Mentionsy
202. Okupacja lokali PZPR i jej przybudówek oraz blokada baz sowieckich przez KPN (23.11.2018).
Fragmenty rozmowy z Leszkiem Moczulskim z dnia 23 listopada 2018 roku. Rozmowa koncentrowała się na wydarzeniach związanych z okupacją lokali PZPR (jesienią 1989 roku) oraz blokadą baz sowieckich (na wiosnę 1990 roku) przez działaczy Konfederacji Polski Niepodległej oraz niektórych innych radykalnych organizacji.
Zrywanie tablic na budynkach partyjnych na trasie Kadrówki w sierpniu 1989 roku, co PZPR odnotowała, ale na co nie zareagowała. Była to zapowiedź policzenia się KPN-u z PZPR-em.
Pod koniec Marszu (ok. 10 sierpnia 1989 roku) Kiszczak zaprosił Moczulskiego na rozmowę do Warszawy (pośrednikiem był Wiesław Gwiżdż z PZKS) i zaproponował mu drugi okrągły stół. Moczulski poradził mu, aby obóz władzy zaproponował na premiera Romana Malinowskiego z ZSL-u.
Krótko po powołaniu Mazowieckiego na premiera przez Sejm, (co nastąpiło 24 sierpnia 1989 roku) zaprosił on na spotkanie: Moczulskiego z KPN-u, Jana Józefa Lipskiego z PPS-u i kogoś z późniejszego ZChN-u . Na pytanie Moczulskiego Mazowiecki odpowiedział, że będzie współpracował z PZPR-em, a do KPN-u będzie utrzymywał dystans. Ta rozmowa zdecydowała o okupacji lokali PZPR ("My się zajmiemy PZPR-em"). Przedstawiciele pozostałych dwóch partii odrzucili ofertę Moczulskiego współpracy z KPN-em w akcji przeciwko PZPR-owi.
Na początku września 1989 roku miała miejsce wizyta w Warszawie sekretarza KC KPZR odpowiedzialnego za bezpieczeństwo i jego spotkanie z Mazowieckim. Była to zapowiedź, że relacje PRL - ZSRR, mimo powstania nowego rządu, pozostaną satelickie, tylko bardziej partnerskie.
Założenia planu Moczulskiego akcji przeciwko PZPR - chodziło o psychiczne złamanie pezetpeerowców (choć formalnie akcja miała na celu pozbawienie PZPR lokali, gdyż KPN i nowo powstające partie polityczne takich lokali nie miały, a partie polityczne powinny mieć równe szanse).
Barwny opis samej akcji okupowania lokali PZPR, PRON i innych.
Skutki całej akcji - koniec PZPR, czyli koniec hegemonii sowieckiej.
Nastroje w rządzie w związku z akcją okupacji lokali PZPR: rezygnacja Kiszczaka, twarda postawa Halla (który, razem z Mazowieckim, wyszedł na ostatniego obrońcę PZPR-u).
Załamanie moralne Kiszczaka i jego dymisja z rządu Mazowieckiego po tym, jak KPN ujawniła materiały, które Kiszczaka kompromitowały.
Założenia planu Moczulskiego akcji przeciwko wojskom sowieckim w Polsce. Zaczęło się od poszukiwania pretekstu. Wiązał się on ze zjednoczeniem Niemiec w 1990 roku (konferencja 2+-4) - skoro Sowieci mieli ewakuować się z Niemiec, to KPN uznała, że powinni ewakuować się także z Polski (Mazowiecki miał stanowisko przeciwne).
Barwny opis akcji blokady baz sowieckich przez KPN i rozmów Moczulskiego z Rosjanami.
Samo wycofanie wojsk rosyjskich z Polski nastąpiło w kolejnych latach (do 17 września 1993 roku) i przebiegało dość wolno. Znaczenie obu akcji przeprowadzonych przez KPN na przełomie lat 1989-1990 - do tego czasu mieliśmy cały czas do czynienia z PRL-em, czyli z krajem satelickim.
Zmiany zachodzące w obrębie byłych członków PZPR na przełomie lat 80. i 90.
Uwłaszczanie się na majątku państwowym nowo powstałych partii politycznych (konkretnie - środowiska Jarosława Kaczyńskiego).
Jeszcze o znaczeniu akcji okupowania lokali PZPR i blokowania baz sowieckich.
Dygresja - nastroje w Armii Czerwonej pod koniec lat 80. (dla czerwonoarmistów pobyt w PRL to była "Kanada").
Ciąg dalszy uwag na temat znaczenia tych akcji.
Na koniec przepyszna anegdota dotycząca ostatniego zatrzymania Leszka Moczulskiego (przez płka Śledzia vel Jabłońskiego z SB w lipcu 1989 roku, przed wyborem Jaruzelskiego na prezydenta). Anegdota pokazuje nastroje rezygnacji w obozie władzy po wyborach 4 czerwca 1989 roku.
.
Projekt współfinansowany ze środków otrzymanych od Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
Szukaj w treści odcinka
W trakcie rozmowy ze Sputkiem powiedział, ci pańscy ludzie to nam odkręcają i chowają tablice prezentatorowskie itd.
Ja mówię, o. A już po premieru się w PRL nazywało do tej funkcji.
I to właściwie jest początek całej tej inter... całego, całej tej akcji.
PZPR, proszę pamiętać, to jest w akcie KPN-u, to jest narzędzie,
Parę dni potem, czyli 1 września, przyjeżdża do Warszawy sekretarz KC
Reakcja była taka, że w Warszawie były rokowania długie, na co wyrzuciliśmy, myślę, pamiętam.
