Mentionsy

W legendarium Turkiana Tom Bombadil pełni rolę jednej z największych zagadek.

Sławek jest specjalistą Toma Bombadila naszym polskim.

Napisał już kilka ważnych, ciekawych i interesujących artykułów dotyczących Toma Bombadila, które okazały się w iGlossie m.in.

Natomiast dzisiaj głównym tematem naszym będzie Tom Bombadil.

Natomiast zanim tą Bombadil jeszcze na chwilę zajmiemy się podsumowaniem Złotej Jagody, ponieważ Złota Jagoda jest...

Dzisiaj zajmujemy się Tomem Bombadilem.

Dzisiaj możemy nie dojść do Toma Bombadile, jak zaczniemy rozmawiać o reinkarnacji w świecie Tolkiena.

Nie może być walierą żadną, ponieważ gdyby była jawanną, to to znaczyłoby, że Tom Bombadil musi być nikim innym jak Aule, a wiemy, że Walarowie nie wrócili do Śródziemia tak naprawdę nigdy po zakrzewieniu drogi, że tak powiem, po wojnie gniewu, nigdy się nie pojawili, poza Ulmem tak naprawdę, nigdy się Walarowie nie pojawili w Śródziemiu, więc tutaj nie mogli być.

No i mamy taki przypadek, kiedy pierwsze spotkanie właściwie o tej Jagody i Toma Bombadila.

Kiedy Tom Bombadil nachylał się nad rzeką, a ona go pociągnęła za brodę i wciągnęła go do tej rzeki, co?

pary, czyli Złota Jagoda i Tom Bombadil, Złota Jagoda była dużo mniej potężna, dużo mniejszą mocą dysponowała.

Mi się wydaje, że faktycznie jej moc nie była taka porównywalna do Toma Bombadilla, ewidentnie.

rolą Toma i Złotej Jagody właśnie było tylko i wyłącznie opiekowanie się, bo zarządzanie jest już pojęciem, które wkracza na jakby sferę władzy, a to jest rzecz, której Tom Bombadil wypierał się jak mógł, prawda, nie chciał mieć władzy, oboje nie chcieli mieć żadnej władzy, oni chcieli tylko się opiekować i to był jeden z elementów kluczowych między innymi, tak mi się wydaje, że piersie nie miało wpływu na Toma, prawda, bo gdyby

I mamy taki fragment, kiedy widać, że Tom może mieć jakąś umiejętność, to będzie chyba też dobre słowo, umiejętność może nie kontrolowania pogody, ale jakby sterowania w jakimś stopniu tą pogodą, bo kiedy hobbici są pojmani przez starą wieżbę, Tom Bombadil mówi nam coś takiego, że wywołam taką wichurę, że wszystkie gałęzie jej pospadają.

To jeszcze tylko na koniec w temacie Złotej Jagody i w połączeniu z Tomem Bombadilem.

I to jest też bardzo ciekawe, że tak jak już powiedziałeś wcześniej, że właśnie związek Toma Bombadila i Złotej Jagody to jest taki bardzo na równi, można by powiedzieć tak naprawdę.

Natomiast ewidentnie widać, że tak, to Bombadil jako ta powiedzmy słowo ten duch wyższej powiedzmy rangi, to jest faktycznie to, że Złota Jagoda, chociaż tak jak mówię, no to nic nie ujmuje Złoty Jagodzi absolutnie, bo ona jest takim samym duchem przyrody jak Bombadil, ale no faktycznie tak jak mówisz, no jednak on ma większą sprawczość nad tematami.

podziału, że no przychodzi zmęczony Tom Bombadil, sobie siada w fotelu, pali fajkę, a właśnie tak jak powiedziałeś, złota jagoda lata i sprząta, że oni faktycznie razem działają.

Dobrze, słuchajcie, to my teraz zrobimy sobie króciutką przerwę, a po przerwie wrócimy i zajmiemy się już tylko i wyłącznie Tomem Bombadilem.

Dobrze, i słuchajcie, teraz zajmiemy się Tomem Bombadilem.

Założenie nasze jest takie, że nie będziemy na pewno potrafili podać gotowej odpowiedzi, kim jest Tom Bombadil, bo jakby Tolkien nam tego zabronił.

