Mentionsy

Podcasty Teologii Politycznej
Podcasty Teologii Politycznej
02.04.2025 16:00

29. HERBICH // KUPCZAK // Karol Wojtyła: osoba i czyn

W dwudziestą rocznicę śmierci papieża Jana Pawła II dr Tomasz Herbich i ks. prof. Jarosław Kupczak OP rozmawiają o dorobku filozoficznym Karola Wojtyły. Dlaczego Wojtyła zajął się filozofią, zwłaszcza zaś – etyką? Jaki oryginalny wkład wniósł do filozofii? Jak charakteryzował osobę i czyn oraz jak jego personalizm wpisuje się w tradycje filozofii polskiej? Gdzie w encyklikach Jana Pawła II dochodzą do głosu rezultaty jego wcześniejszych poszukiwań i dociekań filozoficznych? Na te między innymi pytania rozmówcy szukają odpowiedzi.

W cyklu podcastów „Filozofować po polsku” dr Tomasz Herbich wspólnie z zaproszonymi gośćmi będzie przyglądał się wybranym wątkom oraz postaciom tworzącym polską tradycję filozoficzną. Celem podcastu jest nie tylko udzielenie odpowiedzi na pytanie, co oryginalnego wniosła do historii myśli filozoficznej polska filozofia, lecz przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, w jaki sposób myśliciele polscy reagowali na wyzwania dziejowe, kulturowe i cywilizacyjne, przed którymi stali oni oraz ich ojczyzna.

Tomasz Herbich wraz z zaproszonymi gośćmi porozmawia o poglądach filozoficznych autorów z różnych epok rozwoju naszej kultury umysłowej. Pojawią się wśród tych filozofów między innymi Stanisław Orzechowski, Piotr Skarga, Jan Śniadecki, Stanisław Staszic, Maurycy Mochnacki, August Cieszkowski, Stanisław Brzozowski, Edward Abramowski, Kazimierz Twardowski, Jan Łukasiewicz, Roman Ingarden, Józef Tischner, Karol Wojtyła, Leszek Kołakowski, Andrzej Walicki i wielu innych.

Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach.

Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej?
Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań.

Rozdziały (14)

1. Wprowadzenie i temat rozmowy

Tomasz Herbich i Jarosław Kupczak omawiają zrot Wojtyły w kierunku filozofii i jego wczesną ścieżkę akademicką.

2. Etapy zrotu Wojtyły ku filozofii

Jarosław Kupczak omawia etapy zrotu Wojtyły ku filozofii, od poezji przez tomizm do fenomenologii.

3. Znaczenie zrotu Wojtyły

Jarosław Kupczak analizuje znaczenie zrotu Wojtyły i jego relacje z filozofami współczesnymi.

4. Niesystemowość Wojtyły

Jarosław Kupczak omawia niesystemowość Wojtyły i jej znaczenie dla jego filozofii.

5. Tematy filozoficzne Wojtyły

Jarosław Kupczak omawia tematy filozoficzne Wojtyły, takie jak etyka i problem człowieka.

6. Personalizm Wojtyły

Jarosław Kupczak omawia konsepję personalizmu Wojtyły i jego relacje z filozofami lubelskimi i krakowskimi.

7. Podsumowanie i zakończenie

Jarosław Kupczak podsumowuje rozmowę i zakończa rozmowę na temat filozofii Wojtyły.

8. Tomizm egzystencjalny i fenomenologia

Rozmowa skupia się na relacji Karola Wojtyły z tomizmem egzystencjalnym i jego rewolucyjnej interpretacji fenomenologii, zwłaszcza wobec Maxa Schellera i Maurice’a Merleau-Ponty.

9. Pojęcie osoby w filozofii Wojtyły

Analiza pojęcia osoby w filozofii Wojtyły, jego relacji z teologią i wpływ jego myślenia na pojęcie osoby w języku polskim.

10. Filozofia personalistyczna i wolność

Przedstawienie koncepcji personalizmu u Wojtyły, jego krytyki filozofii współczesnej i relacji z filozofią egzystencjaliści i atomistyczną.

11. Zastosowanie filozofii w praktyce teologicznej

Analiza zastosowania filozoficznych osiągnięć Wojtyły w encyklikach papieskich, zwłaszcza w kontekście moralności i etyki pracy.

12. Teologia ciała w kontekście polskiej filozofii

Rozmówcy omawiają teologię ciała Karola Wojtyły w kontekście polskiej filozofii i jej relacje z filozofią polskiego romantyzmu.

13. Analiza encykliki Fides et Ratio

Rozmówcy analizują encyklikę Fides et Ratio, podkreślając jej różnice od filozofii Wojtyły i jej relacje z myślą Ratzingera.

14. Ważność Karola Wojtyły jako filozofa

Podsumowana jest rozmowa, podkreślając znaczenie Karola Wojtyły jako profesjonalnego filozofa oraz jego wkład w filozofię.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 27 wyników dla "Wojtyły"

Tak, myślę, że możemy wyróżnić kilka takich etapów zwracania się Wojtyły ku filozofii i stawania się profesjonalnym filozofem.

Jak wiemy te dwa zwroty filozoficzne najpierw do tomizmu, a potem do fenomenologii Wojtyła nazwał tymi swoimi dwoma rewolucjami w myśleniu i to wydaje mi się wtedy Wojtyła staje się już profesjonalnym filozofem i oczywiście mamy ślady tego w publikacjach Wojtyły.

