Mentionsy

Po Drugiej Stronie Lustra
Po Drugiej Stronie Lustra
30.12.2025 14:21

3. Krew za kauczuk: Kongo Belgijskie, podatki i kolonializm po liftingu, od kauczuku do uranu, od mitu do pomników (cz.2)

Po 1908 roku przemoc w Kongu nie znika, tylko zmienia formę.


W cz.1 zobaczyliśmy Wolne Państwo Kongo jako prywatne imperium Leopolda II, gdzie terror był narzędziem wydajności, a tona kauczuku warta była więcej niż ludzkie życie.


W cz.2 tabliczka na mapie się zmienia: „Wolne Państwo Kongo” znika, pojawia się „Kongo Belgijskie”. Mniej jest jawnych masakr, mniej „oficjalnej” brutalności, ale mechanizm pozostaje ten sam.


Przemoc zostaje zinstytucjonalizowana.


Zamiast kontyngentów kauczuku pojawia się podatek pieniężny. Plantacje, budowa infrastruktury, a przede wszystkim kopalnie. Katanga i surowce, które napędzą XX wiek: miedź, kobalt, złoto, diamenty.


Uran z kopalni Shinkolobwe, przejedzie pół świata, by stać się częścią projektów prowadzących do Hiroszimy i Nagasaki.


Ponadto, o micie „króla-budowniczego”, ceremonia niepodległości w 1960 roku przerwana przez Patrice’a Lumumbę, i długo odkładany rachunek sumienia, który w końcu przebija się do przestrzeni publicznej. W 2020 roku farba spływa po pomnikach Leopolda II, dźwigi zdejmują figury z cokołów, a pytanie „kogo czcimy?” staje się pytaniem o odpowiedzialność, edukację, reparacje i to, czy da się żyć wśród pięknych budynków, wiedząc, z jakich powstały zasobów.


Szukaj w treści odcinka

Wpisz frazę, aby wyszukać treść w transkrypcji tego odcinka