Mentionsy

Nowy Ład
Nowy Ład
24.05.2026 22:07

Zamach Majowy - ratunek czy zguba dla Polski? debata: prof. Cichoracki, prof. Kawalec, prof. Marszal

🔹Zamach majowy to jedno z najważniejszych i najbardziej kontrowersyjnych wydarzeń w historii II Rzeczypospolitej.🔹W setną rocznicę tych wydarzeń spróbujemy odpowiedzieć na kluczowe pytania:🔹Jakie były rzeczywiste przyczyny zamachu majowego?🔹Jakie teorie polityczne i prawne uzasadniały działania Józefa Piłsudskiego?🔹Jak oceniać zamach z perspektywy prawa konstytucyjnego?🔹Był to ratunek dla państwa, czy szkodliwy dla narodu początek erozji demokracji?🔹W debacie wzięli udział prof. Piotr Cichoracki, prof. Krzysztof Kawalec i prof. Maciej MarszałOrganizatorem wydarzenia był Klub Nowego Ładu we Wrocławiu oraz Koło Naukowe Doktryn Politycznych i Prawnych im. Niccolò Machiavellego

Rozdziały (13)

1. Wprowadzenie i opis debaty

Debata rozpoczęta, profesorzy Cichoracki, Kawalec i Marszal omawiają zamach majowy 1926 roku, jego przyczyny i konsekwencje.

2. Przykłady atutów i pasywów rządu Witosa

Profesor Cichoracki analizuje atuty i pasywy rządów Witosa, w tym sytuację gospodarczą, międzynarodową i relacje z ruchem ludowym.

3. Relacje między prawicą a ruchem ludowym

Profesor Cichoracki omawia relacje między prawicą a ruchem ludowym, wskazując na problemy w reformie rolnej i problemy mniejszościowe.

4. Zagrożenia spoza parlamentu i konsekwencje

Profesor Cichoracki analizuje zagrożenia spoza parlamentu, w tym postawę Piłsudskiego, polaryzację społeczeństwa i konsekwencje zamachu majowego.

5. Perspektywa myślicielska i polityczna

Profesor Kawalec przedstawia perspektywę myślicielską i polityczną w kontekście zamachu majowego, omawiając kultury polityczne i konstytucję.

6. Krytyka konstytucji marcowej i jej konsekwencje

Debata nad krytyką konstytucji marcowej, jej konsekwencjami i próbowanymi uzasadnieniami zamachu majowego, w tym fascynacji włoskim faszyzmem, wpływy myśli legionowej i konserwatywnej.

7. Myślenie polityczne Piłsudskiego

Profesor Marszał omawia myśl polityczną Piłsudskiego, jego antydoktrynerstwo oraz wpływ teorii politycznej na jego ideologie.

8. Uspołecznienie i rewolucje konserwatywne

Debata nad koncepcją uspołecznienia państwa, w tym syndykalizm i rewolucje konserwatywne, a także ich miejsce w obozie władzy w 1926 roku.

9. Zwrot z 1937 roku i konsekwencje

Debata skupiła się na zwrocie z 1937 roku i jego konsekwencjach, w tym na roli zamachu i śmierci pierwszego prezydenta, a także na polityce Piłsudskiego w latach 1922-1926.

10. Analiza polityki Piłsudskiego 1922-1926

Analiza polityki Piłsudskiego w latach 1922-1926, w tym na jego relacje z obozem rządowym i konsekwencjach jego działań.

11. Zabójstwo Narutowicza i jego wpływ

Debata na temat zabójstwa Narutowicza i jego wpływu na politykę Piłsudskiego, w tym na jego relacje z obozem rządowym.

12. Analiza polityki II RP i autorytaryzmu

Analiza polityki II Rzeczypospolitej i autorytaryzmu, w tym na wpływ osobowości Piłsudskiego na rozwój polskiej polityki.