Można tak powiedzieć po części, ale możemy przypuszczać, a jednocześnie jest wiele teorii na temat tego, kim Tom Bombadil był.

Odpowiedzmy sobie na pytanie, co wiemy o Tommy Bombadilu.

Mamy kilka zdań w zasadzie w pierwszej księdze i na początku drugiej księgi, które definiują jakkolwiek Tommy Bombadila.

Kim jest właściwie Tommy Bombadil?

Później mamy, kawałek dalej, mamy odpowiedź Toma Bombadila na to samo pytanie.

Padło pytanie, a odpowiedź Toma Bombadila jest następująca.

Bez ojca nie ma ojca, to też jest bardzo ważny element, na bazie którego możemy budować wiedzę na temat tego, kim jest Tom Bombadil.

Wszystko to, co wiemy, że tak powiem, ze słów elfów, czy Złotej Agody, czy Toma Bombadila, ale znacznie więcej dowiadujemy się jakby z szerszej informacji, która pada w trakcie przygody z Tomem Bombadilem właśnie.

to muszę powiedzieć, że ten tekst należy troszeczkę zaktualizować, ponieważ na naradzie u Elronda wynika ewidentnie, to ze słów Gandalfa chociażby, ale też poniekąd ze słów Elronda, że Tom Bombadil, i to w sumie mogę tutaj też powiedzieć, bo to jest temat, którym się ostatnio zajmowałem i który mam nadzieję, że się ukaże w najnowszym mojej głosie, bo napisałem taki tekst, Tom Bombadil, izolacjonista czy interwencjonista?

w którym próbuje udowodnić, że Tom Bombadil był zarówno jednym i drugim, jak i żadnym z nich.

czy może przekazać ten pierścień Tomowi Bombadilowi, bo widać, że tam ten pierścień nie ma na niego wpływu.

Walarowie w ogóle by nie przyjęli, nawet by się nie zgodzili, nawet gdyby ich o to poproszono, a Tom Bombadil jednak mimo wszystko, gdyby go poprosili, przedstawiciele Wolnych Ludów Śródziemia, to by go przyjął na przechowanie, tylko że za chwilę by go wyrzucił.

Natomiast też z tych cytatów, które przytoczyłeś z wbitów z domu Toma Bombadila, to też i też właściwie z rozmów z Bombadilem wynika wprost, że

No i tutaj mamy takie właśnie pytanie Froda, będzie w rozdziale z domu Toma Bombadila, z Księga I, z Tłumaczenia Skibniewskiej,

To jest bardzo ciekawe, bo my wiemy, że Tom Bombadil był tam w tym konkretnym momencie i czasie, ponieważ zbierał te linie w tym określonym momencie.

Natomiast ewidentnie Tom Bombadil nie jest izolacjonistą.

Ewidentnie widać, że Tom Bombadil wie, kim była ta, która nosiła tę brożę.

I tutaj ewidentnie Tom Bombadil zna Dunedainów, którzy mieszkali po sąsiedzku.

wciekali przed wojskami czarnokciężnika z Angmaru, jakieś niedobitki właśnie Dunedainów, być może część z nich znalazła schronienie w domu Toma Bombadila.

Ale jednak Tom Bombadil nie robi nic, żeby się jej pozbyć z tego swojego kraiku, prawda, bo ona jest częścią tego kraju, a on nie chce przejmować władzy i usuwać kogokolwiek, kto jest lepszy, gorszy, bardziej zły, mniej zły i tak dalej.

Natomiast jeżeli chodzi o upiory z kurhanu, to też wiemy, że ten upiór czaił się z tego czasu na Toma Bombadila w domu, żeby go pojmać, ale Tom go przegonił, ale tylko tyle na tej zasadzie, że go faktycznie przegonił z powrotem do tego kurhanu.

Tom Bombadil jest dzieckiem Iluvotara, prawda?

Przede wszystkim w momencie, kiedy Tolkien napisał przygody Toma Bombadila, poemat przygody Toma Bombadila, było to w 30-tych latach, w 33 albo 34 roku, nie pamiętam teraz, ale tak, i po wydaniu Hobbita polecał właśnie ten poemat jako potencjalną opcję rozwinięcia w ramach sequela do Hobbita, czyli następnej części, czyli właśnie...

