Mentionsy
Po Drugiej Stronie Lustra
Po Drugiej Stronie Lustra
21.11.2025 20:28

2. Krew za kauczuk: niewidzialne ofiary belgijskiego kolonializmu (cz. 1)

W 2020 roku po pomnikach Leopolda II w Belgii spływa czerwona farba, a dźwigi zdejmują „króla budowniczego” z cokołów. Żeby zrozumieć, o co tak naprawdę chodzi w tym geście, trzeba cofnąć się o ponad sto lat - do czasów, gdy ten sam król był prywatnym właścicielem ogromnego terytorium w sercu Afryki.


W pierwszej części prześledzimy drogę od „humanitarnej” konferencji w Brukseli, przez berliński podział Afryki, aż po stworzenie Wolnego Państwa Kongo - jednego z najbardziej brutalnych eksperymentów w historii kolonialnego kapitalizmu.


To opowieść o tym, jak wygląda „cywilizacyjna misja”, gdy zdejmiemy z niej warstwę propagandy - i dlaczego spór o pomniki w XXI wieku jest tak naprawdę sporem o pamięć, odpowiedzialność i granice tego, co jesteśmy gotowi nazwać po imieniu.


(UWAGA: odcinek zawiera opisy przemocy kolonialnej i okrucieństw wobec ludności cywilnej.)

Leopold II Kongo Morel Casement Wolnego Państwa Kongo Congo Reform Association Edmund Den Morel Europa Filip I Force Public Globusie Henry Morton Stanley Izykonga Joseph Conrad Kauczuk

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 12 wyników dla "Leopold II"

Król Leopold II, przez dziesięciolecia król budowniczy, duma Belgii.

Na zdjęciach z podręczników szkolnych Leopold II wygląda niewinnie.

Leopold II.

Choć nie, oficjalnie nie Belgii, tylko tego niewinnego międzynarodowego stowarzyszenia, które Leopold tak sprytnie powołał.

Leopold II otrzymuje potężny kawał Afryki jako coś z pogranicza prywatnej własności i międzynarodowego eksperymentu.

Równolegle Leopold tworzy sieć stacji handlowych, magazynów, faktorii.

Leopold II zadbał o to, żeby w jego archiwach zapisywano zyski, a nie straty.

Można więc powiedzieć ostrożnie, według części badaczy łączna liczba ofiar reżimu Leopolda II, bezpośrednich i pośrednich, mogła być większa niż liczba ofiar Holokaustu.

Leopoldowi II udało się przez długi czas utrzymać kontrolę nad narracją.

Przecież Leopold II to ten, który na konferencjach mówił o walce z niewolnictwem arabskim, o szlachetnych celach.

Dla wielu to pierwszy raz, kiedy widzą czarno na białym, Kongo Leopolda II to nie żadna misja cywilizacyjna, tylko systematyczna eksploatacja przy użyciu terroru.

Leopold II umiera rok później we własnym łóżku.

Ostatnie odcinki