Archiwum jak twierdza

Tak, poznałam dwie takie historie. Pierwsza z nich jest to dyrektorka Państwowego Archiwum Regionu Herseńskiego, Iryna Łopuszyńska. Niesamowita osoba. Poznałam ją, kiedy przyjechała też na nasze zaproszenie do Berlina z wykładem. Jest to totalnie pozytywna osoba, która jest zawsze uśmiechnięta i bardzo optymistyczna. Pani Iryna nie uciekała, tak jak w zasadzie wszyscy dyrektorzy, dyrektorki archiwów, oni zostali na miejscu, nie uciekli. Przeżyła okupację Hersonia. Do jej archiwum przyszli żołnierze rosyjscy.

Niesamowite było też to, że ludzie starali się wszystkie transakcje załatwiać przez internet, żeby pozostać w ukraińskim systemie finansowym, żeby nie używać rosyjskich pieniędzy. Herson został wyzwolony 11 listopada. Piękna data. Pani Iryna nadal jest w Hersoniu. Jakby zabezpieczyła te akta, które udało się uratować. Mówi, że życie tam wygląda tak, że na przykład zakupy zamawia się z dostawą, żeby jak najmniej chodzić po ulicy. Że na przykład brała udział w pokazie mody w bunkrze zorganizowanym. No i tak. Natomiast pani Iryna swoją rodzinę ewakuowała do Kijowa.

Trzecim przypadkiem jest Herson, archiwum w Hersoniu, gdzie te akta zostały częściowo stracone. Staramy się reagować, kiedy archiwistki, archiwiści ukraińscy zwracają się do nas o pomoc. Taka sytuacja była w zeszłym roku, w lato. Dostałam telefon właśnie z hersońszczyzny, od dyrektorki jednego z mniejszych archiwów. Że trzeba ewakuować akta, ponieważ budowla została częściowo zbombardowana, zniszczona. I jest to już sytuacja jakby ewakuacji pod ostrzałem, czyli tego nie można zrobić na spokojnie, w zorganizowany sposób. To była po prostu prośba o pomoc finansową na transport, ponieważ tam trzeba było pojechać nocą i to kilka razy małymi samochodami, żeby zminimalizować ryzyko.