Mentionsy Mentionsy
Zbrodnie Zapomniane
Zbrodnie Zapomniane

MIAŁA TYLKO ODEBRAĆ BUCIKI

21.11.2026 ·35 min 33 s · 6 rozdziałów

Miejsce akcji: wielkopolskaPostaw mi kawę: https://buycoffee.to/zbrodniezapomnianeWspieranie kanału:https://patronite.pl/ZbrodnieZapomnianehttps://www.youtube.com/channel/UCZsXqcUbVi03jDKVS-a2Dlg/joinŹródła:Orędownik_1936-09-05Orędownik_1936-09-17Orędownik_1936-09-22Orędownik_1937-01-19Orędownik_1937-01-23Nowy_Kurjer_1937-01-23Nowy_Kurjer_1937-01-24Nowy_Kurjer_1936_09_09Orędownik_1937-01-24Orędownik_na_powiaty_nowotomyski_i_wolsztyński, 1937 nr 9Orędownik_1937-02-18Orędownik_1937-04-07Orędownik_1937-04-10Orędownik_1937-07-03Orędownik_1937-10-22Społeczność:Grupa na fb: https://www.facebook.com/groups/1120954551591543Instagram: https://www.instagram.com/zbrodniezapomniane/kontakt:✉️ e-mail: [email protected]🎙️spotify: https://open.spotify.com/show/3sIQIldYKTitI2AF9tRMOI🎙️iTunes: https://podcasts.apple.com/us/podcast/zbrodnie-zapomniane/id1506114950🎙️Google podscast: https://podcasts.google.com/?feed=aHR0cHM6Ly9hbmNob3IuZm0vcy8xYTY4ZDJiNC9wb2RjYXN0L3Jzcw&ep=14Autorem wykorzystanej muzyki jest Darren Curtis.Wstęp: Destiny by Darren-CurtisIntro: Journey's Reflection by Darren-CurtisTło: Soul's Departure by Darren-Curtis | https://soundcloud.com/desperate-measurezMusic promoted by https://www.free-stock-music.comCreative Commons Attribution 3.0 Unported Licensehttps://creativecommons.org/licenses/by/3.0/deed.en_US

5:12 · Zaginiona Klara 1

I jeszcze miał do niej o to pretensje. Jana Wnęka aresztowano na miejscu. Kilka dni później policja zatrzymała także Franciszka Kubiaka, pomocnika Szewskiego ze Zbąszynia, który niedawno pracował u Wnęka. Podejrzewano, że pomagał mu w Zbrodni. Kim był Kubiak i co łączyło go z tą stodołą, opowiem Wam za chwilę. Prasa od razu rzuciła się na tę sprawę. Już 5 września orędownik donosił o zagadkowym znalezieniu zwłok i podzielił się z czytelnikami plotką. Sperlingówna miała utrzymywać z wnękiem bliższe stosunki, a nawet więcej, była w stanie odmiennym.

10:00 · Śledztwo i Znalezienie zwłok 6

Widzieć mogła za to jego żona, chociaż nie wiadomo na ile kobieta była świadoma całej sytuacji. W niedzielę 5 lipca 1936 roku u wnęka zaczął pracować nowy pomocnik. Nazywał się Franciszek Kubiak, miał 26 lat i pochodził ze Zbąszynia. Mniej więcej w tym samym czasie Klara powiedziała wnękowi, że spodziewa się dziecka, a jako że częściowo też był stroną zaangażowaną, to zażądała od niego, żeby pomógł jej przerywać ciążę. Nie było to jednak takie proste. Za dokonanie zabiegu spędzania płodu kobiecie groziła kara do 3 lat pozbawienia wolności, natomiast osobie, która jej w tym pomogła, do 5 lat pozbawienia wolności.

