Mentionsy

I właśnie czasy jednego z ostatnich już kapetyngów Filipa IV pięknego będą w centrum naszej rozmowy.

Tak się też składa, że inny badacz, równocześnie właśnie biograf Filipa Pięknego, Joseph Strayer, badał w swojej głośnej pracy średniowieczne korzenie państwa nowożytnego,

Czasy Filipa Pięknego to też, można tak powiedzieć, poruszające wyobraźnię starcie króla Francji z papieżem Bonifacem VIII, można tak powiedzieć, ostatnim wielkim teokratą średniowiecznego papiestwa, na pewno też we własnym mniemaniu.

Zacznijmy może od Filipa Pięknego jako kapetynga.

Dość konsekwentnie, choć nie wiem, czy przed czasami Filipa Pięknego można mówić o tym, żeby ta konsekwencja była świadoma dla królów Francji, ale dość konsekwentnego.

Przerzucę jakiś taki mostek troszkę do Filipa Pięknego.

Nie tylko do Filipa Pięknego, bo to byłby też mostek na przykład do Ferdynanda i Izabeli Katolickich i do funkcjonowania inkwizycji w Hiszpanii.

Ja będę do tego się krócej już odwoływać, kiedy już dojdziemy do Filipa Pięknego wreszcie.

Tu jest pewien paradoks, to znaczy i myślę, że do tego jeszcze nawiążemy, to znaczy za czasów Filipa Pięknego pojawiają się ze strony różnych środowisk opozycyjnych w stosunku do jego władzy odwołania do dobrych czasów

Także dawniejsza i współczesna historiografia często lubi konfrontować ze sobą postacie Ludwika Świętego i Filipa Pięknego jako jednego, no zdecydowanie powiedzmy dobrego króla, czyli Ludwika Świętego i drugiego króla mówiąc ostrożnie kontrowersyjnego bardzo.

To zarówno praktyka, jak i ideologia władzy Filipa Pięknego mieszczą się doskonale w trajektorii, która została wyznaczona przez panowanie Ludwika Świętego.

Otóż powiedziałbym, że w przypadku Filipa Pięknego tej świadomości, że dobra władza powinna się samoograniczać, nie ma.

Dużą rolę też mogli odegrać doradcy Filipa Pięknego, bo jest duża dyskusja historiograficzna, na ile był samodzielny, a na ile podsuwali mu to jego doradcy.

Bardzo wielki francuski historyk Robert Henri Bouthier, który napisał swego czasu artykuł o osobowości Filipa Pięknego, stał na stanowisku, że Filip Piękny był rzecz jasna osobowością ogólnie autorytalną,

We Francji to oni zaczynają wchodzić do instytucji zarówno sądowniczych, do parlamentu paryskiego na przykład, który zresztą od czasów Filipa Pięknego, później w szczególności od czasów panowania jego syna Filipa V, powstają w nim różne wyspecjalizowane izby powołane do sądzenia w różnym zakresie kompetencyjnym.

Ta koncepcja suwerenności zewnętrznej nabiera pewnego nowego kształtu zapanowania Filipa Pięknego,

Wspominałem już o tym, że środowisko opozycyjne, a trzeba pamiętać, że pod koniec panowania Filipa Pięknego zaczyna dochodzić do powstawania tzw.

I mimo, że nie pojawia się wprost takie określenie nadużycie władzy, to poczucie poddanych Filipa, znacznych grup poddanych Filipa Pięknego jest rzeczywiście właśnie takie, że oto to jest król, który nadużywa władzy.

I teraz mówiłem o tym, że w mojej opinii i praktyka, i ideologia władzy Filipa Pięknego doskonale się mieszczą w trajektorii wyznaczonej za czasów Ludwika Świętego.

