Historia truskawki i poziomki
W historii dzisiejszej truskawki łączy się wiele niesamowitych wątków. Owoce poziomek znany i opisywane były już w starożytnym Rzymie. średniowieczni mnisi z Europy mieli je za rośliny dekoracyjne symbolizujące krew Chrystusa, następnie jest kolonizacja ameryki północnej i odkrycie tamtejszych truskawek, francuskie eksperymenty kulinarne z dzikimi poziomkami, są także hiszpańscy konkwistadorzy a także francuski szpieg o nazwisku… pan Truskawka, który pojechał do Chile aby ukraść Hiszpanom truskawki, aż w końcu dzieła dokończyli pracowici angielski ogrodnicy. #truskawka #poziomka
W historii truskawki, jaką dzisiaj znamy, splata się wiele niesamowitych wątków. Owoce poziomek były znane i opisywane już w starożytnym Rzymie. Średniowieczni mnisi z Europy wydzieli w nich krople krwi Chrystusa i mieli je za rośliny dekoracyjne symbolizujące właśnie Chrystusa, a następnie kolonizacja Ameryki Północnej odkryła nowe rodzaje truskawek. Które były odporne na mrozy. Następnie Francuzi eksperymentowali z obiema odmianami, dzikimi europejskimi poziomkami i amerykańskimi odpornymi na mróz innymi owocami. Następnie na scenę weszli Hiszpanie, którzy podbili część Ameryki Południowej, w tym Chile. A do Chile wybrał się francuski szpieg o nazwisku Pan Truskawka.
Posłuchajcie w dzisiejszym odcinku Wszystko Wszędzie o tym fantastycznym, pysznym owocu, o truskawce. Truskawka należy do rodziny różowatych, przy czym najpopularniejsze odmiany to hybryda truskawki dzikiej z Wirginii pochodzącej z Ameryki Północnej i odmiany chilijskiej. Rodzina wytwarza soczyste, czerwone, stożkowate owoce z drobnych białych kwiatów i wysyła rozłogi do rozmnażania. Samo słowo truskawka podchodzi od staropolskiego truskać, to inne określenie na łamać się. Polska nazwa odnosi się do delikatności i łamliwości pędów tych owoców, ale inni twierdzą, że praktyka ściółkowania truskawek słomą lub znajdywania ich rosnących dziko wśród skołtynionego siana lub słomy doprowadziła do ich nazwy.
W zasadzie do XX wieku zamiennie stosowano słowa poziomka i truskawka. W niektórych słownikach przy haśle truskawka był odsyłacz do hasła poziomka. Zmiana nastąpiła w momencie, gdy uprawa truskawki się rozpowszechniła i konieczne było już rozróżnienie między tymi owocami – dziką leśną poziomką i wyhodowaną wielką soczystą i słodką truskawką. Wtedy poziomki i truskawki przestały być synonimami. Skąd więc pochodzą truskawki? Jeszcze nie tak dawno komercyjna produkcja truskawek nie istniała. To prawda, że rzymscy poeci tacy jak Wyrgiliusz i Owidiusz wspominali o truskawce już w I wieku naszej ery, ale odnosili się do niej jako do rośliny ozdobnej, a nie jako pożywienia i owocu.
Poziomki były spożywane przez ludzi na całym świecie od czasów starożytnych, ale nie w dużych ilościach, ponieważ owoce były małe, twarde i pozbawione słodkiego smaku. Do 1300 roku truskawka nie była uprawiana w Europie. Ale po tych latach Francuzi zaczęli eksperymentować z truskawką drzewną, którą zaczęli przesadzać z lasu do ogrodu. W całej średniowiecznej i wczesnonowożytnej Europie truskawka leśna miała również znaczenie symboliczne. W średniowieczu truskawki były używane jako symbole w iluminowanych manuskryptach z trzycięściowym liściem jako przypomnienie o Trójcy Świętej. Czerwone owoce skierowane w dół symbolizowały krople krwi Chrystusa, Pięć płatków białego kwiatu symbolizowało jego pięć ran.
Także zdaniem średniowiecznych mnichów truskawka to był bardzo chrześcijański owoc. Po 1500 roku do europejskich ogrodów trafiła również inna odmiana truskawek, Truskawka piżmowa . Sto lat później do Europy zawitała truskawka z Wirginii z Ameryki Północnej. Stopniowo i powoli ta nowa odmiana rozprzestrzeniła się na Europę, ponieważ była bardziej odporna na mróz. W tym czasie angielscy ogrodnicy pracowali nad wyhodowaniem nowych odmiat z nasion i zwiększyli liczbę odmian truskawki z trzech do prawie trzydziestu. Sto lat później do opowieści o truskawce powraca cesarstwo francuskie.
