Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
Podcast Muzeum Historii Polski
06.07.2025 13:00

Stanisław Leszczyński - dwukrotny król, oświecony sarmata i uciekający chłop?

Wybierz swojego ulubionego władcę w Rankingu Królów Polski! Zagłosuj na stronie https://ranking.muzhp.pl/

Biografia tego władcy mogłaby stanowić rewelacyjny materiał na serial przygodowy, thriller polityczny czy epos o upadku Rzeczypospolitej. Król przebieraniec, który kreował swój wizerunek na sarmatę, uciekał z kraju w przebraniu chłopa, by ostatecznie stać się ważnym symbolem dla potomnych. Pytanie - symbolem czego?

Stanisław Leszczyński był królem dwukrotnym. Po raz pierwszy ten bogaty magnat zasiadł na tronie z namaszczenia szwedzkiego władcy Karola XII, po tym, jak ten ostatni wkroczył na czele swych wojsk do Rzeczypospolitej i zdetronizował Augusta II Mocnego. \=

Kiedy szala wojny przechyliła się na niekorzyść Karola XII, Leszczyński musiał udać się na wygnanie. Tułał się po Europie przez dwie dekady, ale – choć był pozbawiony wpływów i pieniędzy – udało mu się wydać córkę za króla Francji.

Gdy zmarł jego rywal, August II, Leszczyński znów sięgnął po polską koronę. Tym razem legalnie. Na polu elekcyjnym tłumy szlachty jednoznacznie opowiedziały się za jego kandydaturą. Ale karty w rozgrywce pomiędzy otaczającymi Rzecząpospolitą państwami zostały już rozdane. Prusy, Austria i Rosja zdecydowały, że na polskim tronie zasiądzie syn Augusta Mocnego, August III.

Leszczyńskiego został ostatecznie dożywotnim władcą księstwa Lotaryngii. Tam książę, który kiedyś był królem spędził resztę życia, poświęcając się mecenatowi artystycznemu i architektonicznemu, goszcząc na swym dworze filozofów i pisarzy. Świadomy konieczności zreformowania Rzeczpospolitej, wydał "Głos wolny wolność ubezpieczający". Czy można nazwać go politycznym wizjonerem?

O tym wszystkim w Podcaście Muzeum Historii Polski z serii Inne historie Polski. Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Urszula Kosińska z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego.

Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 11 wyników dla "Stanisław August"

Podzieczy wiedeńskiej między panowaniem Stanisława Augusta Poniatowskiego są rządy SAS-ów, ale gdzieś tam na tych kartach dziejów Polski pojawia się Stanisław Leszczyński.

Mamy odsiecz wiadańską, rok 1683, mamy później rządy wiele dekad, początek XVIII wieku, później rządy Stanisława Augusta Polintowskiego, Konstytucja 3 maja, upadek, rozbiory.

A Stanisław Leszczyński przyczynił się, brał udział w wyniesieniu Augusta.

I od roku 1726-1727 Stanisław Leszczyński staje się kandydatem Francji do korony w momencie, kiedy pojawi się tam kwestia sukcesji, czyli po śmierci Augusta II, bo pamiętajmy też, że

I z każdym kolejnym rokiem, kiedy August II się starzał, znaczenie Stanisława Leszczyńskiego rosło.

Może zacznijmy od Stanisława Augusta Pamiętowskiego.

Stanisław August Pamiętowski, oczywiście, że nie.

No o elekcji Stanisława Augusta Poniatowskiego to wszyscy wiemy, że tutaj też to już nie jest elekcja wolna, ale że tak będzie to właśnie wiedziano już po roku 1735, czyli po tym jak Rosja narzuciła ostatecznie Rzeczypospolitej swojego kandydata.

Działań władzy wykonawczej, między innymi tam się pojawia pomysł, który zostanie zrealizowany w czasach Stanisława Augusta, to znaczy pomysł Rady Nieustającej.

Nawet ci, którzy byli współpracownikami króla Augusta III z familii, korespondowali ze Stanisławem Leszczyńskim.

No i jak to traktaty, prawda, tego typu, raczej jako wizja, ale on zapłodnił myśl reformatorską, do której nawiązywali członkowie familii, do której nawiązał Stanisław Konarski w swoim słynnym dziele o skutecznym rad sposobie, do której to myśli nawiązywał też Stanisław August już jako król przeprowadzając, czy próbując przeprowadzać reformy w kraju.