Powiedział mu, że Klara ma zostać matką, że ten romans może go skompromitować, bo jest przecież żonaty i że trzeba ją usunąć. Potrzebował do tego pomocnika. Za pomoc obiecał Kubiakowi od 800 do 1000 złotych. To były ogromne pieniądze. Przeciętny robotnik zarabiał wtedy około 74 złotych miesięcznie, więc wnęk obiecywał mniej więcej roczną pensję. Albo, żeby zostać w wiejskich realiach, równowartość 5 lub 6 krów. Kubiak pracował u wnęka od kilku dni, a szef już proponował mu udział w zabójstwie. I chyba ani jeden, ani drugi bystrością umysłu nie grzeszył.

Bo wnęk zradził się z panami morderstwa praktycznie obcej osobie, a Kubiak zamiast iść na policję stwierdził, a w sumie czemu by nie. Co prawda ledwie wnęka zna i nie wiadomo czy chłopiec w ogóle wypłacalny, no ale przecież by nie kłamał, prawda? Kilka dni przed zbrodnią Wnęg wyjaśnił pomocnikowi, jak wygląda przygotowany przez niego plan wyeliminowania ciężarnej kochanki. I nie spodziewajcie się czegoś błyskotliwego. Pamiętajcie, że mówimy tutaj o człowieku, który stwierdził, że najlepszym partnerem zbrodni będzie mężczyzna, którego poznał kilka dni wcześniej. Wnęg wymyślił, że wetroje wejdą do stodoły i tam Klarę uduszą. Ot, cały wielki misterny plan.

Ale żeby tylko z wnęka nie heheszkować, to trzeba przyznać, że jednak się chłop trochę przygotował. Dzień wcześniej wykopał dół, w którym chciał później ukryć ciało. I nawet zadbał o to, by nikt poza Kubiakiem go nie widział, bo przykrył go słomą. W poniedziałek, 13 lipca, w godzinach porannych, Klara przyjechała na rowerze po swoje buciki. Nie były jeszcze gotowe, a przynajmniej wnęk przekonywał, że nie były. I nakazał dziewczynie, by ta wróciła później. Kiedy odjechała, wnęk oznajmił Kubiakowi, że dziś zrobią to, co zaplanowali. Około 18.00 Klara przyjechała po raz drugi. Cała trójka poszła do stodoły. Kubiak usiadł na belce przy sąsiedku.

Pomiędzy Janem a Klarą doszło do zbliżenia, w trakcie którego wnęk zdjął Klarze z głowy chustę. Potem objął ją za kark, udając, że chce kobiecie okazać trochę czułości i wykorzystując jej ufność i bezbronność, okręcił jej chustę wokół szyi. A że było mu ciężko, to zawołał Kubiaka na pomoc. Ten chwycił za jeden koniec chusty, a wnęk w tym czasie ciągnął za drugi. Klara miała upaść. Wnęk ukląkł przy niej i zaciskał pętlę na szyi kochanki tak długo, aż ta nie wyzionęła ducha. Potem zdjął jej pantofle. Razem z Kubiakiem przenieśli ciało do lewego sąsieka i złożyli je w dole wykopanym dzień wcześniej.

No ale że rower też wypadałoby gdzieś schować, to bystry inaczej szewc poprosił Kubiaka, by ten sięgnął po szpadel i wykopał jeszcze jeden dół. Sam rozebrał rower na części, żeby łatwiej go było upchnąć, a potem wrzucił do dziury i zakopał. I cóż za niespodzianka, Kubiak obiecanych pieniędzy nie dostał. Nie dostał nawet zaległej pensji za pracę w warsztacie. No, trzeba przyznać, że wnęk był tutaj mężczyzną konsekwentnym. Zamiast wybierać za co nie zapłaci, to nie zapłacił wcale. Trzy tygodnie później Kubiak wyjechał do Zbąszynia, gdzie zatrudnił się u brata Jana, Tomasza Wnęka. Nie wiadomo, czy to Jan kazał mu tam jechać, zapewniając, że może zostanie tam spłacony, czy była to decyzja samego Franciszka.