W 1712 roku szpieg Ahmed François Fraisier którego nazwisko przypadkowo pochodzi od fraise, co po francusku oznacza truskawkę, czyli Pan Truskawka został wyznaczony przez króla Ludwika XIV do zbadania obrony hiszpańskich kolonii w Ameryce Południowej. Chociaż był podpułkownikiem wywiadu wojskowego, udawał kupca i handlarza, aby szpiegować hiszpańskie fortyfikacje. Ale fraisier zanotował coś więcej niż tylko obiekty militarne. Pisał obszernie o zwyczajach i botanice rdzennych mieszkańców, w tym o truskawkach chilijskich. Wrócił do Marsylii w 1714 roku przywodząc sadzonki truskawek, z których 5 z 12 przetrwało podróż z Ameryki Południowej do Francji.
Po przybyciu do Francji rosły dobrze, ale nigdy nie wydawały owoców, ponieważ frazier przywiózł tylko rośliny żeńskie, które wymagają zapylenia, aby wyprodukować truskawki. W 1717 roku frazier sklasyfikował owoc jako Frageria chilienisis, Czyli chilijską truskawkę od jej chilijskiego pochodzenia. A w 1753 roku zmieniono to na Chilenoise od chilijskiej wyspy Chiloé, gdzie truskawek było i jest pod dostatkiem. Jednak botanicy i ogrodnicy szybko zdali sobie sprawę, że Frageria chileansis może być krzyżowana z Frageria musahata lub Frageria wesca, odmiana truskawki leśnej. Najbardziej znaczące skrzyżowanie miało miejsce w 1765 roku, kiedy francuski botanik Antoine Nicolas Duchens z powodzeniem skrzyżował Frageria chilenolis i Frageria virginiana.
Skrzyżował dwie amerykańskie odmiany truskawki, jedną z Ameryki Północnej, a drugą z samego południa Ameryki Południowej. Krzyżówka ta została nazwana Frageria Ananassa, na cześć innego owocu z Nowego Świata, ananasa, najwyraźniej ze względu na smak. Łącząc wielkość chilijskiej odmiany i słodycz północnoamerykańskiej, Frageria X-ananasa szybko stała się ulubioną odmianą w całej Europie i pozostaje nią do dziś. Chilijski gatunek truskawki miał cechę, której brakowało innym rodzajom truskawki. Miał wielkość, miał mniej liczne, ale większe kwiaty i dawał początek większym owocom. Jednak chilijska truskawka nie była mrozoodporna i trudna w uprawie w głębi kraju, z dala od łagodnego klimatu przybrzeżnego, a także nie była tak słodka,
Jak inne truskawki leśne, na przykład truskawka z Wirginii. Także dwie truskawki z Ameryki Północnej i z południa Ameryki Południowej dały początek truskawce, jaką znamy dzisiaj. To Francuzi jako pierwsi przypadkowo zapylili chilijską truskawkę truskawką wirginiana, a kiedy chilijskie rośliny słupkowe zostały posadzone z pręcikowymi roślinami wirgińskimi i powstały naturalne hybrydy. Anglicy za to wykonali większość ówczesnych prac hodowlanych, aby pieczołowicie rozwinąć przodków odmian, którymi cieszymy się dzisiaj. Wszystkie nowoczesne odmiany truskawek wywodzą się ze skrzyżowania truskawek Virginia i Chilijskich. Przejście od tych rodzimych gatunków do nowoczesnych odmian było długim procesem.
Truskawka to dziś towar tak powszechny, że można go kupić w trakcie sezonu prawie w każdym przejściu dla pieszych. Kiedyś była prawdziwym rarytasem. Do początku XX wieku, gdy nie znano jeszcze wielkich chłodni, truskawka znajdowała się na stołach najbogatszych przedstawicieli społeczeństwa. Truskawki na stałe zagościły w naszej kuchni. Są często spożywane z ręki, ale także ze śmietaną i z cukrem. Tarty i ciasta to popularne sposoby gotowania z truskawkami, ale także babeczki, pieczywo, dżemy, galaretki, konfitury i sosy. To inne, bardzo podobne wyroby.
