Mentionsy
2. TALAROWSKI // PYSIAK // Francja Filipa IV – średniowieczne królestwo na drodze do nowoczesności
W tym odcinku podcastu „Dialogi epok” przyglądamy się etapom drogi, które prowadziła od głęboko średniowiecznych struktur porządku politycznego ku nowożytnemu państwu i królewskiemu absolutyzmowi. Czy czasy Filipa IV były w tym względzie przełomowe? Prof. Jerzy Pysiak opowiada o suwerenności królewskiej, wpływie prawa rzymskiego na kształtowanie się monarchii, którą znamy z późniejszych epok, podatkach nakładanych bez zgody Kościoła, psuciu monety, rozroście biurokracji, kryzysie gospodarczym i sprawie „trzech młodzianków”, która odsłania kluczowe wymiary transformacji porządku prawnego.
Czy Francję stworzyli Kapetyngowie? Jak doszło do tego, że rozbite po upadku Karolingów królestwo stało się jedną z najsilniejszych monarchii średniowiecznej Europy? Czym różnił się Filip IV Piękny od swego wielkiego poprzednika, Ludwika Świętego – i dlaczego ten pierwszy budził aż tak negatywne emocje u części współczesnych i potomnych? Czy król jest odpowiedzialny za zbawienie swoich poddanych? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znajdą Państwo w drugim odcinku podcastu „Dialogi epok”. Druga część rozmowy z prof. Pysiakiem już za tydzień!
____________
Historia to nie tylko przytłaczający datami i nazwiskami gąszcz dawnych wydarzeń, badanie „niegdysiejszych śniegów”, które znuży nawet najwytrwalszych fascynatów przeszłości, czy przestrzeń manipulowania faktami dla doraźnych celów. To też próba zrozumienia, jak rodziły się idee, które formują dzisiejszy świat, jak kształtowały się granice – nie tylko te geograficzne, ale duchowe czy mentalne, jak ludzie w różnych epokach myśleli o relacji jednostki, wspólnoty i Boga. Jakie wydarzenia, postaci, dzieła – zmieniały sposób postrzegania władzy, religii czy wojny? W podcaście „Dialogi epok” wybierzemy się na poszukiwania momentów przełomu w dziejach Europy i Polski, przyjrzymy się ciągłości i przeobrażeniom idei o ponadepokowym znaczeniu, miejscu religii w porządku politycznym i kulturowym. Jak cesarz Konstantyn zmienił historię chrześcijaństwa i imperium rzymskiego? Na czym polegało wielkie starcie idei – uniwersalizmu i suwerenności – uosabianych przez średniowiecznych papieży, cesarzy i królów? Z jakich źródeł możemy poznać XVII wiek, stulecie wojen, srebrny wiek Rzeczypospolitej, odmalowany w fascynujący sposób na kartach Trylogii Henryka Sienkiewicza i w ekranizacjach jego powieści? Tym tematom już w pierwszych odcinkach Dialogów epok Adam Talarowski przyjrzy się z zaproszonymi gośćmi, wybitnymi specjalistami w swych dziedzinach.
Obserwuj nas na: YouTube, Spotify i na wielu innych platformach.
Podobają Ci się podcasty Teologii Politycznej?
Serdecznie zachęcamy do wsparcia naszych nagrań.
Szukaj w treści odcinka
I można powiedzieć, że punktem przełomowym w dziejach monarchii kapetyńskiej jest panowanie Filipa Augusta, króla, który rządził w latach 1180-1223 i który wraz ze swoim następcą, później krótkotrwałym królem Ludwikiem VIII, Ludwik VIII z przydomkiem Lew,
To jest bitwa, która ma miejsce w trakcie wojny Filipa Augusta z wielką koalicją
Antykapetyńską, bo trudno powiedzieć nawet dla owych czasów antyfrancuską, pomiędzy ówczesnym cesarzem, królem Anglii Janem Bez Ziemi i zbuntowanym wobec Filipa Augusta hrabią Flandry, w czasie której cesarz zostaje pokonany.
W ręce Filipa Augusta trafiają sztandary i insygnia cesarskie, które on zresztą przesyła później kontrkandydatowi niemieckiemu do Korony Królewskiej, czyli
I tak jak mówiłem, kiedy kapetyngowie wstępują na tron do Mena Królewska, to jest mniej więcej jedna dwudziesta terytorium całego królestwa, za czasów Filipa Augusta, i to podkreślam, to się dzieje właśnie za czasów Filipa Augusta, do Mena Królewska nagle stanowi jedną czwartą powierzchni królestwa.
To jest później kontynuowane za czasów wnuka Filipa Augusta, Ludwika Świętego.
A więc państwa będącego przez długie lata w konflikcie politycznym od czasów Filipa Augusta, od czasów wojen zdobywczych Filipa Augusta z Francją i który wcale nie darzy wielką sympatią króla Francji.
I to, co jest charakterystyczne, to to, że ten parlament paryski miał być najwyższym ciałem sądowniczym sprawującym wymiar sprawiedliwości w domenie królewskiej, która, przypominam, obejmowała w owych czasach jedną czwartą, nawet troszkę więcej, bo kolejne, choć nie tak spektakularne, jak za czasów Filipa Augusta, poszerzenia tej domeny miały w XIII wieku miejsce.
On formalnie zostaje powołany do życia w roku 1200 przez Filipa Augusta, ale szkoły paryskie funkcjonują jako nieformalny, że się tak wyrażę, uniwersytet przez całe poprzednie stulecie.
W gruncie rzeczy od zawsze, od zarania dynastii kapetyngów, ale przed panowaniem Filipa Augusta nie ma specjalnie instrumentów, żeby tę ideę wcielić w życie.
Od czasów Filipa Augusta to król Francji jest najbogatszym królem na Zachodzie, co za tym idzie w Europie.
Których zresztą za czasów Filipa Pięknego jest już niewielka liczba, dlatego że następcy Filipa Augusta cały czas powiększają domenę królewską rozmaitymi metodami, poprzez mariaże polityczne, poprzez przejmowanie lenn, których zabrakło męskiego dziedzica.
Oczywiście jak mówimy o tym, że domena królewska została bardzo rozszerzona za czasów następców Filipa Augusta i Ludwika Świętego i Filipa Śmiałego, ojca Filipa Pięknego i Filipa Pięknego.
Nie ma nawet formułki, którą zastosowano przy zrelacjonowaniu śmieci Filipa Augusta, Ludwika Lwa, Ludwika Świętego, Filipa Śmiałego.
Ostatnie odcinki
-
48. HERBICH // DOBRZAŃSKI // MOLINA // Jakub Kl...
22.04.2026 18:00
-
47. HERBICH // WARDZIŃSKI // Feliks Koneczny: w...
15.04.2026 18:00
-
46. HERBICH // SZERSZEŃ // Juliusz Słowacki: Du...
08.04.2026 18:55
-
45. HERBICH // KATKOWSKI // Jadwiga Staniszkis:...
01.04.2026 18:00
-
Nowoczesny duch bez nowoczesnego państwa // Nog...
30.03.2026 10:17
-
21. STRACHOWSKI // KOSSOWSKA // Jak wyglądała n...
25.03.2026 19:00
-
20. STRACHOWSKI // KOSSOWSKA // Jak wyglądała n...
18.03.2026 19:00
-
44. HERBICH // ANDRULONIS // Maria Ossowska: na...
11.03.2026 19:00
-
19. STRACHOWSKI // BOBROWSKA // Mela Muter najw...
04.03.2026 19:00
-
18. STRACHOWSKI // JASINA // Czy kino pomaga zr...
25.02.2026 19:00