Pacjent w Rzeczywistości Cyfrowej

To jest podcast Zdrowie w rozmowie. Słuchasz właśnie audycji o nowych technologiach w medycynie. Nie czekaj na jutro. Innowacje w medycynie są przyszłością, która zaczyna się już dzisiaj. Partnerem serii Rewolucja w Cyfryzacji Danych Medycznych jest Asseco. Partnerami medialnymi są Medonet, Co w Zdrowiu oraz Ogólnopolski System Ochrony Zdrowia. Szanowni Państwo, to jest podcast Zdrowie w rozmowie o nowych technologiach w medycynie. Ja się nazywam Ligia Kornowska, a w trzeciej serii podcastu rozmawiamy o rewolucji w cyfryzacji danych medycznych. Trzecia seria, która była poświęcona temu tematowi, już gościła przedstawicieli środowiska lekarskiego, pielęgniarskiego, gościła menedżerów opieki zdrowotnej, a także przedstawicieli strony publicznej i firmy komercyjnej, firmy informatycznej.

Nie mogliśmy więc ominąć głosu pacjentów. Z nami dyrektor Departamentu Współpracy Biura Rzecznika Praw Pacjenta, pan Jakub Adamski. Dzień dobry. Dzień dobry, dziękuję za zaproszenie. Panie dyrektorze, od razu najtrudniejsze pytanie, najbardziej naładowane pytanie. Jaka jest strategia biura w zakresie cyfryzacji ochrony zdrowia? Przyjmować jak najwięcej. Myślę, że jeżeli chodzi o cyfryzację jako zagadnienie, mamy inne wiodące instytucje w ochronie zdrowia. Mamy Ministerstwo Zdrowia, mamy CES, które mają swoje zadanie. Mają tak naprawdę najwięcej do wykonania i najwięcej mogą przekazać w tym zakresie. Ale jednak są takie obszary, w których Rzecznik Praw Pacjenta korzysta na tej cyfryzacji.

Widzimy, że Biuro Rzecznika Praw Pacjenta jest faktycznie bardzo aktywne w ostatnich czasach i wyobrażam sobie, że sam temat cyfryzacji opieki zdrowotnej może sprawiać, że również to będzie wpływać na Państwa pracę. Jakie pan widzi szanse i zagrożenia w zakresie właśnie cyfryzacji ochrony zdrowia i coraz szerszego korzystania z cyfrowych usług zdrowotnych? Myślę, że na szanse i zagrożenie możemy patrzeć z różnych perspektyw. Pytanie brzmi dla kogo te szanse i dla kogo zagrożenia i myślę, że to będzie... Dla pacjenta oczywiście.

A czy Biuro Rzecznika Praw Pacjenta tak na co dzień współpracuje na przykład z Ministerstwem Zdrowia, czy Centrum e-Zdrowia, czy innymi instytucjami właśnie w zakresie cyfryzacji opieki zdrowotnej? Jak to wygląda? Jak wygląda taka współpraca? Przede wszystkim Rzecznik Praw Pacjenta stanowi taki pomost bardzo często pomiędzy nie tylko pacjentami, ale systemem, ale też organizacjami pacjentów i różnymi innymi interesariuszami, które się pojawiają. Więc bardzo często nasza praca Jest związana z przekazywaniem różnego rodzaju sygnałów i wybieraniem tych, które faktycznie mogą mieć największy wpływ na okoliczność, na pacjentów, na to w jaki sposób działają i w tym kontekście regularnie zdarza nam się współpracować np. z Ministerstwem Zdrowia czy wskazując Centrum e-Zdrowia różnego rodzaju przypadki, które nam są zgłaszane czy sytuacje, w których zdajemy sobie sprawę, że można byłoby poprawić np. dostęp czy jakość świadczeń dla pacjentów.

