Mentionsy
Podcasty Krytyki Politycznej
Podcasty Krytyki Politycznej
21.10.2025 05:00

#3 Rozmowy Sutowskiego: Co ma komuna do narodowej prawicy? | prof. Paweł Machcewicz

Jak iść po władzę w czasach, gdy nie ma demokratycznych wyborów? Czy jest spadkobiercą ONR-u partia – a może to nacjonaliści są dziećmi MSW i PZPR? W jaki sposób społeczna frustracja, zablokowany awans, poczucie marazmu i marne widoki na lepszy los tworzą grunt pod faszyzm? Jak wokół historii – trochę prawdziwej, trochę zakłamanej, ale żywo obecnej w pamięci ludzi – skutecznie budować polityczną opowieść? I dlaczego polska historia sprzed półwiecza wydaje się tak aktualna?

Odpowiada Paweł Machcewicz, profesor Instytutu Studiów Politycznych PAN, były dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, redaktor głośnego tomu prac naukowych Wokół Jedwabnego, a także licznych książek o historii najnowszej, ostatnio Narodowy komunizm po polsku. „Partyzanci” Moczara.

ROZMOWY SUTOWSKIEGO 

 „Rozmowy Sutowskiego” to wideocast o tym, jak zbudować lepszą Polskę. Michał Sutowski pyta o to tych, którzy potrafią odsłonić tło, połączyć kropki, poukładać chaos – jeśli nie w kosmos, to przynajmniej w sensowną całość. To eksperci, analitycy, aktywiści. Z sercem bliżej lewej strony – zazwyczaj. Z chłodną głową – zawsze. Będzie o historii, ekonomii, klimacie, energii, transporcie, zdrowiu, polityce społecznej i międzynarodowej. Eko – tak, ezo – nie, doomism („zagładyzm”) i wieszcze apokalipsy mają wstęp wzbroniony. Tu wciąż wierzy się w oświecenie i postęp. Klasycy mawiali, że nie ma lepszej praktyki niż dobra teoria; inni z kolei, że aby świat zmieniać, to trzeba go najpierw dobrze opisać. A może opowiedzieć? No to opowiemy. To znaczy: goście opowiedzą.

Teksty Michała Sutowskiego przeczytasz na Krytyce Politycznej.

Moczara Gomułka Załuski MSW AK Gierek Wańkowicz Wajda Rakowski stalinowskiego Moczarem Mieczysław Moczar Gomułce PRL PZPR

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 15 wyników dla "MSW"

I są raporty czy MSW, czy partyjne, które...

Ale jeżeli mówimy o metodach, no to oczywiście zakulisowo działało MSW i to był ten kluczowy instrument obok zbowidu budowania wpływów przez Moczara.

MSW rozpracowywało ludzi, także dziennikarzy, których Moczar uważał za swoich przeciwników, rozpracowywało ludzi pochodzenia żydowskiego i to było takie przygotowanie do kampanii antysajjonistycznej i czystki antyżydowskiej.

Próbował Moczar manipulować Gomułką przy użyciu dokumentów MSW.

I potem w marcu 1968 roku MSW z jednej strony w raportach kierowanych do kierownictwa partii eksponowało rzekome żydowskie pochodzenie działaczy studenckich.

A z drugiej strony wiemy, to też udało się zrekonstruować, MSW...

współpracowało z dziennikarzami, którym przekazywało materiały operacyjne używane potem przez tych dziennikarzy w atakach na konkretnych ludzi, więc to były absolutnie brudne metody i także inspirowało MSW nagonki na konkretnych ludzi, czystki w różnych instytucjach.

To oczywiście było bardziej skomplikowane, bo niektóre z tych czystek miały charakter częściowo przynajmniej spontaniczny, w innych przypadkach to MSW.

I ten główny nurt kampanii antysojonistycznej został ukuty przez Moczara, przez MSW.

Są dowody na to, że wielu dziennikarzy otrzymywało materiały operacyjne z MSW, że współdziałało z resortem.

Udało się także MSW uruchomić...

Część z tych czystek była przez MSW inspirowana, ale częściowo to uruchomiono poprzez te hasła, które znalazły się w obiegu publicznym.

Gomułka na plenum KC także się krytycznie wyraża o działaniach MSW.

W ciągu ostatnich miesięcy mówi, że MSW miało zbyt dużą samodzielność.

No kluczowe znaczenie ma odsunięcie Moczaro od kierowania MSW, ale także daje sygnał Gomułka, żeby no

Ostatnie odcinki