13. Inwencja Piłsudskiego i jego wpływ na politykę

Debata na temat inwencji Piłsudskiego i jego wpływu na politykę, w tym na relacje z obozem rządowym i konsekwencje jego działań.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 74 wyników dla "Piłsudski"

W związku z tym załóżmy, że akcja marszałka Piłsudskiego nie dochodzi do skutku.

Deklarujące niemożność takiej sytuacji, gdy idzie o środowiska, które później poparły Piłsudskiego, pochodzą mniej więcej z roku 23.

No i sprawiający, że pytanie ma trochę charakter retoryczny, to polegał na sile zagrożenia spoza parlamentu, związanego przede wszystkim z postacią Piłsudskiego.

I nie dotyczyło to tylko Konstytucji Marszowej, egzorowanej na Konstytucji Republiki Francuskiej, ale ja w ogóle nie jestem sobie w stanie wyobrazić aktu prawnego, którego Piłsudski w jakimś momencie, gdyby mu się coś wydało bardzo ważnego, nie uznałby za na tyle krępujący, że trzeba szukać możliwości jego obejścia.

Pozwalając sobie na żart niestosowny, za który z góry muszę przeprosić, to bym mógł powiedzieć, że być może akt prawny, konstytucyjny, który by Piłsudskiego zadowolił, wyglądałby tak, że dwa punkty by się w nim znalazły.

Do takich norm należy rozdzielenie władzy wojskowej i władzy cywilnej, a to było coś, z czym się Piłsudski konsekwentnie nie zgadzał.

W roku 1921 dekret o ustroju władz wojskowych, a później powtarzało to się przy różnych okazjach, kiedy uchwalona została konstytucja, którą Piłsudski z powodów jakichś uznał za uchwaloną złośliwie przeciwko niemu.

W każdym razie Piłsudski, ten typ przywództwa, który reprezentował, stanowił zagrożenie dla struktur, tu się wyrażę, demokratycznego państwa prawa.

Drugi powód to jest trochę związany z osobowością Piłsudskiego, podział opinii publicznej.

Natomiast to, co Piłsudski

Budzyński, Wacław Budzyński, jeden z publicysta Piłsudskiego, sutra pracy, pisał, że Mussolini to jest budownicze świata z gitarą.

Wyeksponowanymi, typograficznie wyeksponowanymi hasłami jest wezwanie do rozwiązania parlamentu, objęcia prezydentury przez Józefa Piłsudskiego.

Piłsudski zwycięża i daje się wybrać na stanowisko głowy państwa, ale nie przyjmuje tego wyboru.

Piłsudski

Demonstracyjnie więc wręcz Piłsudski przeprowadził rewolucję bez rewolucyjnych konsekwencji.

Mianowicie, jakimi nurtami myśli politycznej inspirował się Józef Piłsudski i jego otoczenie i czy to oni byli odpowiedzialni za upadek demokracji w Polsce?

Szanowni Państwo, to już, ja już o tym faszyzmie dużo mówiłem, ale ciągle mnie fascynuje, czy ten Piłsudski tam czytał ten faszyzm, czy nie.

Można stwierdzić, że Piłsudski nie odwoływał się do jakichś konkretnych, po tych cytatach możemy wnioskować, nie odwoływał się do jakichś

I tak przecież Piłsudski znał doskonale język niemiecki.

Niemczech to, to co pan profesor powiedział, że Piłsudski nie wiedział w jaki sposób, że miał obdarzony autorytetem.

Piłsudski nie chce władzy.

Piłsudski chce panować.

I tego chce Piłsudski.

To na pewno Piłsudskiemu się podobało.

Proszę Państwa, tu profesor Marszał powiedział o tym antydoktrynerstwie, deklarowanym także przez Piłsudskiego antydoktrynerstwie.

Gdyśmy spojrzeli na tę biografię, moim zdaniem do roku 1917, do momentu internowania w Magdeburgu, życie Piłsudskiego to jest pasmo klęsk.

