Mentionsy

Już trochę o nim powstało, ale to jest absolutnie wyjątkowa postać, jeden z moich ukochanych obserwatorów świata, którego często w swoich artykułach cytuję, czyli wyjątkowy, jedyny w swoim rodzaju Franz Kafka.

Kafka to jest książka Karoliny Wątroby, wykładowczyni germanistyki i literatury porównawczej na Uniwersytecie Edynburskim, która doskonale zanalizowała i życiorys, ale też twórczość Franza Kafka, dokopując się do niesamowitych faktów, ale też interpretacji tego, co tak naprawdę Franz Kafka ukrył.

Przemianę i to dzięki niemu nazwisko Kafka stało się przymiotnikiem.

Ale kim właściwie był Franz Kafka, autor takich słów jak świat jest zły i jeszcze mu się to ułatwia?

Więc kim był Franz Kafka, prorokiem XX wieku, neurotycznym urzędnikiem, a może

Także Franz Kafka wychowywał, urodził się pod panowaniem Habsburgów.

Bo rzeczywiście, Kafka rodzi się w Pradze, ale nie jest ani Czechem, ani Niemcem, nie jest też Austriakiem, nie czuje się do końca Żydem.

Kafka sam uważa, że tutaj jego cytat, Praga nie puszcza, to mateczka z pazurami.

Dzisiaj turyści kojarzą Pragę z Mostem Karola i Zegarem Astronomicznym, ale Kafka dorastał w innej przestrzeni, niedaleko dzielnicy, starej dzielnicy żydowskiej.

Kafka obserwował więc nie tylko narodziny nowoczesności, ale także znikanie, powolne znikanie dawnego świata żydowskiego.

Kafka pisał po niemiecku i tutaj też Karolina Wątroba zaznacza to w książce.

Jeden rozdział zatytułowała, czyli chcecie, by ludzie wiedzieli, że Kafka pisał po niemiecku.

Tutaj Karolina Wątroba pisze, Kafka nie był do końca Niemcem, ani Austriakiem, ani w ogóle nikim, kogo można przyporządkować do tego typu prostej kategorii.

Karolina Wątroba zaznacza też, że Kafka dobrze mówił po czesku, bo jego pierwszym językiem był

Franz Kafka.

Franz Kafka, a drugi po czesku Dr.

Franciszek Kafka.

Tytuł doktorski, który pojawia się we wszystkich trzech tekstach, Kafka miał doktorat z nauk prawnych, tutaj zaznaczmy, stanowi subtelne przypomnienie o tym, że Kafka wychowywał się w cesarstwie austro-węgierskim znanym z obsesji na punkcie tytulatury i sztywnej hierarchii społecznej.

Tymczasem właśnie na fasadzie berlińskiego domu, w którym Kafka mieszkał przez kilka miesięcy w ostatnim roku życia, znajdują się dwie bardzo różne inskrypcje.

Jeśli chodzi o Wiedeń, czyli tutaj stolicę kraju, w którym wychował się Kafka, to miał dość

Ambiwalentne emocje w stosunku do Wiednia i tutaj Karolina Wątroba pisze, ach Wiedeń, Kafka niezbyt wysoko cenił to miasto, które przez większość jego życia pozostawało stolicą imperium jego kraju, a które w latach poprzedzających I wojnę światową coraz bardziej pogrążało się w stagnacji, gdy biurokracja Habsburgów osiągnęła gargantuiczne wręcz

Tak oceniał to Kafka.

I rzeczywiście faktem jest, że w Austrii przez długi czas uczono, że Franz Kafka był obywatelem Austro-Węgier, był

Herman Kafka był bardzo silnym, głośnym, dominującym człowiekiem sukcesu, przedsiębiorcą.

Herman Kafka dorastał w biedzie w małej czeskiej wiosce.

Kafka natomiast jako najstarsze dziecko i jedyny syn, który przeżył niemowlęctwo zanim skończył 5 lat, jego dwaj młodsi bracia zmarli na choroby dziecięce w wieku 6.

Ewidentnie Kafka podczas pisania tego listu płakał, o czym świadczą plamy na rękopisie.

Według Maxa Broda Kafka dał ten list swojej matce, aby ta przekazała go ojcu,

Co ciekawe i co też pokazuje bardzo ładnie film Agnieszki Holland, Franz Kafka, wyśmienity film, więc jeżeli to jeszcze przed Wami ta przyjemność, to bardzo ten film polecam.

Faktem jest, że Kafka był urzędnikiem.

Dlatego, że Kafka był atrakcyjnym, wysokim mężczyzną, mierzył około 182 cm, uprawiał sport, pływał, interesował się kulturą, miał poczucie humoru i cieszył się podobno dużym powodzeniem.