17:30 · Wnęk i Kubiak 6

Biegły stwierdził natomiast jednoznacznie, że zgon nastąpił wskutek uduszenia. Kubiak początkowo też wszystkiemu zaprzeczał. Długo jednak nie wytrzymał. Wzięty w krzyżowy ogień pytań, załamał się i opowiedział wszystko, co wydarzyło się w Stodole. Kiedy doszło do bezpośredniej konfrontacji, wnęk nadal wypierał się winy i twierdził, że Kubiak to chyba rozum stracił i nie ma pojęcia, o czym mówi. Na moje oko, jak na kogoś, kto nie ma pojęcia, o czym mówi, posiadał jakoś sporo informacji. Proces ruszył w piątek 22 stycznia 1937 roku przed Sądem Okręgowym w Poznaniu.

Zainteresowanie było ogromne. Kilkanaście minut przed otwarciem rozprawy na sali nie było już ani jednego wolnego miejsca. O 9.15 weszli sędziowie, wiceprezes Sądu Sosiński jako przewodniczący, sędzia Karczewski i asesor Pogorzały. Oczywiście wprowadzono też oskarżonych. Obaj odpowiadali za to, że działając wspólnie, umyślnie zabili Clarę Sperling, czyli za zbrodnię z artykułu 225, paragraf pierwszy kodeksu karnego. Groziła za nią kara śmierci. Prokurator poprosił, żeby jako pierwszego przesłuchać Kubiaka. Nie chciał, żeby pomocnik dopasował swoje zeznania do tego, co powie jego szef. Szef w cudzysłowie oczywiście.

Sąd przychylił się do tej prośby. Kubiak przyznał się do winy i bardzo szczegółowo opisał przygotowania i sam przebieg zbrodni. Mówił z trudem, zacinał się, chwilami długo milczał, jakby próbował złapać zbieżność. Zapytany dlaczego w ogóle pomógł w zbrodni, najpierw odpowiedział, że nie wie. Potem dodał, że słuchał wnęka, bo się go bał. Znał go z opowieści jako człowieka wyjątkowo gwałtownego. Z odpowiedzi Kubiaka wynikało, że Klara żyła jeszcze, kiedy upadła na ziemię. Zgon nastąpił dopiero wtedy, gdy wnęk sam mocno zacisnął chustę. Jan Wnęk nadal nie przyznawał się do winy.

Tak jak w śledztwie, twierdził, że Klara zmarła, bo wypiła jakieś lekarstwo, żeby pozbyć się ciąży. Wszystkiemu, co powiedział Kubiak, zaprzeczał. W sprawie wypowiedziało się również kilku świadków. Pierwszy zeznawał Henryk Sperling, ojciec Clary. Podobno powiedział sądowi wiele o życiu córki. Szkoda tylko, że znajdujący się na miejscu korespondent nie zapisał z tego ani jednego słowa. Może życie ofiary nie było aż tak interesujące. Przodownik Lewandowski, który prowadził pierwsze dochodzenie, przedstawił jego wyniki. Zapytany, jaką opinią cieszył się wnęk, odpowiedział, że we wsi znano go z pijaństwa i niemoralnego prowadzenia się.

Z tym, że sędzia miał przed sobą jego zeznania złożone w trakcie śledztwa. I wynikało z nich coś zgoła innego. Mówił, że z zięcia wcale zadowolony nie był, a jego córka nie była w tym małżeństwie szczęśliwa. I jeszcze jeden drobiazg. W śledztwie Werne podał, że żniwa zaczęły się u niego 20 lipca, czyli tydzień po zaginięciu Klary z Berlingówny. Na koniec zeznawało pięciu mężczyzn. Michał Barłuk, Jan Kostrzewa, Władysław Sałagaj, Józef Sałagaj i Karol Zielisko. Wszyscy zgodnie twierdzili, że 13 lipca po południu przejeżdżali przez błaki i widzieli, jak Kubiak pracuje w polu.