A mimo to Piłsudski nie tonie także dzięki własnej elastyczności.

Piłsudski jest związany z ruchem socjalistycznym właściwie.

Dla jednych był to atut, dla innych obciążenie, ale Piłsudski to socjalista nominalnie, przynajmniej do końca I dekady XX wieku.

Zastanawiałem się, czy jest monografia, która podjęła temat Piłsudskiego socjalizmu.

Czym ten socjalizm dla Piłsudskiego był?

Piłsudski pisze o tym, że rzeczywiście jeszcze w okresie gimnazjum zapoznał się z pierwszym tomem Marksa po rosyjsku, ale nie zrobiło to na nim specjalnego wrażenia.

Przekonanie Piłsudskiego, że nie można żyć jak robak, którego w każdej chwili władza zadebczy.

Nie, nie, bo kiedy przecież tutaj sam wielki przeciwnik Piłsudskiego, w naszym wyobrażeniu przeciwnik, odwoływał się do, to prof. Kawalczyk biograf może potwierdzi, biograf Niemowskiego, odwoływał się do tego doświadczenia rosyjskiego, to podobny, podobny, podobny wydźwięk.

Pewne okucie w powiciu, którego Piłsudski doświadczy.

Testament Piłsudskiego właściwie oznaczał tylko rozdysponowanie jego ciała.

Piłsudski w tej wojnie na wypadek śmierci wyraźnie wskazuje cytaty, które mają się znaleźć na płycie, pod której znajdzie się ciało prochy matki i jego serce.

Natomiast wracając, tak, odpowiedzialność spada na obóz scenacyjny całkowicie, tylko o ile Piłsudski, tak, przeprowadza w maju 26 roku rewolucję bez rewolucyjnych konsekwencji, to te działania obozu scenacyjnego, które

To byłoby ciężko określić, co Piłsudski czytał.

Zwłaszcza, że jej wysyp nastąpił wtedy, kiedy Piłsudski już miał apogeum sił twórczych.

Słuchałem tą wypowiedź prof. Cichorackiego na temat broszury Piłsudskiego, jak stałem się socjalistą.

Bo tu chodziło o to, jak Piłsudski się językiem polskim posługiwał, kiedy tę broszurę pisał.

I okazuje się, że Dobry Piłsudski obalił jakiś straszny system polityczny, który nazywał sejmokracją, a który wprowadzono złośliwie jemu na złość.

To znaczy, gdyby bez rozlewu krwi udało się Piłsudskiemu w cudzysłowie przekonać prezydenta do obalenia legalnego rządu i wskazania osób, których Piłsudski by mu podpowiedział,

Pło operacji wyborczej Piłsudski udzielił agresywnego wywiadu, gdzie mówił o aresztowaniu pierwszej transzy, zapowiadając, że następne będą, no a ludzie wówczas nie wiedzieli, odbiorcy tych słów, co się stało z zatrzymanymi posłami.

Prowadzona w 1934 roku za zgodą Piłsudskiego.

Generalna tendencja rozwoju stosunków politycznych, póki Piłsudski żył, była taka, że było coraz ostrzej i coraz gorzej.

Bo wspólnym na przykład czynnikiem był kult wodza, czyli Piłsudskiego w tym wypadku.

To, gdy idzie o wizję państwa piłsudskiego, to powiem jeszcze, odpowiada mi to, co w swoim czasie napisał

I że Piłsudski nie rozumiał wielkich ideologii politycznych, nie interesował się, traktował je jako obciążenie umysłu.

I właśnie to był ten czynnik, który u Piłsudskiego także spowodował odrzucenie tego Ładu Konstytucji Marcowej i także rosnącą niechęć do endeksji.

Ten alianz piłsudski dawał troszeczkę możliwość wejścia.

Czy to nie jest odejście od właśnie tych pewnych, może nie tyle zagłożeń, ale jakichś takich, powiedzmy sobie, głównych wytycznych Piłsudskiego?

