Mentionsy
Czasy Stanisławowskie - kierunek oświecona zagłada
W podcaście Muzeum Historii Polski „1000 lat. Prześwietlenie” zajmiemy się zagładą I Rzeczpospolitej. Czy można było jej uniknąć? Co sprawiło, że jedno z największych państw ówczesnej Europy – większe od Hiszpanii, czy Francji, zostało w ciągu 30 lat rozdrapane, tak że zniknęło z map świata? Czy można było je uratować i jak? Czy Stanisław August Poniatowski, ostatni władca, to marionetka Rosji, zdrajca, a może po prostu realista? A uchwalenie Konstytucji 3 Maja, to zamach stanu, czy może wola Polaków i Litwinów, powód do chwały, czy gwóźdź do trumny? Opowiemy, też o konfederacji targowickiej – być może największej zdradzie w historii Polski. W czasy upadku, ale też wielkiej społecznej przemiany zaprasza Łukasz Starowieyski, a okres stanisławowski prześwietlimy wraz z prof. Piotrem Ugniewskim, z Muzeum Historii Polski. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Wśród potencjalnych reformatorów prym wiodła tak zwana familia, która powstała wokół rodu Czartoryskich.
Wystarczy posłuchać szeptu starego Augusta Czartoryskiego do swego syna Adama w dzień po elekcji Poniatowskiego.
Dopiero ojciec, też Stanisław, z impetem wdziera się w szeregi magnaterii, zdobywa rękę Konstancji Czartoryskiej i trafia do ścisłego kierownictwa familii.
Pojawiły się kandydatury kolejnego Sasa, Fryderyka Krystiana, a także Jana Klemensa Branickiego czy Adama Kazimierza Czartoryskiego, ale decyzje nie zapadały w kraju.
To była chwila największego tryumfu czartoryskich.
Ile możliwości trzeba królowi pokazać, że się bez niego można i należy obchodzić, stwierdził wuj August Czartoryski.
Czemu tak szybko ostygły uczucia Czartoryskich do Poniatowskiego?
Rozwód pomiędzy nowo wybranym królem, a głównie jego wujami, książętami czartoryskimi, dokonał się z kilku powodów.
To zaważyło na tym, że w momencie, kiedy Rosjanie postanowili przywołać króla do porządku na Sejmie w 1966 roku, to wtedy Rosjanie zadbali o to, żeby umocnić, potwierdzić w całej rozciągłości liberum veto i to zostało poparte przez właśnie Czartoryski.
Utworzona zostaje też szkoła rycerska, czyli korpus kadetów, na której czele staje niedoszły konkurent Poniatowskiego, książę Adam Kazimierz Czartoryski.
Wystarczy posłuchać księcia Adama Kazimierza Czartoryskiego, jednego z najbystrzejszych ludzi owej epoki.
Ostatnie odcinki
-
Dlaczego gospodarka w PRL upadła? Puste półki i...
19.02.2026 15:00
-
Unia polsko-litewska i wojna z Rosją. Aleksande...
12.02.2026 18:00
-
Jak Józef Piłsudski zdradził demokrację? Wybory...
05.02.2026 15:00
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00