Mentionsy
Czechostacja
Czechostacja
21.04.2026 05:40

Náprstek: patriota, który modernizował Czechy w amerykańskim stylu | opowiada: Anna K. Lewandowska

Urodzony dokładnie 200 lat temu Vojta Náprstek był człowiekiem, któremu życiorysu mógłby pozazdrościć legendarny Jara Cimrman.. Jeszcze jako student szedł na czele pochodu, otwierającego Zjazd Słowiański w Pradze, latem 1848 roku. Po powstaniu, które w czasie zjazdu wybuchło, uciekł do Stanów, dziesięć lat wydawał tam gazety, prowadził na środkowym zachodzie sklep i wziął udział w wyprawie etnograficznej do narodu Dakotów. Po powrocie do Czech zaś został wielkim katalizatorem - zakładał muzea, sponsorował podróżników, jako radny dbał o parki i elektryczność. Mówiąc krótko - modernizował ukochaną ojczyznę.

W 122 odcinku Czechostacji o Vojcie Náprstku opowiada przewodniczka po Pradze Anna Karolina Lewandowska. Opisuje wyjątkowe miejsce w jakim Náprstek dorastał i do którego, po powrocie ze Stanów, wrócił - miejsce w którym dziś mieści się muzeum jego imienia - dom u Halanku na praskim starym mieście.
Anna wyjaśnia też, jak to się stało, że pierwotnie muzeum przemysłowe jeszcze za życia swojego twórcy stało się muzeum etnograficznym, z unikalnymi zbiorami z całego świata - w części zresztą zgromadzonymi przez samego Náprstka.
Przewodniczka opowiada też o licznych inicjatywach, w których ten społecznik brał udział. W tym tej być może historycznie najważniejszej, czyli założeniu Amerykańskiego Klubu Dam - pierwszej czeskiej organizacji zajmującej się kształceniem kobiet i walką o to, by miały równe z mężczyznami prawa.

W rozmowie przywołujemy sporo zdarzeń, o których więcej możecie posłuchać w innych odcinkach Czechostacji. Np o:




Panslawizmie w CzechachCzeskich obyczajach pogrzebowychCzeskim odrodzeniu narodowymPopularnej w Czechach muzyce***


Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać Patronami lub Patronkami Czechostacji w serwisie Patronite. W tym tygodniu zdecydowali się na to:

Alek, Mateusz, Michał

Bardzo Wam dziękuję <3

Jeśli ktoś chce wesprzeć moją pracę a nie ma ochoty zobowiązywać się na dłużej, może mi też po po prostu postawić wirtualną kawę w serwisach Suppi, bądź Buy Coffee - gdzie Wam wygodniej.

Za wszelkie wsparcie, także to dobrym słowem, łapką w górę, subskrypcją czy komentarzem - również bardzo dziękuję. 

Jak zawsze proszę też o wszelkie sygnały zwrotne w komentarzach czy mediach społecznościowych Czechostacji.
Interakcje z Wami nie tylko są dla mnie często inspiracją przy wymyślaniu tematów kolejnych rozmów. One po prostu bardzo mnie motywują. Za co również - a właściwie to najbardzej, dziękuję.

No i karmią algorytmy - dzięki waszej aktywności platformy podcastowe czy media społecznościowe uznają, że warto Czechostację pokazać też tym, którzy do tej pory jej nie znali.

W jinglu podcastu wykorzystuję fragment IX symfonii „Z Nowego Świata” autorstwa Antoniny Dvořáka, działającego z MUSOPEN.ORG

Halanku Náprstku Muzeum Narodowym Czechostacja Wojta Wojty Cimrmanów Halanků Amerykański Klub Dam Tyla Vojta Náprstek Husa Ameryckiego Klubu Dam Adalbert Fingerhut Amerykański Klub Dam

Rozdziały (9)

1. Wstęp i przedstawienie tematu

Podczas odcinka rozmawia się o Vojcie Náprstku, ważnej postaci XIX wieku Czech, i jego roli w budowaniu czeskiej tożsamości.