Przede wszystkim list ten pochodzi z 1937 roku i odnosi się właśnie do poematu przygody Toma Bombadila, a nie do Toma Bombadila z Władcy Pierścieni, prawda?

Tolkien nie nazwał, bo jest go tak samo i nie nazywał go tak samo później w listach, bo mamy listy do Naomi Mitchinson, gdzie opisuje Toma Bombadila z 1954 roku, gdzie nie nazywa już go w ten sposób, nazywa go trochę inaczej, albo wręcz nie nazywa go w ogóle, prawda, nie nadaje mu żadnego konkretnego imienia ani znaczenia, tylko i wyłącznie pewną funkcję, którą pełni w książce.

I wydaje mi się, że nawet jeśli Tom Bombadil jest...

Ja bym powiedział, że to chodzi też chyba o to, że jest takim personifikacją krajobrazu zanikającego krajobrazu, właśnie tego sielankowego, naturalnego, gdzie wtedy też Southshire czy Berkshire, tam wprowadzana została też industrializacja w jakiś sposób, więc ten przemysł tam wchodził i ta przyroda gdzieś tam zanikała, więc być może właśnie o to chodzi, że Tom Bombadil jakby zewnętrznie

Dokładnie, chociaż spotkałem się kiedyś z takim zdaniem, że właśnie Tom Bombadil nie podlega prawom ardy, dlatego też piersi nie miał na niego żadnego wpływu.

Natomiast Bombadil właśnie jest i pożąda władzy, w ogóle jemu jest dobrze tam, gdzie jest.

Myślę, że odpowiedzią na to pytanie, albo właściwie formą polemiki z tą tezą jest to, jak Tolkien opisał Bombadila w tym wczesnym szkitu Władcy Pierścieni w historii Śródziemia w tomie szóstym.

w rozdziale szóstym Tom Bombadil i tu mam taki cytat, że Tom Bombadil jest aborygenem.

z szóstego tomu historii Śródziemia, co wiązało tą bombadilę od samego początku ze Starym Lasem.

taki fragment prozaiczny w przygodach Toma Bombadila, w tej polskiej wersji tego nie ma, ale jest to, było znosione z komentarzem Christine Scull i Wayne'a Hammonda, w 2014 wyszła taka mała książeczka właśnie przygodę Toma Bombadila i tam jest taki prozaiczny, prozatorski fragment, który mówi, że Anglia w czasach, kiedy...

w Brytanii za panowania króla Von Hediga, na długo przed pojawieniem się przybyszy zza morza, w wojowniku, w jasnych włosach z długimi, ostrymi mieczami, na długo zanim powstały jakiekolwiek proroctwa czy zmianki o królu Arturze, jednym z najstarszych mieszkańców tej krainy był Tom Bombadil.

z tą częścią Śródziemia, z tą częścią świata Tom Bombadil był związany praktycznie od zawsze.

Także tak, Tom Bombadil jest częścią tego świata, teoria o jego pochodzeniu spoza i z innego wymiaru jest obalona.

Mamy czwartą teorię, która jest dosyć ciekawa, ponieważ jest taka grupa ludzi, którzy uważają Toma Bombadila, że reprezentuje nas, czytelników.

Tom Bombadil jest przedstawicielem właśnie czytelników.

A Tom Bombadil jest świadkiem historii.

No raczej nie, raczej tutaj jest po prostu, zwłaszcza, że te opowiastki o Tomie Bombadilu też pochodzą z folkloru Hobbitów tak naprawdę, bo te wszystkie przygody Toma Bombadila, jego wędrówki, to jest znane wśród Hobbitów, więc oni sobie część rzeczy pewnie dopowiedzieli, a część pochodziło gdzieś tam z wiarygodnych źródeł, więc tutaj mamy dwóch kronikarzy, właściwie trzech, no bo Bilbo, Frodo i na koniec Sam, którzy są kronikarzami tej Hobbita i Władcy Piersieni.

Tom Bombadil jest czarnoksiężnikiem Zangmaru, albo wodzem Nazguli, bo to jest ta sama postać.

Tom pojawia się w Legendarium dopiero po wykuciu pierścieni, nie ma o nim mowy w pierwszej erze, w zasadzie w drugiej też na początku nie ma o nim mowy, o Tomie Bombadilu.