Wojtyła był samorodkiem filozoficznym i ja w ciągu tych kilkudziesięciu lat czytania Wojtyły i mówienia o nim i próby współmyślenia z nim bardzo doceniam to, że on był naprawdę bardzo samodzielnym myślicielem.

Dopiero spotkanie z Maxem Schellerem dało Wojtyle jakby wgląd w tą inną szkołę myślenia i rzeczywiście wielkość Wojtyły moim zdaniem polega na byciu filozoficznym poliglotą.

Której badanie, analizowanie, rozważanie było właśnie zdaniem Karola Wojtyły lepsze, efektywniejsze w momencie, w którym będziemy mówić z wieloma językami filozoficznymi.

Wojtyły, bo przecież te wielkie tematy w jego myśleniu, począwszy, tak jak wspomniałem na początku, od tych lat gimnazjalnych, kiedy tematem jest sztuka, potem w czasie okupacji tym wielkim tematem, o którym rozmawia z romantykami, jest Polska, wolna Polska.

W związku z tym, kiedy mówimy o personalizmie Wojtyły,

I kiedy mówimy o tym podwójnym podejściu do personalizmu, do tego problemu osoby ludzkiej, z jednej strony obiektywizm metafizyczny, a z drugiej strony zainteresowanie się subiektywnością człowieka, to dla Wojtyły oczywiście.

13 lat starszy oczywiście od Karola Wojtyły.

Krompiec, Świerzawski, ksiądz Kamiński, zresztą i Krompiec i Kamiński są właściwie równolatkowie Wojtyły.

A drugą rzeczą, drugą relacją byłaby relacja do pewnego typu fenomenologii, którą wypracował w Krakowie w czasach i rozwijał w Krakowie, wypracał oczywiście wcześniej, rozwijał w Krakowie w czasach życia i tutaj funkcjonowania Karola Wojtyły, Romana Ingarden.

Wydaje mi się, że rzeczywiście ten stosunek Wojtyły do fenomenologii jest jeszcze w pewien sposób bardziej rewolucyjny i burzliwy niż jeśli chodzi o tomizm, ponieważ tak jak Pan wspomniał Wojtyła dokonuje realistycznej reinterpretacji fenomenologii.

Zwróciliśmy już uwagę na rolę, jaką w zredefiniowaniu, czy właściwie odrzuceniu pojęcia intencjonalności świadomości odgrywała cielesność i zagadnienie ciała u Karola Wojtyły w osobie i czynie.

Tego co jakoś różne, jakoś pewnie wyjątkowe w związku z tym i sądzę faktycznie, że ta intuicja dotycząca naszego pojęcia osoby, ona jakoś drąży dzieje naszej filozofii, natomiast u Wojtyły ona faktycznie uzyskuje najwyższy poziom samoświadomości i jakiegoś takiego rozwinięcia.

Z drugiej strony badania filozoficzne Wojtyły, które przeprowadził w latach 50. i których owocem są jego wykłady lubelskie, doprowadziły go do dosyć dziwnego wniosku, a mianowicie Wojtyła

No i potem to myślenie o wolności Wojtyły, które znajduje swój dojrzały wyraz filozoficzny w książce Osoba i czyn, a potem teologiczny w encyklikach,

I myślę, że trzecia cecha, o której chciałbym tylko nadmienić, to jest, pamiętam taką rozmowę z doktorem Janem Galarowiczem, krakowskim filozofem, jednym z najlepszych znawców Wojtyły i uczniem Tischnera, który twierdził, że było kilka rzeczy, których filozoficznie Tischner zazdrościł Wojtyle.

To oczywiście ma fundamentalne znaczenie dla etyki Wojtyły, dla epistemologii Wojtyły i radykalnie różni Wojtyły od Tischnera.

Chciałem, żebyśmy jeszcze przyjrzeli się dwóm kwestiom związanym już nie tyle z tekstami Karola Wojtyły jako filozofa,

Kardynała Kościoła Katolickiego, ale już z tekstami Karola Wojtyły, także jako papieża Jana Pawła II.

Po pierwsze chciałem zapytać o to, w jaki sposób ten filozoficzny dorobek Karola Wojtyły, wypracowany przez niego, o którym mówiliśmy

I w tym samym znaczeniu teologia Wojtyły oczywiście buduje się, zwłaszcza te elementy teologiczne, które są

Charakterystyczne dla Wojtyły, bo możemy powiedzieć, że w części swojej teologii Jan Paweł II wyraża po prostu tradycję katolicką.

I oczywiście o tym jest ta teologia, tak zwana teologia ciała Wojtyły.

Ja muszę w tej chwili się trochę odnieść do tej teologii ciała i znowu zwrócić uwagę na rzecz, która moim zdaniem jest niezwykle istotna też, żeby umiejscowić Karola Wojtyły wśród, w tradycji filozofii polskiej, bo oczywiście naszym celem nie jest to, aby go ograniczyć do tej tradycji, ale jest to, aby pokazać,

I znowu teologia ciała Karola Wojtyły z tej perspektywy może być też postrzegana jako coś, co świadomie, częściowo świadomie, być może nieświadomie, ale kontynuuje tę linię polskiej myśli filozoficznej, którą znajdujemy już w filozofii polskiego romantyzmu właśnie Uli Belta na przykład.

Niezwykle ciekawym takim dociekaniem sprawdzenie, jakie mogłyby być inne jeszcze odniesienia dla tej myśli Wojtyły w polskim romantyzmie i w polskiej filozofii XIX wieku.