Świeże owoce truskawki są pyszne w sałatkach, koktajlach, a nawet po zmieszaniu z winem stają się pysznym napojem sangrią. Pamiętam jeszcze kompoty truskawkowe przygotowywane przez moją babcię Matyldę. Sezon wegetacyjny truskawek jest zazwyczaj krótki w większej części kraju, ale truskawki można łatwo zamrozić do spożycia o każdej porze roku. Należy je umyć, obrać z szypułek i położyć na blasze luzem, aby się nie stykały. Można je zamrozić w takim stanie do zestalenia. A następnie przesypać do woreczków strunowych, gdzie w razie potrzeby można je wyciągać w pojedynczo. W 2009 roku polska truskawka kaszubska została wpisana do Unijnego Rejestru Chronionych Oznaczeń Geograficznych.
Jest traktowana jako tradycyjny produkt województwa pomorskiego. W odróżnieniu od innych odmian truskawek, ze względu na warunki dojrzewania i specyficzny mikroklimat, pojezierza kaszubskiego charakteryzuje się większą zawartością cukru w owocach. Jest idealna do przetworów, jogurtów lub bezpośredniej konsumpcji. Jak widać, Kaszubi mają nie tylko swój język, ale i truskawki. Truskawka jest bogata w wartości odżywcze. Ma do zaoferowania witaminy A, C, E, K oraz witaminy z grupy B. Dodatkowo sód, potas, wapń, fosfor i błonnik pokarmowy, a także węglowodany, które są łatwo przyswajalne. Co ciekawe, truskawki zawierają więcej witaminy C niż owoce cytrusowe.
Dla wielu może być to zaskoczeniem. Warto dodać, że dieta bogata w truskawki może zapobiegać także zakrzepom miażdżycy, reakcjom alergennym oraz obniżać poziom cholesterolu. W Belgii znajduje się nawet Muzeum Truskawek, Musée de la Fraise. Są tam wiekowe zdjęcia zbieraczy truskawek. Można też kupić truskawkowe rarytasy, np. piwo o smaku truskawek. Francuzi twierdzą także, że truskawki stanowią znakomity afrodyzjak i wpływają na zwiększenie libido, czyli popędu płciowego. Tacy Francuzi serwowali młodym małżonkom na śniadanie właśnie zupę z truskawek. Zupa z truskawek. Moja babcia robiła jeszcze zupę z truskawek i wiśni, ale to już nie jest tak dobra zupa jak ta z truskawek.
Tak więc, ostatecznie truskawki pochodzą od poziomki. Najpopularniejsza odmiana tego owocu, Frageria ananassa, powstała w związku z poziomki wirginijskiej, Frageria virginiana, z poziomką chilijską, Frageria chileonsis. Rodzice więc truskawki pochodzili z obu Ameryk, północnej i południowej. Truskawka jest więc owocem miłości, a w zasadzie prób krzyżowania, która wzniosła się ponad granice kontynentów. Zbieranie truskawek było moją pierwszą pracą zarobkową. Mając 13 lub 14 lat wyprawiłem się do ogrodników pod moim rodzinnym miastem, gdzie zadeklarowałem chęć zostania zbieraczem truskawek. Przepracowałem w tej formie zaledwie jeden dzień, ponieważ jest to bardzo mozolna i wyczerpująca praca w pełnym słońcu.
Dziękuję za wysłuchanie dzisiejszego odcinka. Dajcie znać w komentarzach, w jaki sposób lubicie zjadać pyszne truskawki. Ja na przykład z jogurtem i posypanym cukrem lub ksylitolem. Piosenka na pianinie.
Pokazano wszystkie 15 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Podróż po historii truskawki od starożytności do współczesności.
Opis pochodzenia truskawki z Ameryki Północnej i Południowej.
Opis procesu krzyżowania truskawek chilijskich i amerykańskich.
Wspomnienia o zupie z truskawek i sposobach spożywania truskawek w kuchni.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
W historii dzisiejszej truskawki łączy się wiele niesamowitych wątków. Owoce poziomek znany i opisywane były już w starożytnym Rzymie. średniowieczni mnisi z Europy mieli je za rośliny dekoracyjne symbolizujące krew Chrystusa, następnie jest kolonizacja ameryki północnej i odkrycie tamtejszych truskawek, francuskie eksperymenty kulinarne z dzikimi poziomkami, są także hiszpańscy konkwistadorzy a także francuski szpieg o nazwisku… pan Truskawka, który pojechał do Chile aby ukraść Hiszpanom truskawki, aż w końcu dzieła dokończyli pracowici angielski ogrodnicy.
#truskawka #poziomka