Mentionsy

Istnieje jeden konkretny tekst upamiętniający Lucjusza Korneliusza Scypiona Barbatusa, gdzie Barbatus oznacza brodaty bądź długobrody i winnieje na przenieścianie jego olbrzymiego sarkofagu, który znajdował się niegdyś w rodzinnym grubowcu Scypionów tuż pod Rzymem, gdyż zwykle nie wolno było grzebać zmarłych w samym mieście w tamtym okresie.

Barbatus był konsulem w roku 298 p.n.e.

Epitafium na grobie Barbatusa pełniącym funkcję pomnika zarazem zostało ułożone krótko po jego śmierci.

Zawiera on bowiem wiarygodny, mniej więcej współczesny opis kariery Barbatusa, co jest zupełnym odzwierciedleniem późniejszych rekonstrukcji czy wygrzebanych spod ziemi nikłych śladów, czy też dzisiejszych spekulacji, że musiało być tak i tak, jakie otaczają upadek monarchii.

Ten okres trwał aż do około 300 roku p.n.e., obejmując czas od podkutarkwiniuszy do epoki Scypiona Barbatusa.

Zwięzły życiorys, jaki odnajdujemy w epitafium Barbatusa, jest jednym z takich świadectw.

A Barbatus z kolei prowadził kampanię w zupełnie innej części Italii, na północy, i to bez znaczących triumfów.

Choć epitafium Barbatusa prawdopodobnie przesadza jego osiągnięcia, a słowo ujarzmienie czy podbicie mogło być eufemizmem, jakim rzymska elita określała sojusz, inskrypcja ta pozwala na korektę późniejszej, zniekształconej troszkę, relacji Liviusza.

Istnieje wiele innych takich fragmentów, w tym zadziwiające malowidła z tego samego okresu, przedstawiające sceny z wojen, w których uczestniczył Barbatus.

Wszystko to wydaje się bardzo odległe od epoki Cycerona, czy nawet 100 lat późniejszej epoki Barbatusa i Apiusza Klaudiusza Cekusa, w której to już ustanowiono tzw.