Mentionsy
31. HERBICH // ROJEK // Jan Paweł II i mesjanizm
Jakie są związki Jana Pawła II i mesjanizmu? Co w dziedzictwie ideowym polskiego romantyzmu wzbudzało jego zainteresowanie? Jakie elementy idei mesjanizmu polskiego wywarły wpływ na jego nauczanie? Czy jego pontyfikat można uznać za zwieńczenie naszej niemalże dwustuletniej tradycji mesjańskiej? – odpowiedzi na te pytania szukali Tomasz Herbich i Paweł Rojek w podcaście „Filozofować po polsku”, ukazującym się w Wielkim Tygodniu.
W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.
Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.
Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach.
Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej?Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań.
Szukaj w treści odcinka
Ponieważ jej matka była Amerykanką, doskonale znała wiele języków, to miała kontakty z Karolem Wojtyłą i jak tylko Wojtyła został papieżem, to on ściągnął ją do Rzymu.
W tym sensie wiemy i to jest ustalone, że młody Karol Wojtyła, student polonistyki, aktor w teatrze podziemnym, fascynuje się polską poezją romantyczną.
No i niesamowite jest to, że jakby to brzmi jak Wojtyła.
To jest gigantyczna grzybnia kulturalna, w której znajdowała się Wojtyła.
Tam Wojtyła pisze taki wiersz o Wawelu, o Katedrze Wawelskiej i mówi, że Wawel to jest jakby antycypacja przyszłego świata słowiańskiego.
To gdzieś u Bierdajewa się pojawia, bo na pewno jest wzięte od niego bezpośrednio, bo na pewno wiemy, że czytał Bierdajewa, ale to się pojawia w jego poezji i tam jest jeszcze przypis, bo Wojtyła w swoim stylu opisuje szerokie kaplice renesansowe i nad nimi wznosi się gotyk, to gotyk idzie w górę, a renesans wszerz i to wszerz to jest ten element humanistyczny, a góra to jest ten element religijny.
19-letni Wojtyła, tak?
I oczywiście Norwid, Jan Paweł II, Karol Wojtyła, to tam na pamięć, Promethidiona i tak dalej.
I teraz chciałem zapytać o to, jakie elementy z tej tak skonstruowanej definicji mesjanizmu odnajdujesz najpierw u Karola Wojtyła, a potem oczywiście w nauczaniach także jego jako papieża Jana Pawła II.
Z jednej strony, a z drugiej strony także o tym, na czym miałby polegać jakiś szczególny, własny, swoisty charakter tego, w jaki sposób Karol Wojtyła sięga po te idee romantyczne, romantycznych mesjanistów naszych, naszych poetów romantycznych i je
Tu jeszcze jedna kwestia jest istotna, to znaczy Karol Wojtyła w tym momencie przestał pisać i postanowił zostać księdzem.
I chodzi też o to, że Jan Paweł II, a wcześniej Karol Wojtyła, on nie afiszował tego wpływu romantycznego.
Mieliśmy taki przypadek, że Karol Wojtyła jeszcze w Krakowie w latach 50. musiał podjąć wykłady z etyki społecznej, chrześcijańskiej etyki społecznej, którą wcześniej to wykładał ksiądz Piłowarczyk, który z powodów politycznych został odsunięty i był wakat i akurat tam Wojtyła robił habilitację, więc tam poproszono go o to, żeby przejął te wykłady, bo tutaj studenci w seminarium potrzebują tego.
I Wojtyła przejął te wykłady i...
I te zmiany i poprawki, ja bardzo łatwo dostrzec, ponieważ wiadomo, który tekst pisał Piwowarczyk, a który pisał Wojtyła.
I Wojtyła jakby znalazł potwierdzenie swojej intuicji, ale już potem cytował raczej Sobór, a nie Cieszkowskiego.
Jest to faktycznie niesamowite świadectwo, w sensie ten tekst, o którym mówisz i to przepracowanie wcześniejszej wersji tej katolickiej nauki społecznej w taki sposób, w jaki chciał ją opowiadać Karol Wojtyła.
Można było zobaczyć, jaką piorującą wizję historii miał Wojtyła, która była zakorzeniona w polskim doświadczeniu, zakorzeniona w Wyszyńskim.
Wojtyła, Jan Paweł II może być kluczem do zrozumienia naszego własnego dziedzictwa, ponieważ to w nim to dziedzictwo zostało w pewien spektakularny sposób, prawda, uzupełnione, dopełnione i zrealizowane.
I to też można na konkretnych przypadkach pokazywać, jak bardzo myśmy się bronili przed tym, żeby powiedzieć tak, Karol Wojtyła to jest nasz człowiek, który wyrasta z naszych miazmatów, naszej kultury romantycznej i on ją dalej kontynuuje.
Moim ulubionym przypadkiem jest to George Weigel w znakomitej biografii fundamentalnej opisuje, no musiał na to natrafić, że Karlo Wojtyła był w organizacji Unia Podziemnej.
Ostatnie odcinki
-
48. HERBICH // DOBRZAŃSKI // MOLINA // Jakub Kl...
22.04.2026 18:00
-
47. HERBICH // WARDZIŃSKI // Feliks Koneczny: w...
15.04.2026 18:00
-
46. HERBICH // SZERSZEŃ // Juliusz Słowacki: Du...
08.04.2026 18:55
-
45. HERBICH // KATKOWSKI // Jadwiga Staniszkis:...
01.04.2026 18:00
-
Nowoczesny duch bez nowoczesnego państwa // Nog...
30.03.2026 10:17
-
21. STRACHOWSKI // KOSSOWSKA // Jak wyglądała n...
25.03.2026 19:00
-
20. STRACHOWSKI // KOSSOWSKA // Jak wyglądała n...
18.03.2026 19:00
-
44. HERBICH // ANDRULONIS // Maria Ossowska: na...
11.03.2026 19:00
-
19. STRACHOWSKI // BOBROWSKA // Mela Muter najw...
04.03.2026 19:00
-
18. STRACHOWSKI // JASINA // Czy kino pomaga zr...
25.02.2026 19:00