Mentionsy

Dziennik Literacki. Podkast
Dziennik Literacki. Podkast
07.04.2026 04:31

Humanistyka na mieście #6 | Studia o niepełnosprawności między teorią a praktyką

Studia o niepełnosprawności to jedno z najważniejszych i najszybciej rozwijających się pól współczesnej humanistyki. W rozmowie przyglądamy się ich teoretycznym podstawom, językom opisu i relacjom z praktyką artystyczną oraz aktywizmem.Punktem wyjścia są książki wydawane przez Teatr 21, ważne dla zachodnich disability studies i stopniowo budujące polski kontekst tej dyscypliny. To rozmowa o przekładzie teorii, o negocjowaniu języka i o tym, jak studia o niepełnosprawności zmieniają myślenie o kulturze, sztuce i instytucjach.

Gościnie: Ewelina Godlewska-Byliniak, Katarzyna Ojrzyńska, Natalia Pamuła.
Prowadzenie: Monika Świerkosz i Monika Kwaśniewska-Mikuła

Rozdziały (17)

1. Wprowadzenie i przedstawienie gości

Monika Świerkosz wprowadza gościové Eweliny Godlewskiej, Katarzyny Ojrzyńskiej i Natalii Pamuły. Rozmowa skupia się na wyborze książek do serii i kanonie studiów o niepełnosprawności.

2. Wybór i kanon książek

Ewelina Godlewskia opisuje proces wyboru książek do serii i jej motywacje. Podkreśla znaczenie książek Rosemary Garland-Thomson w ustanawianiu dyscypliny disability studies.

3. Krytyka kanonu i zmiany w dyscyplinie

Katarzyna Ojrzyńska analizuje zmiany w dyscyplinie disability studies, podkreślając, że kanon jest dynamiczny i często konfliktuje z współczesnymi badaczkami.

4. Rola tłumaczenia w rozwoju dyscypliny

Natalia Pamuła opowiada o swoim doświadczeniu tłumaczenia książek i jej perspektywie na rozwój dyscypliny. Podkreśla wartość intersekcjonalnych podejść w badaniach o niepełnosprawności.

5. Zakończenie i perspektywy dalszego rozwoju

Katarzyna Ojrzyńska podsumowuje rozmowę i podkreśla, że seria książek pokrywa szeroki spektrum tematów i podejść w dyscyplinie disability studies.

6. Rola tłumaczenia w rozwoju dyscypliny

Rozmowa kontynuuje temat roli tłumaczenia w rozwoju dyscypliny studiów o niepełnosprawności, podkreślając trudności przetłumaczenia koncepcji z kontekstu zachodniego na polski.

7. Negocjacja języka w tłumaczeniach

Komentarze na temat negocjacji języka w tłumaczeniach, podkreślając trudności związane z adaptacją koncepcji z zachodniego na polski kontekst.

8. Analiza teoretyczna i praktyczna niepełnosprawności

Analiza teoretyczna i praktyczna niepełnosprawności, w tym wpływ teorii krip na polski kontekst, oraz trudności tłumaczenia koncepcji z zachodniego na polski.

9. Relacja teoria-praktyka w sztuce performatywnej

Rozmowa na temat relacji między teorią a praktyką w kontekście sztuki performatywnej, z uwzględnieniem przykładów z polskiego teatru.

10. Dialog teorii i praktyki artystycznej

Diskutowano o relacji między teorią a praktyką artystyczną w kontekście studiów o niepełnosprawności, podkreślając potencjał dialogu między teoretikami a artystami.

11. Stawki studiów o niepełnosprawności

Zaprezentowano różne stawki studiów o niepełnosprawności, od opuszczenia instytucji do ich reformowania, podkreślając potrzebę inkluzywnej pracy.

12. Różnorodność strategii emancypacyjnych

Rozmowa skupiła się na różnych strategiach emancypacyjnych, w tym odzyskiwaniu obecności, a także na utopii zmiany świata poprzez sztukę i aktywizm.

13. Teoria CRIP i jej relacja z disability studies

Zdefiniowano teorię CRIP i omówiono jej relację z disability studies, podkreślając lokalne usytuowanie teorii i jej trudność w globalizacji.

14. Global Disability Studies vs. Creep theory

Porównano Global Disability Studies z Creep theory, podkreślając trudności w globalizacji lokalnych teorii i potrzebę adaptacji do różnych kontekstów.

15. Komentarze na temat studiów o niepełnosprawności

Komentarze na temat studiów o niepełnosprawności, ich nazewnictwa i sytuacji badaczy z niepełnosprawnościami.

16. Komentarze i osobiste doświadczenia uczestniczek

Uczestniczki rozmowy podzielają się osobistymi doświadczeniami i refleksjami na temat studiów o niepełnosprawności, podkreślając ich znaczenie dla osobistego i zawodowego rozwoju.

17. Korekta i perspektywy studiów o niepełnosprawności

Uczestniczki omawiają korekty i perspektywy dalszego rozwoju studiów o niepełnosprawności, podkreślając ich znaczenie dla różnych obszarów badania i praktyki.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 2 wyniki dla "Instytut Kultury Polskiej"

Ewelina Godlewska-Bylinia jest kulturoznawczynią związaną z Instytutem Kultury Polskiej Uniwersytetu

My nie mamy indywidualnie ani tyle czasu i nie mamy takich instytucji, nie mamy ani wydziałów disability studies, a każda z nas pracuje na wydziale, który jest Instytut Kultury Polskiej, Amerykanistyka, Anglistyka,