historia to nie tylko przytłaczający datami i nazwiskami gąszcz dawnych wydarzeń, badanie „niegdysiejszych śniegów”, które znuży nawet najwytrwalszych fascynatów przeszłości, czy przestrzeń manipulowania faktami dla doraźnych celów. To też próba zrozumienia, jak rodziły się idee, które formują dzisiejszy świat, jak kształtowały się granice – nie tylko te geograficzne, ale duchowe czy mentalne, jak ludzie w różnych epokach myśleli o relacji jednostki, wspólnoty i Boga. Jakie wydarzenia, postaci, dzieła – zmieniały sposób postrzegania władzy, religii czy wojny? W podcaście „Dialogi epok” wybierzemy się na poszukiwania momentów przełomu w dziejach Europy i Polski, przyjrzymy się ciągłości i przeobrażeniom idei o ponadepokowym znaczeniu, miejscu religii w porządku politycznym i kulturowym.  Jak cesarz Konstantyn zmienił historię chrześcijaństwa i imperium rzymskiego? Na czym polegało wielkie starcie idei – uniwersalizmu i suwerenności – uosabianych przez średniowiecznych papieży, cesarzy i królów? Z jakich źródeł możemy poznać XVII wiek, stulecie wojen, srebrny wiek Rzeczypospolitej, odmalowany w fascynujący sposób na kartach Trylogii Henryka Sienkiewicza i w ekranizacjach jego powieści? Tym tematom już w pierwszych odcinkach Dialogów epok Adam Talarowski przyjrzy się z zaproszonymi gośćmi, wybitnymi specjalistami w swych dziedzinach.

Obserwuj nas na: ⁠YouTube⁠, ⁠Spotify⁠ i na wielu innych ⁠platformach⁠.

Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej?⁠Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 6 wyników dla "Harwarda"

Również ciekawe, że na tym samym statku co Oskar Halecki dociera do Nowego Jorku w 1940 roku i jest najpierw na Uniwersytecie Harwarda, gdzie blisko, dość blisko nawet różnych politycznych środowisk próbuje wspierać sprawę polską poprzez wpływ na ówczesną amerykańską slawistykę.

Uniwersytet Harwarda jest najstarszym uniwersytetem amerykańskim, jest bardzo prestiżowym.

Stamtąd też zresztą wywodzi się Henry Kissinger, który jest absolwentem Harwarda właśnie w latach 40., pod koniec lat 40.

I tu dochodzi do bardzo ciekawej i nieoczekiwanej współpracy między ówczesnymi profesorami Uniwersytetu Harwarda związanymi poprzez język, poprzez kulturę, poprzez miejsce urodzenia zresztą z Polską, a inteligencją ukraińską na Harwardzie.

Bo tak się zdarzyło, że w latach 60-tych profesorami na Uniwersytecie Harwarda zajmującymi właśnie badaniami nad Związkiem Sowieckim jest urodzony w Cieszynie w 1922 roku Richard Pipes, wybitny znawca Rosji, pochodzenia polsko-żydowskiego.

Natomiast obchody Chrztu Rusi, które przypadały na 1988 rok, były okazją, żeby zasygnalizować właśnie to, o czym mówię, czyli ukraiński charakter państwowości dawnoruskiej i nie przez przypadek też to ukraiński instytut na Uniwersytecie Harwarda.