Mentionsy
Czechostacja
Czechostacja
21.04.2026 05:40

Náprstek: patriota, który modernizował Czechy w amerykańskim stylu | opowiada: Anna K. Lewandowska

Urodzony dokładnie 200 lat temu Vojta Náprstek był człowiekiem, któremu życiorysu mógłby pozazdrościć legendarny Jara Cimrman.. Jeszcze jako student szedł na czele pochodu, otwierającego Zjazd Słowiański w Pradze, latem 1848 roku. Po powstaniu, które w czasie zjazdu wybuchło, uciekł do Stanów, dziesięć lat wydawał tam gazety, prowadził na środkowym zachodzie sklep i wziął udział w wyprawie etnograficznej do narodu Dakotów. Po powrocie do Czech zaś został wielkim katalizatorem - zakładał muzea, sponsorował podróżników, jako radny dbał o parki i elektryczność. Mówiąc krótko - modernizował ukochaną ojczyznę.

W 122 odcinku Czechostacji o Vojcie Náprstku opowiada przewodniczka po Pradze Anna Karolina Lewandowska. Opisuje wyjątkowe miejsce w jakim Náprstek dorastał i do którego, po powrocie ze Stanów, wrócił - miejsce w którym dziś mieści się muzeum jego imienia - dom u Halanku na praskim starym mieście.
Anna wyjaśnia też, jak to się stało, że pierwotnie muzeum przemysłowe jeszcze za życia swojego twórcy stało się muzeum etnograficznym, z unikalnymi zbiorami z całego świata - w części zresztą zgromadzonymi przez samego Náprstka.
Przewodniczka opowiada też o licznych inicjatywach, w których ten społecznik brał udział. W tym tej być może historycznie najważniejszej, czyli założeniu Amerykańskiego Klubu Dam - pierwszej czeskiej organizacji zajmującej się kształceniem kobiet i walką o to, by miały równe z mężczyznami prawa.

W rozmowie przywołujemy sporo zdarzeń, o których więcej możecie posłuchać w innych odcinkach Czechostacji. Np o:




Panslawizmie w CzechachCzeskich obyczajach pogrzebowychCzeskim odrodzeniu narodowymPopularnej w Czechach muzyce***


Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać Patronami lub Patronkami Czechostacji w serwisie Patronite. W tym tygodniu zdecydowali się na to:

Alek, Mateusz, Michał

Bardzo Wam dziękuję <3

Jeśli ktoś chce wesprzeć moją pracę a nie ma ochoty zobowiązywać się na dłużej, może mi też po po prostu postawić wirtualną kawę w serwisach Suppi, bądź Buy Coffee - gdzie Wam wygodniej.

Za wszelkie wsparcie, także to dobrym słowem, łapką w górę, subskrypcją czy komentarzem - również bardzo dziękuję. 

Jak zawsze proszę też o wszelkie sygnały zwrotne w komentarzach czy mediach społecznościowych Czechostacji.
Interakcje z Wami nie tylko są dla mnie często inspiracją przy wymyślaniu tematów kolejnych rozmów. One po prostu bardzo mnie motywują. Za co również - a właściwie to najbardzej, dziękuję.

No i karmią algorytmy - dzięki waszej aktywności platformy podcastowe czy media społecznościowe uznają, że warto Czechostację pokazać też tym, którzy do tej pory jej nie znali.

W jinglu podcastu wykorzystuję fragment IX symfonii „Z Nowego Świata” autorstwa Antoniny Dvořáka, działającego z MUSOPEN.ORG

Halanku Náprstku Muzeum Narodowym Czechostacja Wojta Wojty Cimrmanów Halanků Amerykański Klub Dam Tyla Vojta Náprstek Husa Ameryckiego Klubu Dam Adalbert Fingerhut Amerykański Klub Dam

Rozdziały (9)

1. Wstęp i przedstawienie tematu

Podczas odcinka rozmawia się o Vojcie Náprstku, ważnej postaci XIX wieku Czech, i jego roli w budowaniu czeskiej tożsamości.

2. Nazwisko i tożsamość Náprstka

Rozmowa skupia się na zmianie nazwiska Náprstka i symbolice tego wydarzenia w kontekście czeskiej tożsamości.

3. Dzieciństwo i rosnąca czeskość

Przebieg dzieciństwa Náprstka i wpływ jego rodziny na kształtowanie czeskiej tożsamości.

4. Wyznaczony patriotę i szkolne lata

Opisanie szkolnych lat Náprstka i jego zaangażowania w oświatę patriotyczną.

5. Powstanie praskie i jego konsekwencje

Rozważania nad udziałem Náprstka w powstaniu praskim i jego konsekwencjach dla jego karier.

6. Muzeum Narodowe i szkielet finvala

Rozmowa skupia się na Muzeum Narodowym w Pradze, jego kolekcjach i historii, w tym na skarbówkę szkieletu finvala, który był katalizatorem działań Náprstka.

7. Radne zadania i innowacje Wojty

Anna K. Lewandowska opisuje radne zadania Wojty, takie jak zieleń miejska, wodociągi, kanalizacja, tramwaje elektryczne i oświetlenie elektryczne, podkreślając jego postępowy charakter.

8. Anegdoty i zasady Náprstka

Rozmowa przechodzi do anegdot i zasad Náprstka, takich jak zakaz noszenia trenów przez kobiety na chodnikach, a także dozwolenie matkom i nianiom jeżdżeniu wózkami z dziećmi po chodnikach.

9. Kremacja i ostatnie dni Náprstka

Rozmowa koncentruje się na decyzji Náprstka na kremację, jej zorganizowanej formie i znaczeniu dla Czechów, podkreślając jego angaż w sprawy narodowe.

Sponsorzy odcinka (1)

Patronite post-roll

"Czechostacja przybyło kilku nowych patronów, parę osób wróciło do wspierania podcastu po przerwie"

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 5 wyników dla "Wojta"

No, ale właśnie jak wracamy do kwestii nazwiska, no to właśnie, ponieważ Wojta bardzo lubił czytać i czytał właśnie już od tego okresu gimnazjum akademickiego i miał książki, pożyczał książki kolegom, to zaczął je stemplować, żeby było wiadomo, że to są jego książki.

Tak, a potem nawet Wojta kazał przebić takie okienko w bibliotece umożliwiające panom w sąsiednim pomieszczeniu słuchanie wykładu, ale ono było na tyle wysoko umieszczone, że nikt nie mógł zobaczyć żadnej pani, która była w środku.

Ona, żeby zostać telegrafistką, ukończyła kurs tak eksternistycznie, zdała egzamin i Wojta pomagał jej pisać pisma z prośbą o to, żeby mogła zostać zatrudniona na poczcie.

No ale ona, Wojta i wszyscy inni, którzy jakoś mieli już kontakty takie właśnie, że mogli dotrzeć do ministrów, to już z nimi to omówili i było wiadomo, że oni prędzej czy później się na to zgodzą.

I ponieważ te trudności się piętrzyły dosyć długo i nie wyglądało na to, żeby coś miało się w tej sprawie zmienić, to Wojta stwierdził, że to będzie w takim razie jego prywatne muzeum.

Ostatnie odcinki