2. Nazwisko i tożsamość Náprstka

Rozmowa skupia się na zmianie nazwiska Náprstka i symbolice tego wydarzenia w kontekście czeskiej tożsamości.

3. Dzieciństwo i rosnąca czeskość

Przebieg dzieciństwa Náprstka i wpływ jego rodziny na kształtowanie czeskiej tożsamości.

4. Wyznaczony patriotę i szkolne lata

Opisanie szkolnych lat Náprstka i jego zaangażowania w oświatę patriotyczną.

5. Powstanie praskie i jego konsekwencje

Rozważania nad udziałem Náprstka w powstaniu praskim i jego konsekwencjach dla jego karier.

6. Muzeum Narodowe i szkielet finvala

Rozmowa skupia się na Muzeum Narodowym w Pradze, jego kolekcjach i historii, w tym na skarbówkę szkieletu finvala, który był katalizatorem działań Náprstka.

7. Radne zadania i innowacje Wojty

Anna K. Lewandowska opisuje radne zadania Wojty, takie jak zieleń miejska, wodociągi, kanalizacja, tramwaje elektryczne i oświetlenie elektryczne, podkreślając jego postępowy charakter.

8. Anegdoty i zasady Náprstka

Rozmowa przechodzi do anegdot i zasad Náprstka, takich jak zakaz noszenia trenów przez kobiety na chodnikach, a także dozwolenie matkom i nianiom jeżdżeniu wózkami z dziećmi po chodnikach.

9. Kremacja i ostatnie dni Náprstka

Rozmowa koncentruje się na decyzji Náprstka na kremację, jej zorganizowanej formie i znaczeniu dla Czechów, podkreślając jego angaż w sprawy narodowe.

Sponsorzy odcinka (1)

Patronite post-roll

"Czechostacja przybyło kilku nowych patronów, parę osób wróciło do wspierania podcastu po przerwie"

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 9 wyników dla "Wojty"

A to jeżdżenie Wojty po tych różnych właśnie wystawach i przeróżnych krajach zaowocowywało tym, że on kupował tam różne pomoce z myślą pierwotnie o Muzeum Narodowym, że właśnie jakieś plakaty z rozpisanymi czy z wyrysowanymi wnętrznościami ludzkimi albo jakieś plakaty prezentujące, takie tablice prezentujące kosmos, przeróżne rzeczy przywoził.

Jeżeli do Wojty przyjeżdżał jakaś delegacja ze Stanów, no to zawsze się znalazł ktoś i najczęściej to była właśnie któraś z pań,

I właściwie, jeżeli ktoś z tego Towarzystwa Inteligencji Praskiej miał jakiegoś gościa z zagranicy, to zawsze szedł z nim do Wojty.

Bo dzisiaj ja bardzo zachęcam do chodzenia do Muzeum Wojtyna Náprstka, który jest filią Muzeum Narodowego, o czym za chwilę, bo też chciałbym, żebyśmy doszli do Muzeum Narodowego, bo Náprstek ma bardzo dużo wspólnego z najbardziej emblematycznym eksponatem tego muzeum.

Pani maminka od Halanku, czyli matka Wojty, ona po prostu miała taką misję, żeby pomagać biednym i pomagać też pielgrzymom, więc jak przyjeżdżali pielgrzymi, to zawsze znaleźli coś do jedzenia i jakieś siano do przespania się w domu Halanku.

Więc takie rzeczy też trzeba by było ludziom opowiedzieć i to było zadanie Wojty i po to on chciał to Muzeum Przemysłowe.

To on właśnie bardzo sugerował, żeby tam zrobić alejki, żeby tam postawić ławeczki, więc jak dzisiaj się tam państwo wybierzecie na spacer, to pięknie jest, dlatego że do tej pory to jest utrzymywane, ale to, że to w ogóle tam jest, to był jeden z pomysłów Wojty.

I druga rzecz, która też była bardzo ciekawa, która mnie jakoś tam poruszyła to zasługą Wojty było to, że panie wychodzące z małymi dziećmi w wózkach na spacer

No i właśnie pomysłem Wojty było to, żeby zezwolić matkom czy nianiom jeżdżenie wózeczkami po chodnikach.

Ostatnie odcinki