Czyli możemy być faktycznie bardziej dostępni. Pozwolę sobie odbiec teraz troszkę w przyszłość, ale mam nadzieję, że niedaleko. W jednym z ostatnich odcinków rozmawialiśmy z dyrektorem Działakiem z Narodowego Funduszu Zdrowia o tak zwanej analityce predykcyjnej, czyli sytuacji, w której filtrujemy dane medyczne pacjentów, wyłapujemy tych pacjentów, którzy być może mają największe ryzyko zachorowania na jakąś konkretną chorobę I kontaktujemy się z tymi pacjentami jeszcze zanim zachorują na tą chorobę albo zanim będą mieli stan zagrażający życiu, informując, że powinni wprowadzić jakieś dodatkowe działania profilaktyczne w zakresie właśnie ochrony przed tą chorobą, przed tym stanem chorobowym.

I zastanawiam się, Czy Rzecznik Praw Pacjenta popiera taki kierunek rozwoju? To po pierwsze. I po drugie, jak dobrze zorganizować taki kontakt z pacjentem, żeby nie przestraszyć pacjenta, ale też żeby zaplanować równy dostęp do świadczeń, ale także poszanować prawa pacjenta do prywatności. Odpowiadając na pierwszą część pytania, oczywiście jest to działanie, które może przynieść duże korzyści. Takie to wspomniała pani dyrektora działaka, to jest jednak coś nad czymś, prace trwają od lat, to nie jest pomysł. O którym słyszymy teraz po raz pierwszy. Narodowy Fundusz Zdrowia Policzny nad tym zastanawia się od dawna i pewnie ta pewna wstrzemięźliwość, że nadal się zastanawia, pokazuje, że ten temat nie jest aż tak łatwy.

Myślę, że byłoby to absolutnie nie fair rzucić tylko informacje, wysłać mailem, napisać listy i powiedzieć radź sobie pacjencie z tą wiedzą. Myślę, że byłoby to dosłownie nie fair, w pewien sposób może nawet nie odpowiedzialne, biorąc pod uwagę jak różne są sytuacje. Myślę, że wszyscy mamy doświadczenia różnych sytuacji, gdzie sposób skomunikowania informacji właśnie w tego typu przypadku Jest kluczowe dla pacjenta. Gdy rozmawiamy o pacjentach, gdy rozmawiamy o tym, że perspektywa pacjenta i jego potrzeby z perspektywy systemu ochrony zdrowia są zupełnie inne bardzo często niż rozmowy eksperckie, to powiedzmy sobie szczerze, myślę, że jednym z takich podstawowych elementów jest komunikacja. Czyli tak naprawdę to w jaki sposób do pacjenta docierają pewne informacje.

Ostatnio często rozmawiamy na temat niedawno opublikowanych wyników badań CBOS-u, które pokazały właśnie, że tym elementem, który najbardziej wpływał na opinie o systemie pacjentów była komunikacja czy postawa lekarza, personelu medycznego. To jest dokładnie ten typ sytuacji, w których przekazanie samej informacji na słuchu to nie wszystko, a tym bardziej, gdy mówimy o czymś tak trudnym jak ryzyko. Oj, to jest bardzo ważne i faktycznie są chyba powtarzające się badania statystyczne, że pacjent wręcz bardziej ceni lekarza, który okazuje empatię, niż lekarza, który jest profesjonalny. Jestem w stanie w to uwierzyć, przede wszystkim, co spotkaliśmy rozmawiając o różnych sytuacjach pacjentów. Faktycznie jest tak, że pacjenci kowystający z opieki lepiej oceniają np. naszą Polską Ochronę Zdrowia niż pacjenci, którzy nie kowystają.

