Mentionsy

Nowy Ład
Nowy Ład
20.05.2026 13:43

Koniec epoki Habermasa – o triumfie filozofii wstydu - Lidia Frankowska

W pierwszych godzinach po jego śmierci świat zapytał: czy mamy do czynienia z symbolicznym końcem epoki nowoczesnej? Po paru dniach ten sam świat dalej rozważał: na ile filozof ową epokę jeszcze tworzył, a na ile jedynie czerpał korzyści z aksjologicznej ciężkości powojennych projektów politycznych? Minęły dwa miesiące od kiedy Jürgen Habermas opuścił naszą ziemską wspólnotę, a temat jego postaci jak wisiał chwilę w powietrzu, tak bez większych konkluzji się ulatnia. Zanim kompletnie ten duch nas opuści, spróbujmy uchwycić jego znaczenie – tak, by odprawić go w poczuciu zrozumienia intencji oraz konsekwencji jego działań dla współczesnej polityki europejskiej.

Rozdziały (10)

1. Wstęp i przedstawienie autorki

Wprowadzenie do tematu i przedstawienie Lidii Frankowskiej.

2. Definicja intelektualisty i role Habermasa

Habermas opisuje pięć modeli intelektualisty, w tym dwa typy lewicowe i prawicowy. Analizuje jego rolę w Niemczech po II wojnie światowej.

3. Filozofia Habermasa i jej wpływ na politykę

Filozof opisuje ewolucję projektu filozoficznego Habermasa i jego wpływ na politykę europejską, szczególnie na Unię Europejską.

4. Rola sfery publicznej i komunikacyjnego rozumu

Habermas omawia rola sfery publicznej i koncepcję komunikacyjnego rozumu w jego filozofii.

5. Historia i tożsamość Niemiec z perspektywy Habermasa

Filozof analizuje historię Niemiec, podkreślając rolę filozofii w wykorzenianiu wstydu i utrzymaniu tożsamości.

6. Filozofia wstydu i jej wpływ na politykę

Habermas omawia filozofię wstydu i jej wpływ na politykę, szczególnie na Unię Europejską.

7. Koncepcja patriotyzmu konstytucyjnego

Filozof opisuje koncepcję patriotyzmu konstytucyjnego i jej zastosowanie w Niemczech.

8. Unia Europejska i filozofia wstydu

Habermas analizuje rolę Unii Europejskiej w promocji filozofii wstydu i jej wpływ na politykę.

9. Koniec epoki Habermasa

Filozof reflektuje nad końcem epoki Habermasa i jej wpływ na współczesną politykę.

10. Zakończenie wywiadu

Podsumowanie i prośba o wsparcie producentów podcastu.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 10 wyników dla "Habermansa"

Wszystkie artykuły przeczytasz na enlat.pl Tekst Lidii Frankowskiej Koniec epoki Habermansa.

Wychodząc z gąszcza złożonych w internecie hołdów w postaci biograficznych artykułów, wspominek i anegdot, uznajmy, że angażowanie się w reminescencję życiowych kontekstów Habermansa, oddających esencję jego myśli politycznej, nie będzie potrzebne.

Pierwszą wskazaną przez Habermansa grupę stanowili twórcy apolityczni, m.in. Herman Hesse, Karl Jaspers, Thomas Mann, którzy podstrzegali upolitycznienie ducha jako zdradę powołania osoby twórczej.

Ewoluujący projekt filozoficzny Habermansa podchodził krytycznie do anihilacji oświeceniowej kategorii rozumu nowego barbarzyństwa zarówno w wypadku postmodernistycznego cynizmu, jak i wobec pesymizmu starej szkoły frankfurckiej.

Na tle poststrukturalistycznej dekonstrukcji i powszechnie panującego pesymizmu w obrębie kategorii władzy, projekt Habermansa stanowił dla niemieckiej socjaldemokracji trzecią drogę.

Tendencja ta miała swoje realne przełożenie z prywatnej praktyki Habermansa.

Michael Stürmer, postać przywodząca konserwatywnej stronie sporu określił istotność dysputy w przywołanych przez Habermansa słowach.

Krytyczny model przepracowania pamięci przez Habermansa łączył manifest romantycznej, epistemistycznej pokory kultu politycznej mniejszości, prospołecznego egoizmu z uwiązaniem kapitału tożsamościowego, oświeceniowym poczuciem wyższego moralnego obowiązku.

Galopująca dezintegracja sfery publicznej, odrzucona konstytucja Unii Europejskiej oraz nieodpowiedzialna polityka migracyjna wykazały, że epoka Habermansa skończyła się przed jego śmiercią.

Projekt Habermansa był produktem historycznej epoki, wraz z którą się kończy.