I zobaczcie, czarnoksiężnik pojawia się na kurhanach i potem na chwilę znika z chronologii, a w tym samym czasie hobbici są u Toma Bombadila, tak?

Czyli jest wrażenie takie, że okej, no to Tom Bombadil jest czarnoksiężnikiem, a później, kiedy już rozstają się z Tomem Bombadilem, to dzień później spotykają się

był Tomem Bombadilem, zamienił pierścień, dał mu jakiś inny, prawda, który też pozwala znikać, czyli jakby daje właściwości, sprawia niewidzialność, prawda, daje możliwość zniknięcia z oczu innym śmiertelnikom, to według Froda byłby to ten sam pierścień,

Tom Bombadil jest cząstką dobra odklejoną od Morgota.

Czyli Morgot w momencie, kiedy stał się złym i czarnym władcą, pozbył się całkowicie dobra ze swojej osoby, ze swojego charakteru i tą właśnie cząstką dobra, która opuściła jakby duszę Morgota, został się Tom Bombadil.

Że Tom Bombadil to Tolkien, to Tolkien, tak?

Ale no ewidentnie tutaj tak przytoczony przez ciebie fragment listu i wiemy, co też po latach też badań czy analizy tego świata i tego Toma Bombadilla też faktycznie pokazuje, że jednak ten parametr był

Natomiast czy to jest gdzieś tam podświadomie, że a, może się tutaj wstawię jako Toma Bombadilla i... bo Hobbitem to byłoby zbyt oczywiste, bo wszyscy wiedzą, że Tolkien bardzo lubił Hobbitów.

Ale chyba to nie jest to, chyba to nie jest to, co Tom Bombadil prezentuje, reprezentuje i tak dalej, prawda?

Ten list tak naprawdę, można powiedzieć, że kończy tę dyskusję, bo tak faktycznie stwierdzenie, że na ten moment istnienia Ardy nic takiego nie nastąpiło, no to możemy zakładać, że właśnie skoro Tom Bombadil jest od początku tego świata, z tym światem związany, no to nie mógł być wcielonym Iluvatarem.

Czy Tom Bombadil mógł być którymś z walarów?

No i jakby fundamentem tej teorii jest kompetencje, zakres kompetencji, rozległych kompetencji, które miał Tom Bombadil, no i oczywiście też to, że jest najstarszy, że pojawił się jako pierwszy.

Na koniec pierwszej ery pojawili się po to, żeby jakby wspomóc w walce wtedy z Morgothem, ale to nie zmienia w ogóle tutaj argumentu, że nikt z nich nie mógł być Tomem Bombadilem.

Są teorie, że Tom Bombadil to Aule, wtedy jakby już mówiliśmy o tym, że

mieli ją przygotować na przebudzenie się pierwszych dzieci Iluvatara, czyli elfów, a Tom Bombadil, jego jakby postać, zachowanie w ogóle nie wskazuje, że on się czymkolwiek innym zajmuje, że on ma jakąkolwiek inną funkcję do wypełnienia i że w jakikolwiek sposób ingeruje w świat, w kształtowanie tego świata.

Przede wszystkim, najsłabszym punktem jest też to samo, co już mówiliśmy przy okazji Valarów, że jednak stąpił pierwszy, przed przybyciem Valarów był już Tom Bombadil na Ardzie, a wiemy, że Valarowie przybyli przed Majarami, tak?

Tom Bombadil jako produkt uboczny muzyki albo myśli Iluvatara, prawda?

To jest bardzo fajna teoria, bo faktycznie Tom Bombadil jest praktycznie, można powiedzieć, że właśnie związany z muzyką, z pieśnią.

bo też nie miał ojca, tak może Tom Bombadil był zrodzony z pieśni.

moment, kiedy wygłosi swoją własną wizję na temat tego, kim jest Tom Bombadil według nas i wtedy ja podejmę ten temat dalej, więc teraz zostawmy go.

A kolejnym punktem jest to, że Tom Bombadil był

Więc jakoś tam można by to połączyć z tym, że Tom Bombadil...

Słuchajcie, jest też teoria, idziemy dalej oczywiście, bo ta teoria, obalamy ją, a kolejna teoria jest taka, że Tom Bombadil jest morgotem.

