Mentionsy
Leszek Moczulski
Leszek Moczulski
12.06.2025 11:40

202. Okupacja lokali PZPR i jej przybudówek oraz blokada baz sowieckich przez KPN (23.11.2018).

Fragmenty rozmowy z Leszkiem Moczulskim z dnia 23 listopada 2018 roku. Rozmowa koncentrowała się na wydarzeniach związanych z okupacją lokali PZPR (jesienią 1989 roku) oraz blokadą baz sowieckich (na wiosnę 1990 roku) przez działaczy Konfederacji Polski Niepodległej oraz niektórych innych radykalnych organizacji.

Zrywanie tablic na budynkach partyjnych na trasie Kadrówki w sierpniu 1989 roku, co PZPR odnotowała, ale na co nie zareagowała. Była to zapowiedź policzenia się KPN-u z PZPR-em.

Pod koniec Marszu (ok. 10 sierpnia 1989 roku) Kiszczak zaprosił Moczulskiego na rozmowę do Warszawy (pośrednikiem był Wiesław Gwiżdż z PZKS) i zaproponował mu drugi okrągły stół. Moczulski poradził mu, aby obóz władzy zaproponował na premiera Romana Malinowskiego z ZSL-u.

Krótko po powołaniu Mazowieckiego na premiera przez Sejm, (co nastąpiło 24 sierpnia 1989 roku) zaprosił on na spotkanie: Moczulskiego z KPN-u, Jana Józefa Lipskiego z PPS-u i kogoś z późniejszego ZChN-u . Na pytanie Moczulskiego Mazowiecki odpowiedział, że będzie współpracował z PZPR-em, a do KPN-u będzie utrzymywał dystans. Ta rozmowa zdecydowała o okupacji lokali PZPR ("My się zajmiemy PZPR-em"). Przedstawiciele pozostałych dwóch partii odrzucili ofertę Moczulskiego współpracy z KPN-em w akcji przeciwko PZPR-owi.

Na początku września 1989 roku miała miejsce wizyta w Warszawie sekretarza KC KPZR odpowiedzialnego za bezpieczeństwo i jego spotkanie z Mazowieckim. Była to zapowiedź, że relacje PRL - ZSRR, mimo powstania nowego rządu, pozostaną satelickie, tylko bardziej partnerskie.

Założenia planu Moczulskiego akcji przeciwko PZPR - chodziło o psychiczne złamanie pezetpeerowców (choć formalnie akcja miała na celu pozbawienie PZPR lokali, gdyż KPN i nowo powstające partie polityczne takich lokali nie miały, a partie polityczne powinny mieć równe szanse).

Barwny opis samej akcji okupowania lokali PZPR, PRON i innych.

Skutki całej akcji - koniec PZPR, czyli koniec hegemonii sowieckiej.

Nastroje w rządzie w związku z akcją okupacji lokali PZPR: rezygnacja Kiszczaka, twarda postawa Halla (który, razem z Mazowieckim, wyszedł na ostatniego obrońcę PZPR-u).

Załamanie moralne Kiszczaka i jego dymisja z rządu Mazowieckiego po tym, jak KPN ujawniła materiały, które Kiszczaka kompromitowały.

Założenia planu Moczulskiego akcji przeciwko wojskom sowieckim w Polsce. Zaczęło się od poszukiwania pretekstu. Wiązał się on ze zjednoczeniem Niemiec w 1990 roku (konferencja 2+-4) - skoro Sowieci mieli ewakuować się z Niemiec, to KPN uznała, że powinni ewakuować się także z Polski (Mazowiecki miał stanowisko przeciwne).

Barwny opis akcji blokady baz sowieckich przez KPN i rozmów Moczulskiego z Rosjanami.

Samo wycofanie wojsk rosyjskich z Polski nastąpiło w kolejnych latach (do 17 września 1993 roku) i przebiegało dość wolno. Znaczenie obu akcji przeprowadzonych przez KPN na przełomie lat 1989-1990 - do tego czasu mieliśmy cały czas do czynienia z PRL-em, czyli z krajem satelickim.

Zmiany zachodzące w obrębie byłych członków PZPR na przełomie lat 80. i 90.

Uwłaszczanie się na majątku państwowym nowo powstałych partii politycznych (konkretnie - środowiska Jarosława Kaczyńskiego).

Jeszcze o znaczeniu akcji okupowania lokali PZPR i blokowania baz sowieckich.

Dygresja - nastroje w Armii Czerwonej pod koniec lat 80. (dla czerwonoarmistów pobyt w PRL to była "Kanada").

Ciąg dalszy uwag na temat znaczenia tych akcji.

Na koniec przepyszna anegdota dotycząca ostatniego zatrzymania Leszka Moczulskiego (przez płka Śledzia vel Jabłońskiego z SB w lipcu 1989 roku, przed wyborem Jaruzelskiego na prezydenta). Anegdota pokazuje nastroje rezygnacji w obozie władzy po wyborach 4 czerwca 1989 roku.

.

Projekt współfinansowany ze środków otrzymanych od Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.



PZPR Sejmie Mazowiecki KPN Mazowieckiego Kiszczaka PRL KC Zjednoczona Strona Lewicy Lipski KPN-u Jaruzelski Jabłoński PSL MSW

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 42 wyników dla "PZPR"

Proszę powiedzieć, czy pan będzie jako premier, to pan będzie politycznie w równej odległości od PZPR-u i KPN-u?

