🇹🇩 Adrian Cioroianu | PIĘKNA OPOWIEŚĆ O HISTORII RUMUNÓW 🇹🇩

Mam wrażenie, że ja miałem duże szczęście, że przeczytałem wcześniej książkę Luciana Boi, o której opowiadałem ostatnio, czyli dlaczego Rumunia jest inna. bo ta książka zarysowała mi na tyle ogólnie historię Rumunii, że kluczowe postacie, które tutaj się w pięknej opowieści o historii Rumunów pojawiają, byłem w stanie odnieść do takiego fresku historycznego z dziejami Rumunii. Mówię fresku, bo to nie jest szczegółowy obraz w moim przypadku, to nie jest zdjęcie, to jest bardziej taki szkic, ale ponieważ przeczytałem tę książkę bardzo niedawno, trochę jeszcze pamiętam, to piękna opowieść o historii Rumunów akurat dobrze mi się tutaj wpisywała.

To znaczy ja potrafiłem skojarzyć sobie te osoby, o których tam mowa, te zjawiska, o których tam mowa, była u Lucjana Boi i na to wszedł mi Ciorojanu z piękną opowieścią o historii Rumunów i to było, akurat u mnie to zagrało. ale miałem szczęście dlatego, że ja się naprawdę zastanawiałem, czy nie zacząć cyklu rumuńskiego od pięknej opowieści o historii Rumunów. I gdybym miał powiedzieć, czy ma to być pierwsza książka o Rumunii i o historii Rumunii, to powiedziałbym, że jest to ryzykowne. To znaczy na pewno będzie to rzecz interesująca, na pewno będzie to, nie chcę powiedzieć dobra zabawa, ale to będzie przyjemne.

I jest tak, że zauważyłem to i to już przy książce Lucjana Boi tak miałem. Zauważyłem, że w różnych krajach interesują mnie różne okresy historyczne, a w przypadku Rumunii najbardziej chyba interesuje mnie okres jednak komunistyczny, co też jest, mam takie wrażenie, to jest, wydaje mi się, że w książce u Martina Śmeczki to jest napisane, że moje pokolenie, Śmeczka mówi nasza, ale my jesteśmy właściwie z jednego pokolenia. Pokolenie, które doświadczyło komunizmu, nie ma dla niego istotniejszego elementu czy zdarzenia historycznego niż upadek tego komunizmu i odzyskanie wolności. I mam wrażenie, jak teraz czytam i rzeczy słowackie, i rumuńskie, i czeskie, to tak naprawdę kluczowym obszarem, kluczowym okresem, który mnie interesuje, jest okres komunistyczny.

Jakoś tam te historie, mimo że bardzo interesujące i zwłaszcza historie dotyczące Karola I, czyli tego takiego króla, który radykalnie zmodernizował Rumunię i tutaj jest cały w ogóle wątek rodziny królewskiej bardzo ciekawie pokazany. Te opowieści, mimo że przyczynkarskie, to jednak bardzo dużo wniosą, jeżeli się Państwo nie specjalizujecie w historii Rumunii, do Waszego rozumienia tego, co tam się wydarzyło. I o ile to było dla mnie interesujące, to jednak dla mnie nadal najbardziej interesujące jest ten okres komunistyczny. I tutaj byłem zaskoczony, przyznam, refleksją Ciorojanu. To jest refleksja, z którą już się spotkałem u Lucjana Boi i tę refleksję powiedziałbym o niej tak, ja do niej będę wracał w przyszłości, że mam wrażenie, że z perspektywy na przykład polskiej dużo gorzej oceniamy Nikolaja Czałuszewsku, niż oceniają go Rumuni, w szczególności historycy, bo zarówno Boi, jak i Ciorojanu to są historycy i ich opinia