Morgoth Melkor, który jako pierwszy z wszystkich duchów stąpił na ziemię, albo najprawdopodobniej jako pierwszy, mimo wszystko nie mógł jakby tutaj Tom Bombadil być tym samym, który zszedł na Ardę po nim, prawda?

Tom Bombadil jest enigmą.

Jedną z nich, celową, jest Tom Bombadil.

Tak, czyli Tolkien mówi nam, że specjalnie umieścił Toma Bombadila jako zagadkę i nie odpowie nam ani on, ani Christopher, ani nikt, kim jest Tom Bombadil, bo tak chciał Tolkien.

Chciał, żeby Tom Bombadil był zagadką, był enigmą, był niewiadomą.

Nie będziemy nigdy potrafili odpowiedzieć na pytanie, kim na pewno jest Tom Bombadil, prawda?

prawdziwej podstawy dla Toma Bombadila, kim był w zamyśle Tolkiena.

Na tym polega nasza rola, dyskutujemy o Tommy Bombadilu.

Wiemy, że Tom Bombadil nie jest Ainurem, tak?

Tom Bombadil przede wszystkim zachowuje się totalnie inaczej niż wszystkie inne postacie, które znamy.

I wytłumaczeniem jest to, że według mnie zgadzam się z teorią taką, że Tom Bombadil jest produktem ubocznym.

wyskoczyła spoza tego głównego jakby jądra, które zesłał nam Iluvatar do wnętrza Ardy i ta iskierka jakby ujawniła się w postaci takiej właśnie istoty jak Tom Bombadil, który został powołany do życia właśnie w tym momencie.

Ja z racji tego, że to jest moja ulubiona postać, to te teorie oczywiście wszystkie gdzieś tam prześledziłem też wiele razy, natomiast ja jestem zdania, że Tom Bombadil, będę się trzymał tej terminologii, że jest duchem przyrody, ale nie dlatego, że jest duchem takim jak Ainurowie, tylko, że bardziej chodziłoby mi o to, że jest personifikacją przyrody, że tutaj się zgodzę z tobą, że...

Od samego początku praktycznie jestem, będę tego zdania właśnie, że on jest tam od samego początku właśnie w tym konkretnym miejscu, bo to wynika wprost z tekstu Władcy Pierścieni, przygód Toma Bombadila, czy czytowanego przeze mnie fragmentu prozatorskiego przygód Toma Bombadila.

Czy uważasz, że Tom Bombadil został powołany przez Ainurów w takim sensie, że oni go wyśpiewali, nawet nieświadomie, ale oni go wyśpiewali?

Więc myślę, że to jest dobry trop i bym powiedział, że Tom Bombadil był wyśpiewany w sposób nieświadomy, bo faktycznie Ainurowie nie wszystko widzieli, nie widzieli całej wizji świata.

Natomiast nie ma takiej mowy o Tommy Bombadilu nigdzie.

Żaden z Walarów nigdy nie wspomniał, że a, przecież był taki Tom Bombadil, wyśpiewaliśmy go, przypomniałem sobie właśnie teraz, nie?

tym momentem, kiedy Tom Bombadil został właśnie jakby wyśpiewany.

Natomiast może odpowiedzią, dlaczego Aynon Valarowie nie wspominają o Bombadilu, może jest po prostu, odpowiedź może być bardzo prozaiczna.

Natomiast Gandalf ewidentnie wychodzi na to, że najwięcej wie o naturze Bombadila, bo wszystkie jakby pytania elfów na naradzie Wellronda, on bardzo łatwo, bardzo szybko i z pewną dozą pewności rozmontowuje, obala od razu.

Natomiast pytanie, czy było więcej Tomów Bombadilów?

Natomiast Bombadil jest faktycznie unikatem, jedyny w swoim rodzaju zdecydowanie.

Okej, tutaj też zgadzam się z tobą, że Bombadil jako tak potężny duch opiekuńczy jakiegoś tam fragmentu ardy był jedyny, jedyny niepowtarzalny i jedyny Tom Bombadil, jaki był w legendarium.

Ja myślę, że w świetny sposób przedstawiliśmy Toma Bombadila.

Może po Dagor Dagorad, jak się Arda uleczy, to może się dowiemy, kim był Tom Bombadil.