Mentionsy

Historia i podróże w Miejsca Nieoczywiste
Historia i podróże w Miejsca Nieoczywiste
10.02.2026 07:30

Nieudany bombowiec, niedokończony myśliwiec i “fabryka śmierci” w Lublinie

Wesprzyj podcast:

Buy coffee for Podcast Miejsca Nieoczywiste - buycoffee.to

Miejsca Nieoczywiste - Suppi by Patronite

Alternatywny tytuł to - Lubelska Wytwórnia Samolotów. Niedokończony myśliwiec, nieudany bombowiec i "fabryka śmierci".

Podcast opowiada o historii Lubelskiej Wytwórni Samolotów (LWS) – zakładu, który przed 1939 rokiem nie zdołał doprowadzić do seryjnej produkcji ani bombowca LWS-6 Żubr, ani prototypu myśliwca LWS-4. Podczas niemieckiej okupacji teren fabryki i lotniska został przemieniony w obóz pracy przymusowej Flugplatz, gdzie więźniowie, głównie Żydzi i Polacy, byli zmuszani do ciężkiej pracy, a wielu z nich zginęło w wyniku egzekucji i wycieńczenia. Audycja pokazuje, jak ambitne projekty przemysłowe ustąpiły miejsca przestrzeni podporządkowanej systemowi okupacyjnej przemocy i masowej zagłady.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 19 wyników dla "LWS"

Konstrukcja opracowana w PZL jako PZL-30 została przekazana do Lubelskiej Wytwórni Samolotów i oznaczona LWS-6 Żubr, przewidziana do produkcji seryjnej.

Następnie zakład znacjonalizowano, kontynuując działalność jako Lubelska Wytwórnia Samolotów znana później jako LWS.

Od tego momentu maszyny produkowane w Lublinie nosiły już nazwę LWS.

LWS-1 był kontynuacją projektu Lublin R-20, wodnosamolotu torpedowo-bombowego i rozpoznawczego opracowanego dla Marynarki Wojennej RP.

Specyficznym samolotem był LWS-2.

LWS-2 był polskim jednosilnikowym samolotem sanitarnym zbudowanym w Lubelskiej Wytwórni Samolotów, który pierwszy lot odbył jesienią 1937 roku.

Kolejny LWS-3 Meva był jednosilnikowym dwupłatowym samolotem rozpoznawczo-bojowym o konstrukcji mieszanej, służącym do obserwacji kierowania ogniem artylerii oraz lekkiego bombardowania.

We wrześniu 1939 roku lotnictwo polskie użyło kilku LWS-3 Meva.

Jednak najciekawsze samoloty, jakie przewinęły się przez Lublin, to myśliwiec LWS-4,

Wspomniany w intro LWS Żubr i RWD-14, znany każdemu modelarzowi mojego rocznika jako LWS Czapla i do niego teraz przejdę oraz pozdrawia Marka.

Stąd w dokumentach często maszyna figurowała jako LWS Chapla.

W 1936 roku projekt został przeniesiony do Lubelskiej Wytwórni Samolotów, gdzie przemianowano go na LWS-4 i rozpoczęto pracę nad konstrukcją mieszaną z kadłubem stalowym i skrzydłami drewnianymi.

Ostatecznie, w połowie lat 30., z powodu trudności technicznych i reorganizacji w fabryce w Lublinie, prace badawcze nad LWS-4 zostały zakończone, a prototyp nigdy nie został zbudowany.

Ostatni samolot, o którym chciałbym opowiedzieć, to już wspomniany LWS-6 Żubr.

LWS-6 Żubr był polskim dwusilnikowym średnim bombrowcem opracowanym przed II wojną światową pierwotnie jako cywilny samolot pasażerski PZL-30, który następnie przerobiono na bombowiec przez dodanie uzbrojenia, wzmocnienie kadłuba i przerobienie wnętrza na komorę bombową.

Po tych modyfikacjach rozpoczęto produkcję seryjną wersji LWS-6A, a 15 maszyn dostarczano lotnictwu polskiemu w latach 1938-39, ale samoloty były już przestarzałe i ograniczone w wartości bojowej.

Głównymi projektantami zakładów byli Zbysław Ciołkosz, polski i później amerykański konstruktor lotniczy, absolwent inżynierii lotniczej, pionier konstrukcji mieszanej i autor wstępnych projektów LWS-2 i LWS-3 MEWA oraz Jerzy Tizejre, absolwent Politechniki Lwowskiej i praktyk lotniczy we Francji, odpowiedzialny za oblot i wdrażanie nowych rozwiązań aerodynamicznych.

Pracował nad rozwojem LWS-2 i LWS-3 w kierunku zwiększenia prędkości i stabilności.

Nieco wcześniej w barakach na terenie LWS zakwaterowano strażników z formacji SS-Wachmannschaften, czyli oddziałów ochronnych SS, odpowiedzialnych za straż w obozach, nadzór nad więźniami i zabezpieczanie podległych terenów administracji SS.