Dlaczego pozwalamy innym myśleć za nas?

To jest Wykład otwarty w radiu RMF24. Psychologia społeczna mówi wprost. W sytuacjach niepewności nasz mózg chętnie korzysta z cudzych zachowań jako skrótów. To jest zasada dowodu społecznego. Badania pokazują również, że ludzie są o wiele bardziej skłonni uznać zachowania za właściwe, kiedy widzą, że robi tak wiele innych osób. Oszczędza to im wysiłku samodzielnego analizowania rzeczywistości. Z kolei z perspektywy ewolucji to się opłacało, bo w grupie łatwiej było przeżyć, no ale dziś prowadzi to do sytuacji, w których influencer, polityk albo ekspert z TikToka myśli za nas. Dlaczego tak się dzieje? Moim gościem dzisiaj psycholog społeczny, pan profesor Tomasz Grzyb, Uniwersytet SWPS we Wrocławiu.

Były ofiarami, padły właśnie jako ofiary oszustwa i one często największy problem mają z takim przyznaniem się przed sobą samymi, że to się wydarzyło. I dopiero wtedy zaczynamy w takich rozmowach uświadamiać sobie, że ważny był ten moment. Na przykład miałam bardzo ciężki dzień w pracy, byłam bardzo zmęczona i wtedy zadzwonił ten telefon. To jest Wykład otwarty w Radiu RMF24. Dziś z nami na łączach psycholog społeczny, pan profesor Tomasz Grzyb z SWPS we Wrocławiu. Panie profesorze, słynny eksperyment Stanleya Milgrama. Większość uczestników była gotowa porażać prądem inną osobę, bo kazał im to naukowiec w fartuchu. Najpóźniejsze replikacje, w tym to słynne polskie badanie z 2015 roku, pokazały, że ludzie nadal są posłuszni, Gdy po drugiej stronie stoi autorytet, jeszcze bliskość ma tu znaczenie.

Wobec tego, jeżeli ktoś jeszcze nas przekona, że on nie chciał, żebyś o tym wiedział, Ale to nagranie wyciekło i teraz możesz się dowiedzieć, gdzie tak naprawdę inwestuje swoje pieniądze. No i tutaj padają nazwiska liderów różnych partii politycznych. No to jest rzecz, która niestety ma pewien potencjał skuteczności, jeśli chodzi o oszustwo. Tu Radio RMF24 i Wykład otwarty. Dziś z psychologiem społecznym, panem profesorem Tomaszem Grzybem, zgłębiamy temat przejmowania cudzej opinii. Panie profesorze, gdy już przyjmiemy cudze zdanie za swoje, to wchodzą do gry takie mechanizmy obronne, dysonans poznawczy, potwierdzenia i tak zwany efekt backfire. Badania pokazują, że gdy ludzie dostają mocne dowody przeciwko swoim przekonaniom, często nie tylko ich nie przyjmują, ale jeszcze mocniej się utwierdzają w tym, co myśleli wcześniej, zwłaszcza w tematach politycznych wspomnianych przez pana profesora i tożsamościowych.

Jeżeli ktoś nas chce usilnie do tego przekonać, to niech to będzie taka czerwona flaga, która się nam zapali. I ostatnia rzecz, taka rada dla nas wszystkich tak naprawdę. Otóż czasami ktoś nam mówi, że nie mamy innego wyjścia. Niech to będzie największa czerwona flaga, która się przed naszymi oczami rozwija i powiewa. Jeżeli ktoś nam mówi, że nie ma innego wyjścia, jeżeli ktoś nam mówi, że to jest jedyne rozwiązanie, to z bardzo dużym prawdopodobieństwem możemy być przekonani, że to nie jest do końca prawda, że zawsze jest jakieś inne wyjście, że zawsze możemy zareagować inaczej. Dlaczego pozwalamy innym myśleć za nas i dlaczego trudno jest nam potem to zdanie zmienić? O tym w wykładzie otwartym w Radiu RMF24 mówił nasz znakomity gość, psycholog społeczny, pan profesor Tomasz Grzyb, Uniwersytet SWPS we Wrocławiu.