Mentionsy
Koniec epoki Habermasa – o triumfie filozofii wstydu - Lidia Frankowska
W pierwszych godzinach po jego śmierci świat zapytał: czy mamy do czynienia z symbolicznym końcem epoki nowoczesnej? Po paru dniach ten sam świat dalej rozważał: na ile filozof ową epokę jeszcze tworzył, a na ile jedynie czerpał korzyści z aksjologicznej ciężkości powojennych projektów politycznych? Minęły dwa miesiące od kiedy Jürgen Habermas opuścił naszą ziemską wspólnotę, a temat jego postaci jak wisiał chwilę w powietrzu, tak bez większych konkluzji się ulatnia. Zanim kompletnie ten duch nas opuści, spróbujmy uchwycić jego znaczenie – tak, by odprawić go w poczuciu zrozumienia intencji oraz konsekwencji jego działań dla współczesnej polityki europejskiej.
Rozdziały (10)
Wprowadzenie do tematu i przedstawienie Lidii Frankowskiej.
Habermas opisuje pięć modeli intelektualisty, w tym dwa typy lewicowe i prawicowy. Analizuje jego rolę w Niemczech po II wojnie światowej.
Filozof opisuje ewolucję projektu filozoficznego Habermasa i jego wpływ na politykę europejską, szczególnie na Unię Europejską.
Habermas omawia rola sfery publicznej i koncepcję komunikacyjnego rozumu w jego filozofii.
Filozof analizuje historię Niemiec, podkreślając rolę filozofii w wykorzenianiu wstydu i utrzymaniu tożsamości.
Habermas omawia filozofię wstydu i jej wpływ na politykę, szczególnie na Unię Europejską.
Filozof opisuje koncepcję patriotyzmu konstytucyjnego i jej zastosowanie w Niemczech.
Habermas analizuje rolę Unii Europejskiej w promocji filozofii wstydu i jej wpływ na politykę.
Filozof reflektuje nad końcem epoki Habermasa i jej wpływ na współczesną politykę.
Podsumowanie i prośba o wsparcie producentów podcastu.
Szukaj w treści odcinka
W swoim pierwszym eseju z kolekcji tekstów filozoficzno-politycznych Habermas przywołuje pięć modeli samookreślenia się wyodrębnionych przez Republikę Federalną w procesach instytucjonalizacji warstwy intelektualistów analizowanych poprzez odniesienia do postaci Heinricha Heinego.
Piątą i ostatnią formą, którą wyróżnił Habermas, był intelektualista prawicowy, Wilhelm Stapel podany jako przykład.
W drugiej połowie lat 50. pełnił rolę asystenta Teodora Adorno, który, jak stwierdził sam Habermas, najsilniej oddziaływał na niego.
Wypada więc myśleć o Habermasie bardziej jako filozofię epoki postmodernistycznej, aniżeli filozofię postmodernizmu.
Poprzez koncepcję rozumu komunikacyjnego oraz emancypacyjną rolę deliberacji Habermas napełnił pokolenia młodzieży odpowiadającej za późniejszą politykę transformacyjną, w tym unijną, odnowionym duchem nadziei w oświeceniowej ideał postępu.
Na pewien sposób Habermas zaczął szczególnie przywiązywać uwagę do idei demokracji bezpośredniej, wykorzystując ją do realizacji antyfaszystowskich ambicji.
Charakter proponowany przez Habermas reform, adaptacji teorii komunikacyjnych w duchu nowoczesnym spotkał się na poziomie zarówno personalnym jak i formalnym z krytyczną recepcją pierwszej generacji szkoły frankfurskiej.
Wskutek Habermasowskiej definicji myślenia postmetafizycznego wyłania się antyredukcjonistyczna koncepcja uspołecznionych podmiotów, które reprodukują swój świat życia z wnętrza tego świata poznawczo i aktywnie odnoszą się do procesów w świecie dla nich, z obiektywnym.
Przez to pytaniem, do którego Habermas często wracał, było to przekształtowanie woli demokratycznej ma wymiar epistemiczny.
W latach 1986-89 Habermas żywo angażował się w spór historyków.
Habermas zapobiegał tworzeniu ustrojów stroniących od poszukiwania odniesień poza ich własny stan prawny poprzez deprecjonowanie koncepcji społeczeństwa, etnicznie homogenicznego, przejrzystego i zintegrowanego przez tradycje i obyczaje, przez wszystko, co może stanowić oddolne kryterium legitymizacji norm społecznych.
Habermas, dla którego musiało być to oczywiste, dążyłby powszechnie obowiązujące procesy pluralizacji towarzyszyły rozpuszczaniu nacjonalizmów w wyjałowionych paradygmatach patriotyzmu obywatelskiego.
Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Ostatnie odcinki
-
Jak zostałem duchowym repatriantem polskości. O...
14.08.2026 04:00
-
Prymas Wyszyński był narodowcem? Teologia Narod...
13.08.2026 21:57
-
Emerytura to nie nagroda za rodzenie dzieci ani...
13.08.2026 21:43
-
Od Saddama Husajna po walkę z ISIS. Czy Irak je...
13.08.2026 21:42
-
Antyimigracyjny program Morawieckiego? Oceniamy...
10.08.2026 16:41
-
Krytyczny 2028 rok. Czeka nas polityczne trzęsi...
10.08.2026 06:53
-
Izrael i Maroko wspierały inwazję imigrantów na...
09.08.2026 08:18
-
Dmowski versus endecja. Jak narodowcy spierali ...
09.08.2026 08:15
-
Widma Reagana, białej rasy i epoki brązu. Młoda...
08.08.2026 06:57
-
Konsekracje biskupie bez zgody papieża. FSSPX m...
06.08.2026 04:00