A to znaczyło, że nie mógł brać udziału w zbrodni, której główny akt rozegrał się w Stodole. Problem w tym, że Kubiak chwilę wcześniej sam przyznał się przed sądem do udziału w zabójstwie. kto mówił prawdę i dlaczego? I chyba też nie zdziwię was, jak powiem, że ta cała piątka to była w komitywie z rodziną wnęków, a przynajmniej pozostawała z nią w bardzo bliskich relacjach. Nie umknęło to też sprawozdawcy, który uznał zeznania tej piątki za bardzo chaotyczne i ogólnie sprawiały one wrażenie, mówiąc kolokwialnie, wykutych na blachę. No i może dlatego nikt im nie uwierzył, Jeden z nich prosto z sali rozpraw trafił nawet do aresztu.

23:20 · Proces i Zeznania 7

Prawdopodobnie za składanie fałszywych zeznań, choć nie jest to przesądzone, bowiem jak zaraz usłyszycie, no to było to środowisko, które trochę za uszami miało. Zeznawał również biegły przeprowadzający autopsję, ale jego wnioski powtórzyły się z tym, co już Wam przekazałam, więc nie będę mówić tego samego. Obrońca wnęka wnosił jeszcze o wizję lokalną i o zbadanie stanu umysłowego Kubiaka, ale sąd odrzucił oba wnioski i zamknął przewód sądowy. O 15.45 głos zabrał prokurator Kaczorowski. O Kubiaku powiedział, że jest kondotierem zbrodni, zbirem, który zabił za pieniądze albo za samą obietnicę pieniędzy. Przyznał mu jednak jedną okoliczność łagodzącą.

Skruche i przyznanie się do winy. Dlatego nie żądał dla niego najwyższej kary. Dla wnęka nie miał już litości. Cytując. Wnęk działał z wyrafinowaniem, z premedytacją. Trucizną judaszowych pocałunków zaciemnia uwagę swej ofiary, zanim zarzuci jej stradziecko chustę na szyję, aby udusić. Nie zasługuje na miano człowieka. Żadna kara poprawić go nie zdoła. I tylko jedna tu może być kara. Śmierci. Obrońca wnęka, adwokat Lompa, próbował wykazać sprzeczności w zeznaniach świadków. Kubiaka nazwał kretynem, tutaj naprawdę to jest cytat, a skoro jest kretynem, no to nie można mu wierzyć.

Przekonywał, że to jego klient mówi prawdę i prosił o uniewinnienie albo przynajmniej o łagodną karę. Obrońca Kubiaka wobec przyznania się klienta prosił o karę możliwie najniższą. W ostatnim słowie obaj oskarżeni prosili o uniewinnienie. Wnęk do końca twierdził, że Clary nie zamordował. Sąd naradzał się pół godziny. Punktualnie o 17.30 odczytano wyrok. Jan Wnęk został skazany na karę śmierci i pozbawienie praw obywatelskich i honorowych na zawsze. Franciszek Kubiak dostał 15 lat więzienia z zaliczeniem aresztu śledczego. W uzasadnieniu sąd napisał, że Wnęk był inicjatorem i motorem zbrodni, że obmyślił wszystko z góry i działał z pełną premedytacją.

Niczego nie ukradli, bo nie zdążyli, ale Józef Wnęk został później skazany za nielegalne posiadanie broni. Wspominam o tym, bo po pierwsze Władysław Sałagaj to jeden ze świadków procesu, który zeznawał na korzyść oskarżonych, a po drugie to dość dobrze obrazuje, że wnękowie rzeczywiście do świętych raczej nie należeli. Co się zaś tyczy samego Jana Wnęka, to ten czekał w celi na rozprawę apelacyjną. Ta odbyła się 5 kwietnia 1937 roku przed sądem apelacyjnym w Poznaniu. I tam też nastąpił zwrot, którego nikt się nie spodziewał. Franciszek Kubiak, który w śledztwie i przed sądem okręgowym przyznał się do wszystkiego i opisał zbrodnie ze szczegółami, nagle odwołał swoje zeznania.