Ale teraz, o ile te urzędy początkowo dotyczyły tylko domeny królewskiej, to za czasów Filipa Pięknego ci Seneschalowie, Bailiwowie i Prywoci zaczynają być przez króla wprowadzani także do księstw terytorialnych,

Których zresztą za czasów Filipa Pięknego jest już niewielka liczba, dlatego że następcy Filipa Augusta cały czas powiększają domenę królewską rozmaitymi metodami, poprzez mariaże polityczne, poprzez przejmowanie lenn, których zabrakło męskiego dziedzica.

Więc za czasów Filipa Pięknego można powiedzieć, że domena królewska obejmuje mniej więcej dwie trzecie całego królestwa.

Oczywiście jak mówimy o tym, że domena królewska została bardzo rozszerzona za czasów następców Filipa Augusta i Ludwika Świętego i Filipa Śmiałego, ojca Filipa Pięknego i Filipa Pięknego.

Za czasów Filipa Pięknego w gruncie rzeczy pozostają jako niezależne, znaczy niezależne jako księstwa terytorialne tylko Bretania i Flandria z takich wielkich księstw terytorialnych

Mówimy w ogóle o opinii, na temat współczesnej opinii, czy też z kolejnego 20-30-lecia panowania Filipa Pięknego.

Ludwik Święty nie dożył ich ukończenia, zostały ofiarowane dopiero jego następcy, ojcu Filipa Pięknego, Filipowi Śmiałemu.

Otóż w wielkich kronikach Francji, w ich części poświęconych panowaniu Filipa Pięknego, powstałych wkrótce po jego śmierci, spisanych wkrótce po jego śmierci, za panowania jego synów, a jego synowie w sumie panowali 14 lat jeszcze tylko, więc to naprawdę jest bliska perspektywa.

Być może uda się jeszcze wyjaśnić z jakich powodów w Opastie Saint-Denis nabrano rezerwy do Filipa Pięknego, ale to jest rzecz uderzająca.

Kronikarz pisze, że owszem, on szczegółowo relacjonuje ostatnie tygodnie, dni życia i panowania Filipa Pięknego, jego agonię.

Nawet można by było powiedzieć, że pięknie relacjonuje pobożną śmierć Filipa Pięknego, ale kładzie nacisk na to,

Teraz jeśli chodzi ogólnie o obraz panowania Filipa Pięknego w Wielkich Kronikach Francji, to warto zwrócić uwagę, że w ciągu pierwszych dziesięciu lat, dla pierwszych dziesięciu lat jego panowania, on na kartach Wielkich Kronik Francji się pojawia dosyć rzadko.

Natomiast kronikarz krytykuje podatki nakładane przez Filipa Pięknego.

Innymi słowy, my nie mamy zapłacić podatku dochodowego, tylko rzeczywiście w pieniądzu się uiścić, mówię o czasach Filipa Pięknego, od wartości całego naszego majątku.

Wielkiego konfliktu Filipa Pięknego z Bonifacem VIII, bo to się nie mieści w głowie ówczesnym, ponieważ jest rzeczą jasną i oczywistą i przez wszystkich uznawaną, że nie wolno żadnemu władcy nakładać żadnych zobowiązań finansowych na Kościół bez zgody papieża.

Wielkie kroniki Francji chwalą Filipa Pięknego zaledwie dwa razy.

Nieudane kampanie wojenne Filipa Pięknego przeciwko hrabiemu Flandryi.

Czy kolejne trzy wyprawy z samego schyłku panowania Filipa Pięknego przeciwko hrabiemu Flandryi z 1312, 13 i 14 roku.

I pisze, że te wojny prowadzone przez Filipa Pięknego, że król je prowadził słuchając bardzo złych doradców.

Co więcej, zwłaszcza w pierwszych dwóch dekadach XIV wieku, na które przypada znaczna część panowania Filipa Pięknego, mamy do czynienia z katastrofalnymi powodziami wiosennymi i jesiennymi, które bardzo wpływają na wysokość plonów.

Wykupować się, i to jest proces, który zaczyna się za panowania Filipa Pięknego z inicjatywy króla i jego doradców, z poddaństwa osobistego.