Natomiast jeśli chodzi o kwestię pierwszą, to ta rola, ta rola zamachu i śmierci, na tą część śmierci pierwszego prezydenta, to Piłsudski zostawił na ten temat relację, więc trochę patrzymy na te wydarzenia jego oczami, czy interpretujemy

Ale przecież w chwili zamachu Piłsudskiej sama akcja wyborcza i potem zamach odegrał rolę względnie nieaktywną.

Po odwołaniu rządu, drugiego rządu Polnikowskiego, Piłsudski jako naczelnik państwa znalazł się właściwie na grani odwołania.

Czy Piłsudski w propagandzie nie był określany jako przywódca narodu właśnie?

To się w konstytucji nie znalazło, ale Piłsudski...

Nie ma powodu sądzić, że śmierć prezydenta Narutowicza nie wywarła na Piłsudskim głębokiego wrażenia.

W każdym razie Piłsudski przeżył to głęboko.

Ale też prawdą jest to, na co zwrócił uwagę prof. Cichoracki i na co zwracali uwagę biografowie Piłsudskiego.

Gra Piłsudskiego, rozgrywka o charakterze wyraźnie antyparlamentarnym, to jest wczesne lato 1922 roku, kiedy udzielił dymisji rządowi Antoniego Ponikowskiego, a później przez sześć tygodni Polska żadnego rządu nie miała, ponieważ osoby, które Piłsudski wskazywał jako naczelnik państwa,

Te zaś osoby, które uzyskiwały poparcie większości parlamentarnej, Piłsudski oprotestowywał, do czego miał prawo na mocy Małej Konstytucji jako naczelnik państwa.

Negocjowane na terenie parlamentu, ale nie może być tak, aby decyzja o tym, czy państwo prowadzi wojnę, czy wojny nie prowadzi, kiedy nie jest napadnięte, była wyrwana spod kontroli społecznej, a Piłsudski to właśnie w pierwszych trzech latach niepodległości robił.

Pretencji Piłsudskiego do systemu demokracji parlamentarnej.

Zasłania się Mussolinim, że on chciał zabić tego Piłsudskiego, że chciał nowego innego wodza jak Mussolini.

Czy panowie byliby skłonni ocenić, czy ta droga II RP do autorytaryzmu, to czy to było nieuchronne, czy na to był jednak duży wpływ osobowości Piłsudskiego?

Czy Polska przy swojej specyfice narodowościowej, ludnościowej, gospodarczej, sklejenia z trzech zaworów wewnętrznej strukturze religijnej i każdej innej, czy ona mogłaby jednak pójść trochę inną drogą, gdyby nie ta właśnie silna osobowość, charyzma, wodostwo Piłsudskiego, czy inne nazwiska, które by się pojawiały lub się nie pojawiały innych działaczy politycznych w tamtym czasie, czy też poszłyby w tym kierunku, czy jednak ta demokracja wyglądałaby inaczej, czy ten ustrój wyglądałby inaczej?

Rozumiem, że istotą ważną jest pytanie Strona-Piłsudskiego w tych procesach.

Piłsudski zbudował ze swoim otoczeniem szczególny typ więzi.

Nawet jeżeli Piłsudski nie podejmował decyzji, to decyzje podejmowane były w oparciu o wyobrażenia na temat tego, co Piłsudski na ten temat myśli.

To najbliższe oczekiwania Piłsudskiego, na temat 26-35, zbierają się i zastanawiają się, co Piłsudski na ten temat myśli, ponieważ nie są w stanie wyegzekwować precyzyjnej i satysfakcjonującej odpowiedzi, ale decyzję podjąć trzeba.

Oczywiście być może Zamocki, który był dosyć zgryźliwy relantem, przekoloryzował, ale być może jest to symptomatyczne dla otoczenia Piłsudskiego.

Opowieść wygląda tak, że Piłsudski zastanawia się, kogo ministrem zrobić.