Czyli będzie przedstawiony odpowiednim językiem, czy nawet w odpowiednim języku, bo to też jest przecież problem, jeżeli mamy coraz więcej pacjentów, niekoniecznie pochodzących z Polski. I to jest duża szansa tak naprawdę, myślę. Gdy pomyśli się o ochronie zdrowia, myślimy o edukacji zdrowotnej, o tym takim najbardziej podstawowym elemencie, czyli zdrowe odżywianie, aktywności, edukacja zdrowotna szeroko pojęta, to myślę, że bardzo często i znowu to w rozmowach eksperckich często o tym zapominamy, to jest właśnie jak dużo wiedzy tak naprawdę jest o tak zwanym nazwijmy to systemie ochrony zdrowia. Ile takiej wiedzy praktycznej jest, którą pewnie jeżeli ktoś pracuje w ochronie zdrowia już parę lat nabywa i patrzy na pewne rzeczy jako szczegóły, a które nie są tak łatwo powszechnie dostępne.

Jakie to zagrożenia za sobą może nieść? To jest chyba to miejsce, gdzie powinno się odwrócić też pytanie. Pytanie brzmi, czy jest szansa, że nie będą korzystać. Bardzo dobre pytanie. To jest problem doktora Google, tak? I miliarda zapytań dziennie dotyczącego zdrowia, czy jakiejś takiej równie kosmicznej ilości. 70 tysięcy zapytań dotyczących zdrowia, tematów pokrewnych do Google w 2019 roku. Średnio co minutę. Bardzo dużo. Jeżeli tak na to popatrzymy, to powiedzmy, to jest lekarz pierwszego kontaktu dla wielu osób, niestety, albo stety. Raczej niestety, tak, gdy pomyślimy o wszystkich leczach, które tracimy.

Znaczy na pewno to jest obszar dla bardzo poważnych wyzwań przed pacjentami. I to przed pacjentami dlatego, że oni się najpierw zdarzą z tą informacją, najpierw później z lekarzem systemu ochrony zdrowia i tak dalej. Myślę, że kolejność jest niestety odwrotna w pewien sposób. Czyli jeżeli trafią na coś takiego zanim trafią do systemu, konsekwencje mogą być na pewno różne. To jest kolejna odsłona doktora Google, jak wspomniałem, ale na pewno... Profesor Jack GPT. Tak, profesor Jack GPT, może być taka opcja niestety. Niestety tej konkretnej wersji pewnie nie będzie tak łatwo zwalczyć, ale na pewno sytuacje, w których podmioty będą chciały wykorzystywać to w sposób nielegalny, nazwijmy to wprost, czy po prostu wprowadzając, oszukując pacjentów, to są sytuacje, z którymi będzie trzeba walczyć.

Zastanawiam się jeszcze czy, może to jest pytanie na wyrost, ale jeśli tak idziemy w tą stronę cyfryzacji i noszenia urządzeń noszalnych, czyli tak zwanych wearables i skupiania się na swoim zdrowiu tak bardzo, że patrzymy w aplikację, żeby nam powiedziała czy dobrze spaliśmy na przykład. Czy to niesie za sobą jakieś zagrożenia na przykład większego niepokoju społecznego związanego z tym czy to zdrowie jest odpowiednio zadbane? To jest o tyle trudne pytanie i nie znam badań, bo badania jak najbardziej są, pokazują przecież negatywne konsekwencje i stąd dyskusja chociażby o mamografii, tak jak wykonywane badanie diagnostyczne, wykonywanie populacyjne i wtedy korzyści wynikające z tego, że jest jakieś ryzyko znowu komunikacji.

Bardzo dziękuję za świetną rozmowę. Moim gościem był Pan Jakub Adamski, Dyrektor Departamentu Współpracy Biura Rzecznika Praw Pacjenta. A to był podcast Zdrowie w rozmowie o nowych technologiach w medycynie. Temat rewolucji w cyfryzacji danych medycznych kończymy szóstym odcinkiem. Pozdrawiam Państwa serdecznie i do usłyszenia. Do widzenia. To był podcast Zdrowie w rozmowie o nowych technologiach w medycynie. Dziękujemy, że byliście z nami i do usłyszenia. Partnerem serii Rewolucja w Cyfryzacji Danych Medycznych jest Asseco.

Partnerami medialnymi są Medonet, Co w Zdrowiu oraz Ogólnopolski System Ochrony Zdrowia.