Myślę, że to jest kobieta od pięciuset listów, bo rzeczywiście tych listów do niej Franz Kafka napisał masę.

Zresztą jak się przekonamy, to Kafka bardzo lubił takie silne kobiety.

Z Felicją Bauer Kafka poznał się 13 sierpnia 1912 roku, odwiedzając mieszkanie swojego przyjaciela Maxa Broda.

Przy stole właśnie siedział z Felicją, później Kafka zapisuje pierwsze wrażenie, prawie pusta twarz, co brzmi mocno brutalnie, ale po kilku dniach zaczyna do niej pisać listy, potem kolejne i kolejne i chyba sam

Kafka znacznie lepiej radził sobie z kobietami właśnie przez listy, niż siedząc obok nich.

To chyba go bardzo mocno przerażało, dlatego że Kafka był rozdarty.

Zaczyna się wycofywać i ta sytuacja, czyli proces w hotelu, to Kafka siedzi naprzeciw trzech kobiet i dlatego później nazwie to wydarzenie sądem w hotelu i wielu biografów uważa, że właśnie stąd narodził się klimat procesu i tłumaczy swoje życie emocjonalne, co jest dla niego szalenie.

Mieszkała w Wiedniu, czyli tym mieście, za którym niespecjalnie przepadał Kafka.

Co ciekawe, kiedy zaczęli pisać do siebie, Kafka miał lat 36,

Natychmiast pisał o niej do przyjaciół, co było rzadkością, bo zwykle Kafka starał się analizować wszystko na chłodno, a przy Milenie zachowywał się jak nastolatek.

I można sobie zadać pytanie, dlaczego ta wielka miłość, o której tak cudownie Kafka pisał, dlaczego to się nie udało?

Prosta odpowiedź jest taka, bo Kafka był Kawką.

Milena była energią, ruchem, była życiem, a Kafka cały był jednak lękiem i wycofaniem.

Była też pełna energii, życiowej odwagi, była aktorką, kobietą działającą, czyli znowu mamy tę sprawczość, którą Kafka uwielbiał.

To było lato 1923 roku w kurorcie Müritz i według najbardziej znanej historii Kafka zobaczył młodą kobietę pracującą przy obieraniu ryb i miał powiedzieć, jakie delikatne ręce, jaka okrutna praca.

Także tutaj Karolina Wątroba pokazuje, że w procesie Kafka ukrywa też metodę swojej działalności literackiej, tego jak on podchodzi do pisania.

Podczas jednej z częstych przechadzek po pobliskim parku Kafka i Diamant natknęli się na zasmuconą dziewczynkę.

– zapytał Kafka.

Kafka, chcąc ją pocieszyć, wymyślił na poczekaniu krótką historyjkę.

Lalka wyruszyła w podróż, o czym Kafka dowiedział się z listu, który od niej otrzymał.

I tutaj jest ta relacja z dziewczynką, której Kafka przekazuje kolejne i kolejne listy i z tego powstaje zbiór opowiadań Lalka.

Ale Kafka miał też niezwykłe poczucie humoru i to jest ważne, bo większość ludzi uważa go za śmiertelnie poważnego chyba z tego względu, że miał tak niezwykle, niebywale bystry umysł i tak ładnie w jednym zdaniu potrafił podsumować wszystkie problemy tego świata.

Max Brod wspominał, że podczas głośnego czytania niektórych scen Kafka śmiał się tak mocno, że nie mógł kontynuować, więc nie był tylko pisarzem ponurych książek, pisał czarne komedie o świecie, które tak naprawdę wymykały się rozumowi.

Kafka miał też... był obsesyjnie skupiony na zdrowiu i na ciele.

W 1917 roku Kafka zaczyna pluć krwią.

Przez ostatnie lata życia jeździ po sanatoriach, w końcu gruźlica atakuje krtań, Kafka nie może mówić, nie może jeść i u boku Dory Diamant umiera 3 czerwca 1924 roku, mając zaledwie 40 lat.

I dzięki Brodowi Kafka staje się jednym z najważniejszych pisarzy XX wieku.

Ja sobie zawsze zadawam pytanie, czy Max Brod, który nie ukrywał tego, jak bardzo jest wspierającym przyjacielem, jak bardzo chciałby, żeby Franz Kafka odniósł sukces, czy Franz Kafka prosząc go o to, by spalił całe jego dzieło, czy on naprawdę wierzył w to, że Brod to zrobi?

Kafka całe życie czuł się obcy.

Franz Kafka zawsze był taką osobowością dla mnie i od początku wiedziałam, że jeden z odcinków będzie poświęcony Kafce, dlatego tym bardziej cieszę się, że mogłam to zrobić we współpracy z wydawnictwem W.A.B.