Mentionsy

Podcasty Teologii Politycznej
Podcasty Teologii Politycznej
07.05.2025 16:00

2. TALAROWSKI // PYSIAK // Francja Filipa IV – średniowieczne królestwo na drodze do nowoczesności

W tym odcinku podcastu „Dialogi epok” przyglądamy się etapom drogi, które prowadziła od głęboko średniowiecznych struktur porządku politycznego ku nowożytnemu państwu i królewskiemu absolutyzmowi. Czy czasy Filipa IV były w tym względzie przełomowe? Prof. Jerzy Pysiak opowiada o suwerenności królewskiej, wpływie prawa rzymskiego na kształtowanie się monarchii, którą znamy z późniejszych epok, podatkach nakładanych bez zgody Kościoła, psuciu monety, rozroście biurokracji, kryzysie gospodarczym i sprawie „trzech młodzianków”, która odsłania kluczowe wymiary transformacji porządku prawnego.

Czy Francję stworzyli Kapetyngowie? Jak doszło do tego, że rozbite po upadku Karolingów królestwo stało się jedną z najsilniejszych monarchii średniowiecznej Europy? Czym różnił się Filip IV Piękny od swego wielkiego poprzednika, Ludwika Świętego – i dlaczego ten pierwszy budził aż tak negatywne emocje u części współczesnych i potomnych? Czy król jest odpowiedzialny za zbawienie swoich poddanych? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znajdą Państwo w drugim odcinku podcastu „Dialogi epok”. Druga część rozmowy z prof. Pysiakiem już za tydzień!

____________

Historia to nie tylko przytłaczający datami i nazwiskami gąszcz dawnych wydarzeń, badanie „niegdysiejszych śniegów”, które znuży nawet najwytrwalszych fascynatów przeszłości, czy przestrzeń manipulowania faktami dla doraźnych celów. To też próba zrozumienia, jak rodziły się idee, które formują dzisiejszy świat, jak kształtowały się granice – nie tylko te geograficzne, ale duchowe czy mentalne, jak ludzie w różnych epokach myśleli o relacji jednostki, wspólnoty i Boga. Jakie wydarzenia, postaci, dzieła – zmieniały sposób postrzegania władzy, religii czy wojny? W podcaście „Dialogi epok” wybierzemy się na poszukiwania momentów przełomu w dziejach Europy i Polski, przyjrzymy się ciągłości i przeobrażeniom idei o ponadepokowym znaczeniu, miejscu religii w porządku politycznym i kulturowym.  Jak cesarz Konstantyn zmienił historię chrześcijaństwa i imperium rzymskiego? Na czym polegało wielkie starcie idei – uniwersalizmu i suwerenności – uosabianych przez średniowiecznych papieży, cesarzy i królów? Z jakich źródeł możemy poznać XVII wiek, stulecie wojen, srebrny wiek Rzeczypospolitej, odmalowany w fascynujący sposób na kartach Trylogii Henryka Sienkiewicza i w ekranizacjach jego powieści? Tym tematom już w pierwszych odcinkach Dialogów epok Adam Talarowski przyjrzy się z zaproszonymi gośćmi, wybitnymi specjalistami w swych dziedzinach.

Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach.

Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej?
Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 23 wyników dla "Ludwika Świętego"

To jest później kontynuowane za czasów wnuka Filipa Augusta, Ludwika Świętego.

Po to, żeby powiedzieć, że epoka Ludwika Świętego to jest przecież epoka pogregoriańska, po reformie gregoriańskiej, a jednym z kluczowych wątków reformy gregoriańskiej było coś, czemu dzisiejszy kościół instytucjonalny przynajmniej by się pewnie dziwił lekko, to znaczy zdecydowana separacja sacrum od profanum.

Dlatego, że przed czasami Ludwika Świętego Francuzi kleli w sposób z punktu widzenia kościoła katolickiego czy chrześcijaństwa oburzający.

To znaczy, jeden z redyktów Ludwika Świętego postanawiał, że bluźniercy będą piętnowani rozpalonym żelazem na ustach.

Otóż za każdym razem, ale to o współczesności też dotyczy, za każdym razem, kiedy władze, nazwijmy to świeckie, w przypadku Ludwika Świętego nie możemy go nazwać władzą świecką, bo on jest królem i tak jak mówiłem jest osobą sakralną jako król, ale stosując ogólną kategorię, kiedy władze świeckie czy też władze państwowe,

I teraz jeszcze jeden, jeśli chodzi o Ludwika Świętego.

Przy czym, to już wątek Ludwika Świętego prawie zakończę, prawie, bo będziemy do niego tak czy inaczej jeszcze wracać.

Chciałbym zapytać, czy te tendencje z czasów Ludwika Świętego były też kontynuowane przez Filipa IV?

Króla Ludwika Świętego i postulaty powrotu do czasów dobrych obyczajów w praktyce władzy.

Uzupełnienie z czasów Ludwika Świętego.

Także dawniejsza i współczesna historiografia często lubi konfrontować ze sobą postacie Ludwika Świętego i Filipa Pięknego jako jednego, no zdecydowanie powiedzmy dobrego króla, czyli Ludwika Świętego i drugiego króla mówiąc ostrożnie kontrowersyjnego bardzo.

Ale nie ulega najmniejszej wątpliwości, że kiedy się dobrze przyjrzeć praktyce władzy Ludwika Świętego i ideologii władzy,

Ludwika Świętego, w tym sakralizacji władzy monarszej, a co za tym idzie także jego kompetencji religijnych i władzy nad Kościołem, mówiąc w sposób bardzo ogólny.

To zarówno praktyka, jak i ideologia władzy Filipa Pięknego mieszczą się doskonale w trajektorii, która została wyznaczona przez panowanie Ludwika Świętego.

Pierwsze kroki, jeśli chodzi o rozszerzenie władzy królów francuskich na te terytoria są podejmowane właśnie za czasów Ludwika Świętego, to znaczy Ludwik Święty jako pierwszy zaczyna rozciągać swoje kompetencje jurysdykcyjne w stosunku do arcybiskupów liońskich i arcybiskupa liońskiego.

że jest ten postulat powrotu do dobrobyczajów z czasów Ludwika Świętego.

We właściwy sposób król powinien rządzić tak, jak to było za czasów Ludwika Świętego.

I teraz mówiłem o tym, że w mojej opinii i praktyka, i ideologia władzy Filipa Pięknego doskonale się mieszczą w trajektorii wyznaczonej za czasów Ludwika Świętego.

Wywodzą się od nadań z obszaru domeny królewskiej na rzecz młodszych braci Ludwika Świętego w początkach XIII wieku.

Oczywiście jak mówimy o tym, że domena królewska została bardzo rozszerzona za czasów następców Filipa Augusta i Ludwika Świętego i Filipa Śmiałego, ojca Filipa Pięknego i Filipa Pięknego.

Wielkie Kroniki Francji, powstające w opastwie Saint-Denis, pierwsza ich wersja została zamówiona za czasów Ludwika Świętego,

To jest taka oficjalna wersja dziejów Francji i dokonań królów Francji, która jest jednym z takich, powiedziałbym, urzędowo-historiograficznych bestsellerów późnośredniowiecznej Francji, dlatego że one są kontynuowane oczywiście za czasów Ludwika Świętego.

Nie ma nawet formułki, którą zastosowano przy zrelacjonowaniu śmieci Filipa Augusta, Ludwika Lwa, Ludwika Świętego, Filipa Śmiałego.