Mentionsy
Podcast Muzeum Historii Polski
Podcast Muzeum Historii Polski
06.07.2025 13:00

Stanisław Leszczyński - dwukrotny król, oświecony sarmata i uciekający chłop?

Wybierz swojego ulubionego władcę w Rankingu Królów Polski! Zagłosuj na stronie https://ranking.muzhp.pl/

Biografia tego władcy mogłaby stanowić rewelacyjny materiał na serial przygodowy, thriller polityczny czy epos o upadku Rzeczypospolitej. Król przebieraniec, który kreował swój wizerunek na sarmatę, uciekał z kraju w przebraniu chłopa, by ostatecznie stać się ważnym symbolem dla potomnych. Pytanie - symbolem czego?

Stanisław Leszczyński był królem dwukrotnym. Po raz pierwszy ten bogaty magnat zasiadł na tronie z namaszczenia szwedzkiego władcy Karola XII, po tym, jak ten ostatni wkroczył na czele swych wojsk do Rzeczypospolitej i zdetronizował Augusta II Mocnego. \=

Kiedy szala wojny przechyliła się na niekorzyść Karola XII, Leszczyński musiał udać się na wygnanie. Tułał się po Europie przez dwie dekady, ale – choć był pozbawiony wpływów i pieniędzy – udało mu się wydać córkę za króla Francji.

Gdy zmarł jego rywal, August II, Leszczyński znów sięgnął po polską koronę. Tym razem legalnie. Na polu elekcyjnym tłumy szlachty jednoznacznie opowiedziały się za jego kandydaturą. Ale karty w rozgrywce pomiędzy otaczającymi Rzecząpospolitą państwami zostały już rozdane. Prusy, Austria i Rosja zdecydowały, że na polskim tronie zasiądzie syn Augusta Mocnego, August III.

Leszczyńskiego został ostatecznie dożywotnim władcą księstwa Lotaryngii. Tam książę, który kiedyś był królem spędził resztę życia, poświęcając się mecenatowi artystycznemu i architektonicznemu, goszcząc na swym dworze filozofów i pisarzy. Świadomy konieczności zreformowania Rzeczpospolitej, wydał "Głos wolny wolność ubezpieczający". Czy można nazwać go politycznym wizjonerem?

O tym wszystkim w Podcaście Muzeum Historii Polski z serii Inne historie Polski. Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Urszula Kosińska z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego.

Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Stanisława Leszczyńskiego Leszczyńskiego August II Karol XII Rzeczpospolita Szwecja Muzeum Historii Polski Matejko Emanuela Roztworowskiego Jakuba Sobieskiego Rafał Leszczyński Ludwikiem XVI Roztworowski Stanisław August Pamiętowski Stanisław August

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 12 wyników dla "Karol XII"

Przedstawiciel środowiska opozycji wielkopolskiej zaczął kontaktować się z Karolem XII i z armią szwedzką wchodzącą na terytorium Rzeczypospolitej.

Chyba spodobał się Karolowi XII na zasadzie jakiegoś przeciwieństwa charakterów.

Jego ogłada pod względem kulturalnym, znajomość języków, znajomość literatury, podobno oczarowały Karola XII, ale też on chyba rozpoznał szybko, że to nie jest człowiek wojenny.

Trzeci brat po prostu zrezygnował z kandydowania i wówczas Karol XII wysunął kandydaturę Stanisława Leszczyńskiego.

wchodzące w skład Rzeszy, pod rządami nie tylko Karola XII, ale jego poprzedników.

Owszem, po potopie Szwecja musiała się wycofać z Rzeczypospolitej, ale jej potencjał militarny nadal był wielkim potencjałem i pod rządami bardzo młodego władcy, jakim był Karol XII, on miał 16 lat, kiedy został królem Szwecji w roku 1697.

Szwecja była nadal potęgą, także dlatego, że Karol XII dziedziczył bardzo doświadczonych doradców, ministrów, którzy wiedzieli jak prowadzić politykę.

To można powiedzieć z dużą odpowiedzialnością Karola XII wobec własnego kuzyna.

Stąd też chyba wielka niechęć Karola XII i blokowanie chyba wszystkich prób porozumienia się z Saksonią na warunkach równorzędnych.

Pierwsza taka znana przebieranka, to jest chyba 1712, jeśli się nie mylę, rok, kiedy Stanisław Leszczyński w stroju wojskowym żołnierza jedzie do Benderów, w których jest przetrzymywany pod opieką, a de facto jest internowany, Karol XII pod opieką turecką.

Po śmierci Karola XII nawet Piotr I gdzieś tam pisał o tym, że mógłby przystać na Leszczyńskiego, bo on już nie ma swojego protektora, jakim był król szwedzki.

Stąd też Leszczyński mógł znaleźć to schronienie po śmierci Karola XII w Wisemburgu, czyli tak dosyć blisko, przepraszam bardzo, dosyć blisko już Francji.

Ostatnie odcinki