Twierdził, że w zabójstwie nie brał udziału, a w stodole w ogóle go nie było, bo pracował wtedy w polu. Czyli chyba dotarły do niego wcześniejsze zeznania świadków, które mogły zapewnić mu alibi. Z małym opóźnieniem, ale ważne, że jakoś dojechały. Pytanie, czy był w stanie przekonać sędziego, że tym razem mówi prawdę. Sąd zapytał, dlaczego w takim razie wcześniej obciążał siebie i wnęka. Kubiak odpowiedział, że zmusiła go do tego policja. A poza tym liczył, że jeśli się przyzna, to go uniewinnią. Skoro jednak dostał wyrok zbyt surowy, postanowił powiedzieć prawdę. Przyznacie do zabójstwa w nadziei na uniewinnienie?

No, przyznacie sami, że to dość oryginalna strategia obrony. Wnęk też miał dla sądu nowości. Tym razem nie było już mowy o buteleczce od tajemniczej kobiety. Według nowej wersji, to on sam próbował przerwać klarze ciążę, wstrzykując jej wodę z mydłem. I właśnie wtedy zmarła. Dorzucił też, że Kubiak jest osobą o niepełnosprawności intelektualnej, choć ubrał to w nieco mniej ładne słowa i oskarża go z zemsty. Franciszek miał bowiem chrapkę na wnękową. Planował zabić Jana, a potem poślubić jego żonę. No, fabuła taka, że człowiek może się pogubić. No ale wiadomo, że tonący brzydwy się chwyta i wszystko powie.

Sąd jeszcze raz przesłuchał doktora Lagunę, a biegły w całej rozciągłości podtrzymał swoją opinię. Klara została uduszona. Sekcja nie wykazała śladów żadnego zabiegu ani zastrzyku. Obrońcy wnosili o przesłuchanie nowych świadków i o zbadanie poczytalności Kubiaka. Sąd po naradzie, tak jak i zresztą wcześniej Sąd Okręgowy, odrzucił oba wnioski, uznając, że wszystkie okoliczności zostały całkowicie wyjaśnione. O 14.10 prokurator Kaczorowski uznał tłumaczenia obu oskarżonych za wykrętne i zażądał utrzymania wyroku. Obrońcy wskazywali na sprzeczności w zeznaniach Kubiaka, podkreślali prawdopodobieństwo nowej wersji wnęka i prosili o zmianę kwalifikacji prawnej czynu oraz o łagodną karę.

30:00 · Konsekwencje i Ostateczna Decyzja 2

O to samo prosili w ostatnim słowie oskarżeni. Sąd naradzał się 40 minut. Ostatecznie utrzymał w mocy oba wyroki wydane przez sąd niższej instancji. Przewodniczący stwierdził, że 15 lat więzienia dla Kubiaka to kara dość łagodna, skoro zabijał kogoś, kto nic mu nie zawinił. O wnęku powiedział, że wykazał tyle wyrafinowanego cynizmu i taki brak wszelkich ludzkich uczuć, że kara śmierci jest jedyną słuszną i sprawiedliwą. Zakończył słowami. Skoro bez skrupułów zabrał swej ofierze najwyższe dobro, jakim jest życie, niechże zawiśnie na szubienicy. Pod koniec czerwca 1937 roku sprawą zajął się Sąd Najwyższy w Warszawie.

Uznał, że nowe zeznania Kubiaka są niewiarygodne i oddalił kasację obu skazanych. Akta wróciły do Poznania, a stamtąd do Sądu Okręgowego, który miał wykonać wyrok. Ale została jeszcze jedna opcja. Prośba o łaskę. I obrońca wnęka postanowił z niej skorzystać. Za pośrednictwem Ministerstwa Sprawiedliwości złożył podanie do prezydenta II RP. Prosił o darowanie wnękowi życia. Powoływał się na to, że wcześniej nie był karany, że odbył służbę wojskową i że ma rodzinę na utrzymaniu. Zanim prośba trafiła do prezydenta, opinie wydały oba poznańskie sądy.

Pokazano wszystkie 22 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.