Druga ostrzejsza reakcja była reakcją w Radomiu.
Nie pamiętam gdzie był trzeci ten komitet, gdzie nie było żadnej reakcji.
Czyli ta dyrekcja miasta, czy ta prezydentura miasta nazywała się wtedy Prezydium Miejskiej Rady Narodowej.
I zaraz potem podjęto uchwałę, jeszcze przed zajęciem przez nasz KC, podjęto uchwałę o zjeździe, no i na tym wiezie się rozwiązali, ale już w tym momencie, kiedy był zjazd, to już chyba Uniwersytet Warszawski namówiliśmy i Uniwersytet Warszawski przyjmował komplet gmachów na
Jeden z profesorów się zgłosił z tej części, gdzie oni tam wykładali na tych budynkach od Szążęcej Biorąc w stronę KC i powiedział, że on tutaj ten uniwersytet ma, żeby te gmachy uniwersytetowi dać.
Powiedziałem, oczywiście, że tak, ale to weźcie i KC.
Ale co wy z tym KC zrobicie?
To w dobrym punkcie jest.
Gdybym mówił dajcie nam te gmachy, ale one są własnością KC, to dajcie nam te gmachy.
Jeszcze setek machy, ale pod wadnikiem, że weźmiecie budynek KC.
Jak przestał być ministrem zadzwonił do Krzyszka Króla, który właśnie prowadził tutaj w Warszawie akcję przeciwko Kiszczakowi, bo tam złapaliśmy dokumenty, że Kiszczak spiegował ziąd, że rozmaici tam ludzie donosili na rozmaitych ministrów.
Wykorzystując te raporty domagaliśmy się dymisji Kiszczaka, ale to już było w trakcie akcji przeciwko organizom sowieckim.
Po pierwsze, nagle dostaliśmy lokale w Pałacu Kultury, ale nie przerwaliśmy oczywiście z powodu tej akcji.
Oni nam proponowali jakiś lokal po jakiejś redakcji w Śródmieściu, ale nam się ten lokal jakoś nie podobał.
I w trakcie akcji z lokalami to przemyślałem i mniej więcej opracowałem akcję na garnizony radzieckie.
Kiepskie były, kiepskie czy nawet złe, były z rządem NRD, bo jeszcze funkcjonował rząd NRD i były ambasady, były dwie ambasady polskie.
Ja zapomniałem nazwiska człowieka, dawny sekretarz redakcji więzi, czyli ten, który narodził więź, bo się nie bardzo Mazowiecki do tego nadawał.
Takie biuro, te wszystkie instytucje wojskowe sowieckie były poza miastem, a w mieście w takim drewnianym budynku była delegatura komendantery radzieckiej, która zaakcjała te wszystkie sprawy, które trzeba z miejscowymi tam władzami.
Prawda była, że go bardzo słabo znałem, chyba tylko z tej akcji.
A jeszcze chyba generał Siwiński był wtedy ministrem, ale ja nie do niego, tylko dla tego, że dyrektora Departamentu zostałem skierowany i oni mnie przygotowali adresy, kolekcje wszystkich garnizonów radzieckich w Polsce.
I w trakcie nawet niecałej kadencji, bo ta kadencja to jest dopiero po wyborach prezydenckich, w niecałej kadencji
Gdyby nie było tych dwóch akcji, pewnie później, Mazowiecki przyznał, ale później, jak się kończyła druga kadencja parlamentarna i się zbliżaliśmy do trzeciej i rozmawialiśmy o koalicji AWS, Mazowiecki proponował, że wszystkie partie polityczne, powiedziałem oczywiście CLD,
I w trakcie tych rozmów mówi mi Mazowiecki, bo ja już dzisiaj rozumiem, że właściwie trzeba Panu dziękować za te dwie akcje, bo dzięki temu mamy niepodległe państwo.
Czy rzeczywiście to stwierdzenie, że bez tych akcji nie doszłoby do samorozwiązania PZPR-u i do wycofania wojsk?
W sumie, ponieważ nie wszystkie te 44 to były województwa, no bo był Pawełczyk-Szebański, był KC, ale powiedzmy sobie około 40 komitetów wojewódzkich na 49 jest wyrzuconych.
Panie Przewodniczący, czyli można powiedzieć, że znaczenie tych akcji okupacyjnych i blokujących doprowadziło do samorozwiązania PZPR-u oraz do wycofania wojsk sowieckich?
Była tylko jedna reakcja.
Ale no mi się samochód lepszył, nawet ja sam pojadę, a drugi nie wie, tutaj drugi wóz przyjedzie, ale to nie ja pana odwiozę, tylko funkcjonariusz pana odwiezie do domu.
Ostatnie odcinki
-
212. Droga do wyborów kontraktowych
16.08.2025 08:00
-
211. O tym, jaki był wkład KPN w działalność op...
09.08.2025 08:10
-
210. Rezygnacja z walki zbrojnej o niepodległość
02.08.2025 08:00
-
209. Przejście od PRL-u do III Rzeczpospolitej
26.07.2025 08:00
-
208. O perspektywach dla Europy do 2050 roku or...
19.07.2025 08:10
-
207. O konspiracji w nn, a potem jeszcze o sytu...
12.07.2025 08:00
-
206. Sytuacja polityczna przed okrągłym stołem ...
05.07.2025 08:00
-
205.Powojenne podziemie niepodległościowe - sło...
28.06.2025 08:00
-
204. Dlaczego powojenne podziemie nie było anty...
21.06.2025 08:00
-
203. Perspektywy dla Europy (17.11.2018).
14.06.2025 08:00