Mentionsy

Ocenie Europejskiego Trybunału wtóruje Polski Naczelny Sąd Administracyjny, a liberalni prawnicy podważają dotychczasową interpretację art. 18 Konstytucji Rzeczpospolitej definiującego małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny.

Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku z 26 marca 2026 roku stwierdził, że, cytat, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznanie małżeństwa osób odmiennej płci legalnie zawartego w państwie członkowskim Unii i przeniesienie zagranicznego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego

Od decyzji USC wnioskodawcy wnieśli odwołanie, a następnie skargę do sądu administracyjnego.

Sprawą tą zajmowały się już Wojewódzkie Sądy Administracyjne, a także NSA.

W tym przypadku Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jednak zwrócić się z pytaniem prejudycjonalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Jak i dotychczasowe wyroki polskich sądów administracyjnych, a najnowsza decyzja NSA, szczególnie dla środowisk lewicowych i liberalnych, jawi się wręcz jak mityczny akt wyzwolenia porządku prawnego z ciemnoty dotychczasowego rozumienia małżeństwa.

Naczelny Sąd Administracyjny, co podkreśla między innymi Rzecznik Praw Obywatelskich, orzekł wszak w jednostkowej sprawie administracyjnej, która musi być wykonana w zakresie rozstrzyganej przez Sąd,

Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny forsuje, niezwykle zresztą niebezpieczną, ukształtowaną w orzecznictwie TSUE koncepcję, zgodnie z którą organy administracji publicznej mają odmawiać stosowania prawa krajowego, jeżeli jest ono według TSUE

W orzeczeniu analizie zostaje poddane znaczenie art. 18 Konstytucji RP, w której to analizie Sąd dochodzi do następującej konkluzji.

Alternatywnymi podmiotami dokonującymi wykładni konstytucji miały stać się sądy powszechne i administracyjne.

A dokonywane w tym przypadku interpretowanie artykułu 18, który stanowi zasadę ustrojową o znaczeniu fundamentalnym dla tożsamości konstytucyjnej państwa, jest niebezpieczną próbą wchodzenia NSA w rolę Sądu Konstytucyjnego, której to roli Naczelny Sąd Administracyjny nie ma.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odpowiedział na pytanie prejudycjalne Naczelnego Sądu Administracyjnego i stwierdził, że odmowa z porządzenia aktu transkrypcji małżeństw jednopłciowych w zakresie korzystania przez obywateli Unii Europejskiej z prawa swobodnego przemieszczania się jest niezgodna z prawem Unii Europejskiej.

Co więcej, również orzecznictwo Polskiego Trybunału Konstytucyjnego, a nawet wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 marca potwierdzą brak kompetencji Unii Europejskiej w tym zakresie.

Niestety jednak z orzeczenia TSUE sam NSA wyciągnął dużo więcej, co samo w sobie stanowi jeden z wielu przykładów działań polskich instytucji, zarówno na płaszczyźnie sądowej, jak i ustawodawczej, które nadinterpretowują rozstrzygnięcia i prawo Unii Europejskiej w celu wyciągania z nich daleko idących konsekwencji prawnych.

Zgodnie bowiem z tym, co stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, z art. 18 nie można wyprowadzić zakazu instytucjonalizacji związków, w tym małżeństw homoseksualnych, a więc regulacja konstytucyjna nie stoi na przeszkodzie ewentualnemu prawnemu uznaniu tzw. małżeństw jednopłciowych.

Orzecznictwo sądów powszechnych i utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, a także chociażby orzeczenie TK nr SK 10 łamane na 08.

Nadzieje stanowią instytucje unijne, które co prawda nie mogą, przynajmniej formalnie, narzucić Polsce określonych zmian w obszarze rozumienia małżeństwa, ale mogą wywierać, szczególnie na podatnych przedstawicieli sądownictwa i władzy politycznej, skuteczną presję w ramach określonych spraw toczonych między innymi przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.