Ja będę przecież miał ministrów z PZPR-u w rządzie i to na najważniejszych ministerstwach.

Ja mówię, to znaczy to będzie rząd tylko Komitetu Obywatelskiego i PZPR-u.

W demokracji to w postężaniu demokracji pana poprzemy, a co do PZPR-u

Dobrze, że pan mi coś szczerze powiedział, to my się zajmiemy PZPR-em.

Co wy temu PZPR-owi zrobicie?

Ja im proponowałem sojusz i wspólne działanie, żeby wkrąć to bardziej do przodu, a przede wszystkim, żeby ruszyć PZPR.

PZPR, proszę pamiętać, to jest w akcie KPN-u, to jest narzędzie,

Ja mówiłem to w kontekście tej naszej rozmowy, którą oni przesłyszeli z Mazowieckim, że my się zajmiemy PZPR-em.

PZPR odpowiedzialny za sprawy bezpieczeństwa.

Będziemy mieli ministrów z PZPR-u i będą mieli najważniejszy minister sprawy wewnętrzne, wojsko itd.

Myśmy tylko mówili, znaczy oficjalne założenie było, że my żądamy, my nie mamy lokalu partyjnego, a PZPR ma bardzo dużo lokali partyjnych.

My nie chcemy PZPR-owi zabierać lokali partyjnych, ale jak my nie mamy, to ich PZPR niech nie ma.

Będziemy wyrzucali dla tego PZPR z lokali partyjnych, ponieważ wyrzucając PZPR z lokali partyjnych, stawiamy ich w takiej sytuacji jak nas.

Podczas marszu rzucanie tablic PZPR-u, to było przecież sprawdzanie, jak się oni na to zachowają.

Wsamo jądro moralne przecież PZPR-u, bo w momencie kiedy wyrzuca się ich z ich budynków, a oni nie są, a będąc w przewadze liczebnej, bo za każdym razem byli w przewadze liczebnej,

Może tylko w tym froncie jedności narodu to my mieliśmy przewagę liczebną, ale wszędzie indziej oni mieli przewagę liczebną, ale oni grzecznie, wiecie, schodzili, po prostu poddawali się i już w grudniu po prostu wiadomo było, że się PZPR kończy.

Zaczęły wtedy od razu powstawać wewnątrz PZPR-u jakby zalążki nowych partii,

Ich tam chyba trzy wyszły z tego PZPR-u.

W każdym razie PZPR się kończył.

I teraz jak się kończy PZPR, to się kończy ceremonia sowiecka.

On był wtedy takim ministrem spraw politycznych, którego znaczenie rozsłownia RAJ jak znaczenie PZPR spadało.

Ale po na Smolnej to już dostaliśmy, już tak PZPR-u chyba nie było, a jak, czyli po zjeździe PZPR-u, a przed zjazdem PZPR-u dostaliśmy lokale,

W momencie, kiedy rząd Mazowieckiego zarządzał wycofania Rosjan, też właściwie można było przyznać, że generalnie tak, PZPR-u nie ma.

Czy rzeczywiście to stwierdzenie, że bez tych akcji nie doszłoby do samorozwiązania PZPR-u i do wycofania wojsk?

Doszłoby, bo nie było żadnego powodu, żeby rozwiązywać PZPR.

... które cały czas do końca były przy PZPR, w tym Sejmie.

Jak usunięto kierownictwo ZPSL-u i Solidarność Robotników Indywidualnych, czy jak ona tam się nazywała, właściwie przejęła ster władzy nad... Jak zaczęli przejmować ster władzy nad PSL-em, to oni wtedy całkowicie odeszli do PZPR-u.

Ale PZPR ciągle miał własnych posłów i

Przecież koalicja rządowa jest, później upadają ministrowie z PZPR-u, no ale to jest już lato 90. roku, ale nie ma już PZPR-u.

Najpierw upadł PZPR, a potem dopiero upadły ministrowie z PZPR-u.

Oni latem odeszli, a PZPR wcześniej.

No i takie wynastroje, no, w PZPR-ze.

PRL-owski rząd zostaje, że sam premier mówi, najważniejsi ministrowie są w ręku PZPR-u.

Przecież PZPR to jest partia rządząca w PRL-u, a nie w Rzeczypospolitej Niepodległej.

Powstają dwie czy trzy partie, które nie obligują wszystkich posłów PZPR-owskich.

Dochodzą do władzy byli PZPR-owcy, ale nie ma powrotu do PRL-u.

Wziął pieniądze od upadającego PZPR-u.

Wziął rozmaite rzeczy, nawet meble rabowali PZPR-owskie z komitetów.

Po prostu pracownicy PZPR-u.

Panie Przewodniczący, czyli można powiedzieć, że znaczenie tych akcji okupacyjnych i blokujących doprowadziło do samorozwiązania PZPR-u oraz do wycofania wojsk sowieckich?

Wprawdzie obawiam się, nie mam tutaj żadnych danych, ale obawiam się, że póki byli ministrowie w PZPR, to oni też na rząd naciskali, ponieważ oni już przy lokalach mówili, że wszystko skończone, robią masą święką.

Ostatnie odcinki