Mentionsy
Surrealistyczny świat Franza Kafki
Przed śmiercią Franz Kafka poprosił przyjaciela, Maxa Broda, o spalenie wszystkich rękopisów. Gdyby jego wola została spełniona, świat nigdy nie poznałby „Procesu”, „Zamku” ani „Przemiany”. Jak to możliwe, że człowiek pełen lęków, niepewności i poczucia wyobcowania stał się jednym z najważniejszych pisarzy XX wieku? W tym odcinku śledzimy jego losy – spacerujemy po ulicach starej Pragi, przyglądamy się burzliwym relacjom z kobietami i dominującym ojcem, analizujemy narodziny świata, który dziś nazywamy „kafkowskim”.
PARTNER ODCINKA: Wydawnictwem W.A.B., wydawca książki Karoliny Wątroby „Przemiany. W poszukiwaniu Franza Kafki”; tłumaczenie: Kaja Gucio
Szukaj w treści odcinka
Już trochę o nim powstało, ale to jest absolutnie wyjątkowa postać, jeden z moich ukochanych obserwatorów świata, którego często w swoich artykułach cytuję, czyli wyjątkowy, jedyny w swoim rodzaju Franz Kafka.
I jest mi strasznie miło ogłosić, że partnerem dzisiejszego odcinka jest wydawnictwo W.A.B., które niedawno wydało znakomitą książkę przemiany, czyli w poszukiwaniu Franza
Naprawdę nadszedł, dlatego że Kafkę można dzisiaj czytać na wiele sposobów i to też pokazuje Karolina Wątroba.
Niektórzy badacze twierdzą wręcz, że kafkowskie poczucie zagubienia wyrasta z geografii miasta.
Pod koniec XIX wieku stare getto zostało wyburzone i powstała nowoczesna metropolia.
Niemiecki, ale Karolina Wątroba podkreśla.
Franz Kafka.
Franciszek Kafka.
Ufundowana przez władze Austrii i opisuje Kafkę jako Austriaka.
Tak oceniał to Kafka.
I Franz przez całe życie miał poczucie, że nie spełnia oczekiwań ojca.
Franz w 1919 roku napisał nawet słynny list do ojca.
Ale ona nigdy tego nie zrobiła, więc ojciec nigdy nie przeczytał słów swojego syna.
Już dlatego my, ludzie, powinniśmy stać naprzeciw siebie tak zamyśleni i współczujący jak przed wejściem do piekła.
To była kobieta, która miała zostać jego żoną, miała być jego wielką miłością i na pewno w pewnym czasie była.
Z Felicją Bauer Kafka poznał się 13 sierpnia 1912 roku, odwiedzając mieszkanie swojego przyjaciela Maxa Broda.
Literatura była najważniejsza.
Felicia przychodzi wraz ze swoją przyjaciółką Grete Bloch i siostrą i przedstawiają Kafce jego własne listy, konfrontując go z tym, że sam nie wie, czy chce małżeństwa, dlatego że para się zaręcza.
I to jest ta kobieta, do której on pisał między innymi takie słowa.
I Milena to zupełnie inna historia niż Felicja.
Mieszkała w Wiedniu, czyli tym mieście, za którym niespecjalnie przepadał Kafka.
I tak zaczęła się ich relacja.
Mówi się, że Milena jako jedna z nielicznych osób naprawdę Kafkę rozumiała.
To było lato 1923 roku w kurorcie Müritz i według najbardziej znanej historii Kafka zobaczył młodą kobietę pracującą przy obieraniu ryb i miał powiedzieć, jakie delikatne ręce, jaka okrutna praca.
Dora Diamant zresztą była do końca życia.
Jako pisarza.
Jednak prawdziwym tematem tego utworu nie jest sama przemiana, lecz reakcja rodziny, która stopniowo odrzuca i izoluje bohatera.
Bo ważne jest, żeby tutaj zaznaczyć, że problemem nie jest sama przemiana.
Rodzina przestaje go kochać i się o niego troszczyć, co można odczytać jako metaforę depresji, choroby, wykluczenia.
Także tutaj Karolina Wątroba pokazuje, że w procesie Kafka ukrywa też metodę swojej działalności literackiej, tego jak on podchodzi do pisania.
To jest bardzo ciekawa analiza, bardzo Wam ją polecam, nie będę ją teraz tutaj przytaczać, ale warto, żebyście zerknęli do przemian w poszukiwania Franza.
Ja szukam teraz także fragmentu z Przemiany, bo podobno była powieść Lalka.
– zapytał Kafka.
– Zgubiłam lalkę – odparła zapłakana.
I tutaj jest ta relacja z dziewczynką, której Kafka przekazuje kolejne i kolejne listy i z tego powstaje zbiór opowiadań Lalka.
To zdanie świetnie pokazuje jego poczucie wyobcowania.
Ale Kafka miał też niezwykłe poczucie humoru i to jest ważne, bo większość ludzi uważa go za śmiertelnie poważnego chyba z tego względu, że miał tak niezwykle, niebywale bystry umysł i tak ładnie w jednym zdaniu potrafił podsumować wszystkie problemy tego świata.
Diagnoza – gruźlica.
Tutaj Karolina Wątroba pisze o manuskryptach, które Brod przechowuje i ratuje, dlatego że sam Max Brod w tamtych czasach był słynniejszym pisarzem, ale mocno wierzył w talent i siłę swojego przyjaciela Franza.
Dziękuję też wydawnictwu W.A.B., czyli partnerowi dzisiejszego odcinka.
Franz Kafka zawsze był taką osobowością dla mnie i od początku wiedziałam, że jeden z odcinków będzie poświęcony Kafce, dlatego tym bardziej cieszę się, że mogłam to zrobić we współpracy z wydawnictwem W.A.B.
Jeśli chcielibyście, jeżeli coś Was interesuje, jak zawsze zapraszam na mój Instagram, małpa.kara.becker, a tymczasem ja zmykam, wracam do
Ostatnie odcinki
-
Surrealistyczny świat Franza Kafki
05.06.2026 05:00
-
Truman Capote i jego słynny czarno–biały bal
22.05.2026 04:51
-
Wallis Simpson. Kobieta, dla której król oddał ...
08.05.2026 05:03
-
Studio 54: nowojorska świątynia hedonizmu
24.04.2026 05:16
-
Alma Mahler-Werfel: femme fatale, it–girl dawne...
10.04.2026 06:04
-
Tajemnice Riwiery: bohema na Lazurowym Wybrzeżu
26.03.2026 20:16